Strona · s. 16strona oryginału ↗
TWÓRCZY DEBIUT PROŚWIETANKI
Слово Просвіти, №26 за 2011 рік
Jewhen BUKET, Zdjęcie Wiktorii BUKET W życiu każdego człowieka szczególne miejsce zajmuje mała ojczyzna. Miasto, wieś, w której się urodził, wychował, z którą związane są najwcześniejsze odczucia, najjaśniejsze wspomnienia, najskrytsze marzenia. Tutaj, do rodzinnego domu, mimowolnie prowadzą wszystkie życiowe ścieżki, tutaj znajdujesz odpowiedzi na wszystkie pytania, tutaj, i tylko tutaj, możesz naprawdę odpocząć. Każdy ma takie miejsce, ale nie każdy stawia sobie za cel dotarcie do źródeł: zbadanie przeszłości regionu, zobaczenie jego historycznego postępu, poczucie, czym żyła i żyje bliska sercu okolica. Ten, kto nie chce znać swoich źródeł, nie jest w stanie zrozumieć siebie, a zatem żyje pusto, w niewoli fantazji i iluzji. Bardzo często ludzie rozumieją tę prawdę już w podeszłym wieku i próbują przekazać potomnym choćby okruchy informacji o przeszłości miasta, wsi, rodziny. Ale cenny czas został stracony… Inna sprawa, gdy wskutek pewnych życiowych okoliczności pragnienie dowiedzenia się więcej o przeszłości rodzinnego regionu pojawia się jeszcze podczas nauki w szkole. Taka osoba z czasem może odpowiedzieć nie tylko na swoje pytania, ale także znaleźć przyczyny wielu powszechnie znanych prawd. A kiedy do pragnienia wiedzy dodaje się jeszcze talent pisarski, powstaje absolutnie niezbędny w każdej bez wyjątku miejscowości twórczy diament — krajoznawca. Bardzo często ci ludzie, nawet nie mając fachowego wykształcenia historycznego, dokonują dziesiątek odkryć naukowych, przywracają z niebytu takie fakty, dzięki którym swoją małą ojczyznę zaczynasz nie tylko kochać, ale i być z niej dumnym. W ostatnich dwóch dekadach ruch krajoznawczy objął prawie całą Ukrainę. Książkę o własnej historii chce mieć każda wieś. Ale nie każdemu udaje się znaleźć, a tym bardziej wychować prawdziwego krajoznawcę. Małej poleskiej wsi Teśniwka się poszczęściło. Tutaj, na jednej z trzech ulic, urodziła się i wychowała Ołena Tunik — dziewczyna bez pamięci zakochana w rodzinnej wsi, w tej prawdziwej, według określenia historyka XIX wieku Edwarda Rulikowskiego, „poleskiej Szwajcarii” — Korosteszowszczyźnie. Wynikiem kilkuletniej pracy Ołeny jest jej pierwsza książka „Teśniwka” w serii „Historia ukraińskiej wsi”. Sam fakt stworzenia książki, a zwłaszcza jej objętość, zachwyca. Swoją pracą Ołena Tunik udowodniła, że każda wieś Ukrainy jest unikalna, a jej historia godna jest stworzenia osobnej książki. Mimo że po II wojnie światowej Teśniwka została uznana za „nieperspektywiczną”, od 1954 roku nie ma własnej rady wiejskiej, a liczba jej ludności od czasu I Wszechrosyjskiego spisu powszechnego z 1897 roku zmniejszyła się prawie trzykrotnie. Przeczytawszy rękopis, również przekonałem się, że w każdej, nawet najmniejszej wsi, można znaleźć prawdziwych bohaterów, ludzi, których życie budzi szacunek. Tacy ludzie, jak absolutnie słusznie uważa autorka, powinni być głównymi bohaterami książek. Główna część „Historii ukraińskiej wsi Teśniwka” to unikalny dokument — dziennik z lat 1944–1947 mieszkańca Teśniwki Ołeksandra Fedorowycza Juzefowycza. To fragment życia nastolatka, który zmuszony był porzucić szkołę, pracować przy najcięższych robotach w kołchozie, przetrwać w głodne powojenne lata. Ale jednocześnie jest to historia nastolatka spragnionego wiedzy, który nieustannie czytał książki, pisał wiersze i poematy. Dziennik pomaga zanurzyć się w ówczesne życie kołchoźników, które było gorsze od poddaństwa, pozwala zobaczyć dzień po dniu koszmar totalitarnego systemu, jednak uczy człowieczeństwa, przyzwoitości, wiary w sprawiedliwość. Ołena Tunik przeszła drogę prawdziwego poszukiwacza: pracowała w archiwach, bibliotekach, rozmawiała ze starszymi mieszkańcami, prowadziła badania terenowe, zbierała dokumenty i 11 czerwca w Domu Kultury wsi Teśniwka, w rejonie korosteszowskim obwodu żytomierskiego, odbyło się wydarzenie, o którym marzy jeszcze bardzo wiele ukraińskich wsi. Mieszkańcy i goście Teśniwki witali pojawienie się książki-kroniki miejscowości z serii „Historia ukraińskiej wsi” — „Teśniwka”. Jej autorką jest nasza koleżanka, proświetanka Ołena TUNIK. materiały fotograficzne. Potem był proces przemyślenia, uogólnienia i wreszcie przedstawienia zebranej informacji w ogólnodostępnej formie. A wyobraźcie sobie, że wszystko to odbywało się równolegle ze studiami na Narodowym Uniwersytecie Technologii Żywności, z pracą w gazecie „Słowo Proświty”, z działalnością społeczną w młodzieżowej organizacji „Młoda Proświta” Kijowskie Obwodowe Towarzystwo, której Ołena przewodniczyła. Imponujące? Oto do jakich cudów zdolny jest człowiek, kiedy inspiruje go miłość do rodzinnego kraju! Książka Ołeny Tunik to wspaniały prezent nie tylko dla mieszkańców, urodzonych tam osób i gości wsi, ale także dla wszystkich, którzy interesują się historią Korosteszowszczyzny. Ponadto szczególne zainteresowanie wzbudzi u wszystkich, którzy interesują się historią II wojny światowej i powojennej odbudowy. Pogratulować autorce na prezentacji w Teśniwce przybyli: redaktor naczelna rejonowej „Korosteszowskiej gazety” Hałyna Pysmak, kierownik wydziału kultury Rady Miejskiej w Korosteszowie Natalia Nahorna, sekretarz odpowiedzialna rady miejskiej Antonina Kropywnyćka, dyrektor gimnazjum w Starosielcach, w którym uczyła się Ołena, Wołodymyr Kozłowec, jej nauczyciele Natalia Żerebczuk, Wałentyna Sobotnićka, Nadija Zubro, Lilija Stepurko, mecenasi Borys Buriaczenko oraz Ihor Zubro, deputowana Ludmyła Buriaczenko, współmieszkańcy, przyjaciele, krewni. Brzmiało wiele ciepłych słów. Szczególnie wzruszyła obecnych opowieść o przeszłości Teśniwki byłej nauczycielki Hałyny Iwaniwny Zilinskiej, której osobisty wkład w przygotowanie wydania został nawet zaznaczony osobnym podziękowaniem na początku książki. Uważam „Historię ukraińskiej wsi Teśniwka” za udany debiut młodej badaczki. Chciałoby się życzyć autorce, aby nie zatrzymywała się na osiągniętym, kontynuowała pracę na niwie krajoznawczej, dalszych twórczych osiągnięć, nowych publikacji w prasie i nowych książek. Jestem przekonany, że badając historię Korosteszowa, a także okolicznych wsi Biłkowce, Starosielce, Mynijok i innych, Ołena również będzie w stanie odkryć nowe fakty, uzupełnić zebrane materiały.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
