Strona · s. 13strona oryginału ↗
W TWIERDZY ZNALEZIONO PODZIEMNY KORYTARZ
Слово Просвіти, №26 за 2008 рік
Petro ANTONENKO Podczas prac ziemnych na Cytadeli, czyli w samym centrum twierdzy w Baturynie, odkryto podziemny korytarz prowadzący do rzeki Sejm. Jest on bardzo duży: już na początku szerokość korytarza wynosi trzy metry, wysokość — trzy i pół, co oznacza, że swobodnie mógłby nim przejechać jeździec. Dalsza część korytarza jest na razie zasypana ziemią, a jego dokładne zarysy zostaną ustalone dopiero po dokładnych wykopaliskach i renowacji. O komentarz w sprawie tego znaleziska zwróciłem się do naukowców. Chyba najlepiej może o nim opowiedzieć dyrektor Instytutu Archeologii Północnego Lewobrzeża, kierownik katedry archeologii Czernihowskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego im. T. Szewczenki Wołodymyr Kowalenko. Od ponad 10 lat kieruje on Międzynarodową Ekspedycją Archeologiczną, która prowadzi badania naukowe w Baturynie i kontynuuje odtwarzanie zarysów zniszczonej hetmańskiej stolicy. — Wołodymyrze Petrowyczu, co to za podziemny korytarz? — Nie ma wątpliwości, że jest to celowo wykopany korytarz, tak zwana „wycieczka”, charakterystyczna dla średniowiecznych twierdz. Takich korytarzy wykonywano z reguły po kilka i w różnych kierunkach. Ich przeznaczeniem była możliwość kontaktu ze światem zewnętrznym podczas ewentualnego oblężenia twierdzy. Tędy można było wysyłać gońców, potajemnie dostarczać wodę z rzeki. Jest to bardzo istotne, gdyż zawsze istniało zagrożenie śmierci ludzi z pragnienia. — Czy archeolodzy ustalili już datę funkcjonowania korytarza? — Nasze badania wykazały, że korytarz działał pod koniec XVII i na początku XVIII wieku, czyli właśnie wtedy, gdy hetmanem był Iwan Mazepa. — Niektórzy pospieszyli z twierdzeniem, że to ten sam podziemny korytarz, którym wojska Aleksandra Mienszykowa potajemnie weszły do Baturyna. — Właśnie tego naukowcy jeszcze nie udowodnili. Warto przypomnieć historię tamtych tragicznych dni. Wojska moskiewskie potajemnie, w wyniku zdrady, dotarły nie do samej Cytadeli, a jedynie na teren twierdzy. A Cytadela, gdzie odkryto korytarz, to tylko część twierdzy, jej rdzeń, centrum. Nazywa się ją również Zamkiem lub, przez analogię do czasów Rusi Kijowskiej, Detyńcem. Tutaj znajdował się pałac hetmański, drewniana cerkiew, którą wzniósł Mazepa. Obok cerkwi zaczynał się podziemny korytarz. Oczywiście po zdobyciu twierdzy padła również Cytadela. — Jaka jest dalsza perspektywa wykopalisk? — Przede wszystkim trzeba będzie przeprowadzić szczegółowe badania archeologiczne. Tym prawdopodobnie zajmą się specjaliści Narodowego Historyczno-Kulturowego Rezerwatu „Czernihów Starożytny”. Istnieje ciekawy pomysł, aby odrestaurować ten podziemny korytarz i stworzyć tutaj kolejny obiekt turystyczny, podobnie jak Pieczary Antoniego w Czernihowie. — Pod koniec sezonu 2006 roku państwa ekspedycja znalazła pozostałości poszukiwanego Soboru Trójcy Świętej w Baturynie, głównej świątyni hetmańskiej stolicy, którą zbudował Mazepa. W zeszłym roku rozpoczęliście już planowe badania archeologiczne tego wybitnego zabytku. Jak wygląda sytuacja obecnie? — Niestety, nie ma się czym chwalić. Rozpoczął się nowy letni sezon badań, a do tej pory nie zrobiono tego, co najpilniejsze. W miejscu, gdzie na dwumetrowej głębokości znaleziono pozostałości soboru, znajdują się obecnie dwie zagrody. Jeszcze w zeszłym roku zdecydowano, że państwo wykupi je od właścicieli w celu wyburzenia budynków. Kolejnym ciekawym znaleziskiem archeologicznym zakończyły się prace renowacyjne w Baturynie w obwodzie czernihowskim. W listopadzie tego roku mija 300 lat od spalenia Baturyna przez wojska moskiewskie. Dlatego odbudowa hetmańskiej stolicy, która trwa już od kilku lat z inicjatywy Prezydenta Wiktora Juszczenki, wchodzi w końcową fazę.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
