Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

WERCHOWYŃSKIE ETUDY

Слово Просвіти, №26 за 2008 рік

Międzynarodowy plener ukraińskich artystów i fotoreporterów z zagranicy „Serce Europy”, poświęcony Międzynarodowemu Dniu Dziecka, odbył się na początku czerwca w zakarpackiej wsi Wyszka. Kontynuuje on szeroko zakrojony projekt kulturalno-społeczny „Centrum Europy”, który zapoczątkowała Ogólnoukraińska Organizacja Społeczna „Ukraińska Wzajemna Pomoc” i który jest realizowany przy wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy. Aprobata idei projektu jako sztafety kultur narodów regionu karpacko-bałkańskiego pod symboliczną nazwą „Święto Centrum Europy” miała miejsce w 2002 roku w Kijowie i na Zakarpaciu z udziałem Towarzystwa „Ukraina—Świat” oraz przy wsparciu MSZ Ukrainy i ambasad państw europejskich. Obecna akcja projektu jest zgodna z Dekretem Prezydenta Ukrainy „O przeprowadzeniu w 2008 r. Roku Międzykulturowego Dialogu na Ukrainie”. Na Zakarpacie przyjechali twórcy z Ukrainy, Słowacji, Mołdawii i Naddniestrza, Austrii. Koordynatorzy pleneru: autor projektu Ołeksander Szokało — przewodniczący OOS „Ukraińska Wzajemna Pomoc” i MGO „Czwarta fala” oraz Wołodymyr Niorba, przewodniczący zakarpackich oddziałów OOS „Ukraińska Wzajemna Pomoc” i Towarzystwa „Ukraina—Świat”. Plener odbył się przy wsparciu Ministerstwa Spraw Zagranicznych Ukrainy, Zakarpackiej Obwodowej Administracji Państwowej, MGO „Czwarta fala”, obwodowego zarządu edukacji i nauki. Halina Horochowska i Ołeksander Szokało szczypiorek, fioletowa petunia, pachniało dymkiem z ogniska, dwa psy, jakby z graficzną celowością dobrane — bardzo biały i bardzo czarny, nie podpuszczały obcych, ale od razu stały się łagodnymi łasuchami dla „swoich” — całej grupy artystów. Ci, którzy przyjechali z ukraińskich miast oraz z innych krajów Europy, czuli smak i ciągłość czasu, który nabierał tu zarysu dziecięcej domowości: wschód słońca, jasny jak wulkaniczna erupcja czy narodziny świata, ptasi świergot we wszystkich muzycznych zakresach, skrzypienie huśtawki, bliskie grzmoty, które obchodziły kołem górską czaszę, i jeszcze bliższe, całkiem nad sąsiednim ogrodem, tęcze po deszczu. Jedwabisto-rudy kot pod koniec pleneru stał się prawdziwym myśliwym i złapał pierwszą w życiu myszkę. A wcześniej przechodził studia, nastawiając uszy na szelest papieru i przejmując łapką ruchliwe pędzle na płótnie. Lecz nie tylko zewnętrzny anturaż nastrajał na odkrycie stłumionego w sobie uczucia, że jednak „lepszej, lepszej na świecie nie ma”, jak własna Ukraina. A otwierało się to w Artysta L. Radźko rozmowach przy późnej wieczornej herbacie, która parzyła się ziołami nad tym samym dymkiem ogniska, gdzie Wasyl Hapak i Rehina Jurijiwna Tarasenko przygotowywali nam obiady. Jej syn, gospodarz posiadłości Iwan Iwanowycz Tarasenko, romantyk i intelektualista, a jeszcze niestrudzony pracownik, w rok wzniósł piękny dom, zadbawszy o wszystkie europejskie wygody i estetykę przytulności, a jeszcze zaryzykował zaprosić tam pierwszą dużą grupę gości — artystów (z słoiczkami farb, sztalugami, podkładami, różnymi tam kartonami, deseczkami, rozpuszczalnikami i lakierami — nie do pokoi). Iwan Tarasenko, sam powędrowawszy po Europie, jest przekonany, że mamy o wiele bardziej luksusowy naturalny i etnograficzny areał, który tak cenią w branży turystycznej — to jeszcze nie unifi- Górska perspektywa kowane przez cywilizację regiony, gdzie zachowano autentykę architektury i bytu, a także rezerwatowe strefy przyrodnicze. W Wyszce, jak i w kilku najbliższych wsiach, jeszcze zachowały się drewniane świątynie XVI—XVII wieku, domy, architektura których jest charakterystyczna dla tego regionu. A o plenerze powiedział, że oprócz okazji zobaczyć, jak tworzy się sztuka, istotne jest, że takie akcje pracują na poziom kultury środowiska, co tak ważne dla mieszkańców „depresyjnych” wsi. Te zbocza, pokryte różnymi trawami, nie skąpo obdarzone pastwiskami i ogrodami wokół posiadłości, ale i glebami, na których trzeba harować i pokonywać drogi nie tylko w góry czy do lasu, ale i do sklepu lub do cerkwi. Więc nie spotkaliśmy we wsi nadmiernie tłustych, raczej by powiedzieć, starsze pokolenie było suchotnicze i „ruchliwe”, zresztą wielkich majątków nie było widać w tych podwórkach. Zamożna publiczność, która przyjeżdża tu zimą na trasy narciarskie, daje możliwość zarobić miejscowym na tej turystyce i daje przykład młodszemu pokoleniu,

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn