Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

NIE OPUSZCZAJ NA DŁUGO OJCZYZNY!

Слово Просвіти, №26 за 2011 рік

Urodziłam się na Tarnopolszczyźnie, z wykształcenia jestem artystką, przez 18 lat pracowałam w zawodzie w fabryce wyrobów artystycznych w Czerkasach, a przez ostatnie trzy lata przed wyjazdem do Włoch – w Czerkaskim Obwodowym Centrum Twórczości Ludowej na stanowisku głównego metodyka. Jestem członkinią Narodowego Związku Mistrzów Sztuki Ludowej. We Włoszech mieszkam od 2001 roku. Obecnie pracuję w sferze pomocy społecznej dla osób starszych i samotnych. Nie porzucając ukochanego zawodu, współpracuję z galeriami sztuki, biorę udział w wystawach i festiwalach ukraińskiej twórczości, publikuję w ukraińskich wydawnictwach periodycznych. W ciągu dziesięciu lat przebywania poza granicami Ukrainy zdobyłam bogate doświadczenie życiowe i nie z opowieści, a dokładnie znam problemy, które istnieją w środowisku ukraińskich pracowników zarobkowych we Włoszech. Czasami, czytając niektóre materiały drukowane, które ukazują się na Ukrainie, z przykrością zauważam, jak wypaczone są niektóre problemy migracji zarobkowej. Nie negując prawa innych do wyrażania swojej opinii, mimo wszystko chcę przedstawić pod osąd opinii publicznej moją osobistą wizję życia zarobkowego. Wybrałam dla siebie właśnie taki styl naświetlenia tematu, prosty i przystępny, nieobciążony liczbami, aby dotrzeć z problemem ukraińskiego zarobkowania do duszy czytelnika. Maria HAJDAJ, Włochy Czwarta fala ukraińskiej migracji i emigracji rzuciła na włoski brzeg setki tysięcy ludzi o niełatwych losach, różnych pod względem wieku, poziomu wykształcenia, zawodu, możliwości fizycznych, statusu społecznego. W odróżnieniu od innych narodów, które wyjeżdżają ze swojej ojczyzny całymi rodzinami, wiedząc na pewno, że wyjeżdżają na zawsze, zapuszczają we Włoszech korzenie głęboko i na długo (budują domy, zakładają dochodowe interesy, integrują się ze społeczeństwem, żyją pełnią życia), Ukraińcy przyjeżdżają z jedną walizką, w większości kobiety (co jest tak nietypowe dla innych nacji i tak zwyczajne dla nas), czy to z rozpaczy, czy z wyolbrzymionego poczucia odpowiedzialności przed rodzinami, z iluzorycznym, błędnym przekonaniem, że to niedługo, a zostają na dziesięciolecia. Najodporniejsza psychika czasem nie wytrzymuje długich lat rozłąki z bliskimi i dziećmi, braku wymiany szczerych uczuć nie zastąpią żadne materialne dary. Palące pragnienie powrotu na Ukrainę powstrzymują niekończące się niedostatki materialne w domu, a także strach przed nieznalezieniem swojego miejsca w rodzinie, społeczeństwie. Dla wielu ukraińskich zarobkowiczów czas zatrzymał się w punkcie zerowym, zawisł między dwoma światami. W domu, w Ojczyźnie, życie wyrzuciło za burtę wielu: rozpadły się małżeństwa, zniszczały rodziny, dzieci dorosły i przyzwyczaiły się radzić sobie bez rodziców, okazało się, że wysłane pieniądze zostały wydane na marne. A we Włoszech zostaje ta sama walizka, z którą wiele lat temu zarobkowicze wyruszyli w podróż, szukając ratunku, szczęścia i powodzenia na obczyźnie. Niestety, Ukraińcy wykonują we Włoszech nieprestiżowe, bezperspektywiczne prace, które dają nietrwałe zaspokojenie potrzeb materialnych. Często, nie znając swoich praw lub prześladowani strachem przed utratą miejsca pracy, znaczna część Ukraińców bez odpowiedniego zezwolenia na pobyt na terytorium Włoch otrzymuje pensję niższą niż przedstawiciele innych narodów. Wielu ludzi w tej sytuacji zmienia się nie do poznania, łamie się moralnie, staje się zgorzkniałymi, obojętnymi, nabywa szkodliwych nawyków. Czyjąś lekką ręką sytuację tę ochrzczono „włoskim syndromem”. Lecz leczy się go nie środkami medycznymi, a zmianą sytuacji ekonomicznej na Ukrainie na lepsze. Niektórzy analitycy, powierzchownie badając problemy migracji zarobkowej, błędnie uważają, że ludzie nie chcą wracać do Ojczyzny, bo we Włoszech żyje im się lepiej niż w domu — beztrosko i nieodpowiedzialnie, pieniądze przychodzą bez szczególnego wysiłku. Pochłonięci gromadzeniem „kapitału”, zapominają o wszystkim. Nie idealizując sytuacji, otwarcie powiedzmy, że zdarza się i tak, jednak główna przyczyna leży gdzie indziej. W historii ludzkości fale migracyjne wywołują najtrudniejsze problemy ekonomiczne w krajach, wojny lub klęski żywiołowe. Jak to mówią, od dobrego lepszego się nie szuka. Tylko niewielka liczba awanturników wyjedzie z domu w nieznane, jeśli nie ma ku temu ważnych powodów. Niektóre matki, zmęczone rozrywaniem się na dwa państwa, jeszcze niepewne tego, gdzie będą mieszkać w przyszłości, wywożą za granicę małoletnie dzieci. Nastolatki chodzą do włoskich szkół, ale nie potrafią ani pisać, ani czytać w ojczystym języku ukraińskim. My, Ukraińcy, zawsze (i nie bezpodstawnie) szczyciliśmy się wykształceniem naszego narodu, lecz teraz, zważywszy na wyżej opisane okoliczności, nasuwa się naturalne pytanie: a coż te dzieci tymczasowych zarobkowiczów będą robić, kiedy w jeden długo oczekiwany dzień rodzice zdecydują się wrócić do ojczyzny? Może zdarzyć się i tak, że na początku trzeciego tysiąclecia stworzymy precedens niepiśmiennych Ukraińców! O tych i wielu innych naglących dla środowiska zarobkowiczów problemach często myślimy i rozmawiamy między sobą, lecz czy słyszy nas nasze państwo, czy wystarczająco ścisły związek ma ono ze swoimi obywatelami? Czy może, jak zawsze, zmieniają się prezydenci, rządy, przetasowuje się elektorat polityczny, a odpowiedzialność za błędy naszych polityków z łatwością przerzuca się dalej na osłabione i przeciążone barki wyzutego z praw ludu, który ratuje się jak może i wierzy tylko samemu sobie oraz jeszcze Panu Bogu… Wielkim błędem, a nawet grzechem jest lekceważenie tych ludzi, w brutalny, drwiący i obojętny sposób oskarżanie ich o to, że sami stworzyli sobie problemy, udawanie, jakoby nie było i nie ma ku temu ważnych przyczyn społecznych. W tę sytuację wciągnięta jest znaczna liczba naszego narodu. Jeśli, według nieoficjalnych danych, tylko we Włoszech przebywa około sześciuset tysięcy Ukraińców-zarobkowiczów, a jeszcze ich małżonkowie, dzieci, starsi rodzice, którzy zostali na Ukrainie, a mimo to sercem i rozumem podzielają ich tułaczkę — to można sobie wyobrazić, jaka masa ludzi ryzykuje, że ucierpi od „włoskiego syndromu”. Na szczęście minęły te czasy, kiedy każdego, kto przebywał za granicą państwa, traktowano jako sprzedawczyka. Już przynajmniej wystarcza rozumu, by policzyć, jakie nieocenione inwestycje czynią ukraińscy zarobkowicze w gospodarkę Ukrainy. Za wysłane rodzinom pieniądze dzieci tymczasowych zarobkowiczów zdobywają wyższe wykształcenie, opłacają usługi komunalne, utrzymują starszych rodziców, którzy całe życie pracowali na państwo, a w rezultacie otrzymują nędzną emeryturę, oraz jeszcze wiele innych tak prostych i życiowo niezbędnych rzeczy. Mimo to, niezależnie od tymczasowości pobytu za granicą, co dla niektórych trwa już ponad dziesięć lat, we Włoszech tworzy się stabilny rdzeń naszych rodaków, który można nazwać najnowszą ukraińską diasporą. Zdobywszy doświadczenie, opanowawszy język włoski, nabywszy niezbędne umiejętności dla odpowiedniego poziomu zawodowego, starannie pracując, większość zarobkowiczów z czasem z powodzeniem rozwiązuje swoje problemy finansowe, utrzymuje ścisłe i ciepłe więzi z rodzinami, szuka sposobów, choćby zaocznie, by być obecnymi w życiu swoich bliskich, pokonując odległości, pielęgnuje szczególnie ciepły sposób relacji z dziećmi. Ludzie znajdują w sobie siłę, by wznieść się ponad nędzę problemów bytowych, zaświadczając o swojej miłości do Ukrainy, tworzą tutaj, za granicą, jej małą model. Kwitną różnorodnością ukraińsko-włoskie stowarzyszenia kulturalne, które coraz aktywniej działają na terenie Włoch, odbywają się festiwale piosenki, wystawy sztuk pięknych i dekoracyjno-użytkowych, zakładane są szkółki niedzielne z ukraińskim językiem nauczania programów edukacyjnych, powstają gazety w języku ukraińskim, a także cerkwie obrządku wschodniego, gdzie nabożeństwa prowadzone są w języku ukraińskim. Wszystkie te ważne sprawy jednoczą nas w jedną wspólnotę, dają możliwość pokazania się nie tylko jako tania siła robocza, ale jako wielki naród, zademonstrowania całej europejskiej wspólnocie piękna i wielkości naszej dawnej kultury, ludowych zwyczajów, bogactwa sztuki, niewyczerpalności skarbów intelektualnych, nie rozproszonych po ciernistych drogach. Podsumowując, z pewnością można powiedzieć, że jest to prawdziwe poselstwo ludowe, które, kierując się świadomością narodową, wiernością swoim prastarym korzeniom i, w końcu, ojczystemu państwu, w większości na zasadach wolontariatu, utwierdza Ukrainę w Europie. Niektórzy naprawdę zadomowili się we Włoszech, spotkali szczerą i prawdziwą miłość, założyli rodzinę lub znaleźli dobrze płatną pracę, zintegrowali się ze społeczeństwem i czują się jak w domu, żyją pełnią życia. Cieszę się z tych ludzi i życzę im dalszych sukcesów. Lecz większość ze strachem i odrętwieniem czeka na błogosławiony dzień, kiedy będzie można pojechać do domu nie tylko na urlop. Z goryczą w sercu patrzę na ukraińskie kobiety, które w weekendy tęsknie siedzą na ławeczkach w parku i z mieszanym uczuciem radości i smutku oczekują, kiedy nadejdzie ten długo oczekiwany dzień. I choć z Ukrainy często płyną wezwania o powrót zarobkowiczów do domu, to ten powrót mogą zapewnić sobie tylko sami zarobkowicze. Trudno oczekiwać, że państwo, które wypchnęło tych ludzi poza granice swoich granic, teraz mając liczne problemy ekonomiczne, umożliwi ich powrót, zapewniając niezbędne miejsca pracy z odpowiednim poziomem wynagrodzenia. Jak przyjemnie przyglądać się ładowi życia we Włoszech, które stworzyły dla nas pole prawne, warunki do pracy i zamieszkania, nadały wszystkie możliwości, jakie mają pracujący obywatele. Mimo ogólnego kryzysu ekonomicznego, naród włoski jest pewny niezbędnej minimalnej stabilności w kraju. Włochom nic nie spada z nieba, lecz oni wiedzą: nikt nie zniszczy tego, co już zostało stworzone. Nabyte przekazywane jest z pokolenia na pokolenie, a nam od naszych dziadów-pradziadów często-gęsto w spadku zostaje tylko drewniany krzyż na cmentarzu. Więc kiedy dorobimy się takiego majątku, żeby nie jeździć po obcych krajach na zarobki, szukać lepszego losu? Oponent może zaprzeczyć mi, że i na Ukrainie też nie umierają z głodu. I to jest sprawiedliwe. Nasza ziemia jest bogata i żyzna, ludzie wykształceni, utalentowani, pracowici, staranni. Pozostaje tylko znaleźć odpowiedź na pytanie: czego nam brakuje, żeby żyć lepiej? Mimo to, nie opuszczajcie na długo Ojczyzny, prostej i skromnej, tej, którą przywykliśmy nazywać matką, tej, której nawet obrażeni, my NIGDY nie będziemy mogli przestać kochać lub zapomnieć. Kobiety zawsze były strażniczkami rodzinnego ognia, nosicielkami ciepła i przytulności w domu. Drogie ukraińskie kobiety, nie pozbawiajcie miłości waszych domów, czułości waszych dzieci i bliskich. Zważywszy i oceniwszy energię, siłę, rozum, które wielu z nas włożyło, pokonując dzień po dniu życie zarobkowicza, wiem z własnego doświadczenia i na przykładach moich byłych koleżanek z pracy — na Ojczyźnie osiągnęlibyśmy nie gorszy rezultat. A zwracając się do tych, którzy skosztowali niesłodkiego chleba zarobkowicza, powiem tak: nam wystarczyło odwagi w trudnych czasach pojechać w obce kraje szukać rozwiązania problemów materialnych dla naszych rodzin, więc szukajmy w sobie siły i możliwości, by w porę zatrzymać się i wrócić z powrotem do Ojczyzny — DO DOMU.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn