Strona · s. 14strona oryginału ↗
KULTURA
Слово Просвіти, №26 за 2007 рік
Dmytro CZEREDNYCZENKO
Wiedziałem, że idę na święto — otwarcie wystawy znanej malarki Ludmyły Zadorożnej w Galerii Sztuki imienia Ołeny Zamostian Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”. Malarki, która miała dwanaście wystaw indywidualnych na Ukrainie i w Niemczech. Jej prace znajdują się w wielu muzeach i kolekcjach prywatnych na Ukrainie, w Czechach, Niemczech, Portugalii, Polsce, ZEA, Syrii, Kanadzie, USA, Japonii, Francji… Wchodzę do sali — i jakbym wchodził w krąg dobrych dawnych przyjaciół, czując energię ich szczerych dusz, jasne serdeczne nastawienie, życzliwość i przychylność. Jakby ten krąg przyjaciół czekał na mnie, by rozpocząć wzruszającą rozmowę, czystą i nieobłudną. I tak przez cały wieczór czułem to jasne spojrzenie szczerych przyjaciół — niepowtarzalnych obrazów Ludmyły Zadorożnej. Wystawa jest bodaj najpełniejsza — podsumowująca. Spotkanie z przepięknymi pracami Ludmyły Zadorożnej po prostu mnie zniewoliło i oczarowało. Niebagatelną rolę odegrała w tym również talentem zbudowana kompozycja wystawy — prawdziwa symfonia barw, myśli i uczuć. Jedne cykle naturalnie przechodzą w inne, odbijając się w nich echem i pogłębiając je. Oto nasycone, soczyste pejzaże rodzinnej ziemi, w centrum których znajdują się unikatowe płótna o europejskim rozmachu „Wiosna” i „Przebudzenie”. Tam — powściągliwe, pełne zadumy, żałosne portrety „Sami sobie w swojej zagrodzie”… Dalej — jasne, przedwiosenne „Siedniowskie krajobrazy”, a w centrum ekspozycji — zagłębiony w prakorzenie naszego ducha cykl mitologiczny — „Drzewo życia (Kozackie mogiły)”, „Ten, który daruje słońce”
Nadija ONYSZCZENKO, m. Niżyn
Urodził się w rodzinie Ołeksandry Mykołajiwny i Fedora Danyłowycza Procenków — ukraińskich inteligentów, kozaków z pochodzenia. Kiedy rodzice wzięli ślub, zaciągnęli pożyczkę, zbudowali sobie w Niżynie przy zaułku Wołosnym (obecnie Szkolnym) 3, dom. Z posadzonych wtedy przez gospodarza drzew do dziś zachował się świerk. Tutaj urodziło się czterech synów Procenków, wśród których w 1902 roku — Andrij. Wyobraźmy sobie atmosferę domu, gdzie w dużym salonie stoi fortepian. I ojciec każdego ranka rozśpiewuje się, zaczyna od gam i wokaliz, a kończy arią Igora z opery „Kniaź Igor” A. Borodina. Wszak Fedir Danyłowycz zdał egzamin na regenta przy Towarzystwie Teatralnym w Petersburgu. A w Niżynie wykładał śpiew i muzykę w gimnazjach oraz Instytucie Niżyńskim, organizował zespoły chóralne i teatralne, utrzymywał twórcze przyjacielskie więzi ze swoją ziomkinią, aktorką Mariją Zańkowecką. W każdą sobotę w domu Procenków urządzano domowe koncerty, w których brało udział do 25 muzyków i śpiewaków. Gospodarz zakładał pod surdut wyszywaną koszulę i przy akompaniamencie fortepianu śpiewał „Kiedy rozstają się dwoje” M. Łysenki. Brzmiały utwory instrumentalne w wykonaniu kwartetu smyczkowego. Dołączały się także dzieci: początkowo jako słuchacze, a później jako wykonawcy. Wszak wszyscy synowie Procenków byli muzykalni, każdy grał na jakimś instrumencie i obowiązkowo na fortepianie. Nuty w tej rodzinie uczono się czytać razem z elementarzem. Przychodzili tu profesorowie Instytutu Historyczno-Filologicznego W. I. Rezanow, M. M. Speranski, dyrektor Niżyńskiego Muzeum Krajoznawczego I. H. Spaski. Zbierał
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
