Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «UKRAIŃCY NA ŚWIECIE», s. 8

UKRAIŃCY NA ŚWIECIE

Слово Просвіти, №26 за 2008 рік

Wasyl Wowczok opowiadał podczas tych wieczornych rozmów pod gwiazdami, jak wiek temu ktoś z jego przodków jechał za zarobkiem do Ameryki. W tamtych czasach miejscowi zarobkowicze mogli z najbliższej stacji bez przeszkód dostawać się do każdego kraju bez reżimu paszportowego. Więc góral dotarł aż do oceanu, ale na parowiec nie wpuszczano bez dokumentów, które poświadczałyby jego tożsamość. Aż z kieszeni wypadł papierek: „Krowa Róża, właściciel Agosta” i pieczątka. Z takim zaświadczeniem na parowiec przyjęli. Tak i pojechał w obce światy. Sercem zawsze oglądasz się za rodzinnym krajem i jakiekolwiek dalekie horyzonty nie oddzielałyby od ojczystej ziemi, narodu, języka, „Ukrainiec — to już wyryte w genotypie” — mówi artystka z Mołdawii Iryna Szuch. Haft na czarnym jedwabiu, cienkie kostki i grube jesienne buty — to zdjęcie jej matki Stefy Ławryneć, łączniczki UPA. Jeszcze w młodości „za Polski” razem z mężem Stefanem Szuchem byli aktywnymi proświcianami w kolegium rolniczym, gdzie uczyła się świadoma młodzież. Wieś Rozwadów w obwodzie lwowskim pamięta 21 listopada 1946 roku, kiedy 23 rodziny wywieziono na osiedlenie specjalne do Rosji. Matkę aresztowano w 1947 roku i wysłano do obozu „posiołek Inta w Komi”. Dwadzieścia pięć lat nie mogli wrócić na stałe zamieszkanie na Ukrainę, stało się to dopiero w 1978 roku. Iryna już jako dziewiętnastolatka odkryła dla siebie etniczną ojczyznę, o której tyle opowiadali rodzice. Więc projekt WGO „Ukraińska wzajemna pomoc”, zapoczątkowany jeszcze sześć lat temu jako sztafeta kultur narodów regionu karpacko-bałkańskiego pod symboliczną nazwą „Święto Centrum Europy”, to zawczasu podpowiedź władzy odnośnie strategii produktywnej współpracy we wszystkich sferach narodów europejskich, a przede wszystkim — to utwierdzenie europejskości kultury własnego narodu, troska o ukraińskich artystów-emigrantów, przejaw dyplomacji ludowej, która sprzyja polityce państwa ukraińskiego odnośnie aktywnego włączania ukraińskich wspólnot zagranicznych do procesu tworzenia narodu i państwa oraz konsolidacji ukraińskiego społeczeństwa. Wszyscy artyści, którzy pracowali na plenerze w Wyszce, to znane osobistości, jak Jurij Sałko z Naddniestrza, któremu niedawno przyznano tytuł akademika Akademii Sztuk Współczesnych w Rzymie. Ludmyła Korż-Radźko — laureatka nagrody obwodowej imienia J. Bokszaia i A. Erdelyiego, pracuje w różnych gatunkach sztuk pięknych, uczestniczka wielu zagranicznych wystaw. Stworzyła zdumiewającej piękności ilustracje do arcydzieła Boccaccia „Dekameron”. Jej córka Łesia Korż podczas pleneru otrzymała wiadomość z Kijowa, że została laureatką Republikańskiego Triennale Rzeźby. Uczestnikami zakarpackiego pleneru zostali fotokartysta i wydawca Ladislav Cuper z Preszowa, kierownik Ukraińskiej Światowej Sieci Informacyjnej (USIM) przy MGOU „Czwarta fala” Dmytro Sławow z Austrii, Mykoła Stasiszyn — fotokartysta z Naddniestrza, znany akwarelista Serhij Zajac z Odessy, Ałła Sałko z Naddniestrza, Wasyl Iwanczuk z Mołdawii, Ołeksandr Sydoruk z Użhorodu, przewodniczący towarzystwa węgierskich artystów Zakarpacia Laszlo Madjar. Na tarasie już nie mieściły się płótna, stworzone w ciągu dziesięciu dni, wszak artyści odwiedzili najbardziej malownicze miejsca rejonu wielkobereźniańskiego i codziennie przywozili po kilka szkiców. I choć malarze zazwyczaj cenią bardziej jesienny koloryt w górach, ale w pracach plenerowych żył nastrój tych dni, gdzie było dużo obfitej rosy na porannych trawach, grzybowy aromat lasów, akwarelowe fantazje niebios. Wystarczająco dynamiki, żeby chwycić charakterystyczne cechy tego kraju (stara architektura świątyń jest tak samo droga sercu górala, jak i atłasowe wstążki na główce jego dziecka). Wystarczająco szczery ton zwierzeń w płótnach i wieczornych rozmowach o kulturze, Ukrainie na świecie, o sobie w całym ogromie. W rejonie wielkobereźniańskim kiedyś pracowali jako nauczyciele założyciele zakarpackiej szkoły malarstwa Andrij Kocka i Ernest Kontratowycz.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn