Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 2strona oryginału ↗

IWAN TOMYCH: „SPRZEDAĆ ZIEMIĘ… I UKRAINĘ?”

Слово Просвіти, №26 за 2011 рік

Dokończenie. Początek na str. 1. prywatyzacja. Teraz mogą oni wydzierżawiać ziemię przedsiębiorstwom rolnym. Ale do kogo realnie obecnie należy ziemia, nawet jeszcze przed wprowadzeniem wolnego rynku? — Już dzisiaj 11 milionów hektarów ziemi skoncentrowanych jest w rękach kilkudziesięciu oligarchicznych firm, agroholdingów. I te miliony hektarów mogą bardzo szybko znaleźć się w obcych, nie ukraińskich rękach. Dzisiaj ponad 7 milionów hektarów naszych żyznych ziem bez wiedzy ich pierwotnych właścicieli, poprzez prawa korporacyjne przeszło w ręce handlarzy ziemią. Ponad 15 milionów hektarów udziałów ziemskich (pajów) drogą zobowiązań umownych stało się praktycznie bezperspektywicznych w kwestii powrotu do ich właścicieli: takie warunki ułożyły się między dzierżawcami a wydzierżawiającymi. Wszystkim wiadomo, jaka u nas jest władza sądownicza, jaki poziom korupcji, a właśnie te czynniki stanowią główne niebezpieczeństwo przy wprowadzaniu rynku ziemi. Ukraina w ciągu kilku lat może stracić jakąkolwiek perspektywę w kwestii zachowania terenów wiejskich, — grozi nam zniszczenie wsi. Przy wprowadzaniu rynku ziemi można oczekiwać gwałtownego (dwu-trzykrotnego) wzrostu bezrobocia na wsiach już w 2012 roku, a w ciągu kolejnych kilku lat może pozostać tylko 250—300 tysięcy miejsc pracy. I to przy tym, że na terenach wiejskich mieszka około sześciu milionów ludności w wieku produkcyjnym. — Warto powiedzieć także o aspekcie międzynarodowym w okresie światowego kryzysu żywnościowego. — Cios w wieś stanie się globalny w odniesieniu do potencjalnych możliwości Ukrainy w zwiększeniu dostaw produktów żywnościowych na rynki światowe. I ogólnie będzie to wyzwanie dla ukraińskiego wyboru w świecie. Nas, przedstawicieli wiejskich organizacji społecznych, rolnictwa wspierają nie tylko ci, którzy bezpośrednio pracują na ziemi. Wspierają nas wiejska inteligencja, wszyscy myślący ludzie, patrioci, którzy przejmują się losem ukraińskiej wsi. — Ale przecież my, kończąc z tak zwaną gospodarką socjalistyczną, zadeklarowaliśmy przejście do rynkowej, co zakłada także rynek ziemi. — Nie głosimy prymitywnego hasła „Nie — dla rynku ziemi!”. Byłoby to krótkowzroczne. Ale proponujemy cały pakiet propozycji, przede wszystkim legislacyjnych, dla cywilizowanego przejścia do rynku ziemi. Wychodzimy z tymi propozycjami do wyższych szczebli władzy. Bardzo szkoda, że w swoim czasie nie udało się uchwalić wszystkich ustaw niezbędnych dla przejścia do rynku ziemi. Kiedy byłem deputowanym parlamentu czwartej kadencji, to inicjowałem uchwalenie 12 takich ustaw i zostały one przegłosowane. Ale to tylko część tego, co niezbędne. Tak, do tej pory nie ma ustawy o Państwowym Banku Hipotecznym Ziemi. A jak wtedy mówić o normalnym kredytowaniu wsi? Czyż obecnie to kredytowanie — przy dwudziestu i więcej procentach rocznie, przy takich warunkach zastawu pod kredyty, takiej procedurze ich sporządzania? A właśnie Bank Ziemi mógłby stać się skutecznym instrumentem kredytowania, co potwierdza doświadczenie Polski, Czech. Jeszcze jedna istotna luka w naszym ustawodawstwie — brak katastru ziemskiego, czyli realnej wyceny każdego skrawka ziemi. A wszystko dlatego, że ci, którzy mogli, wykupili ziemię nielegalnie, za bezcen. I chodzi nie tylko o ziemie przeznaczenia rolniczego. Na przykład, w 70-kilometrowej strefie wokół Kijowa zbudowany jest „kilkupiętrowy” system własności określonych działek ziemskich. — Spróbuj dojść, do kogo naprawdę należą te czy inne łakome kąski… — Dobyć się przejrzystości tutaj jest bardzo trudno. Nikt nie chce odkrywać kart, w tym także deputowani parlamentu, którzy nie życzą sobie przyjmować katastru ziemskiego. Tak samo nie spieszą się z uchwalaniem całego szeregu ustaw gospodarczych, dotyczących rynku ziemi. W szczególności o rynku zboża, rynku produkcji zwierzęcej, przy tym, że hodowla zwierząt u nas jest prawie zniszczona, jeśli mówić o realnym zapewnieniu krajowi własnej żywności. Takie ustawy są po prostu niezbędne, aby ochronić ukraińskiego rolnika, którego teraz po prostu okradają kosztem polityki cenowej. Takiego jeszcze nigdy nie było, żeby litr mleka kupowali od rolnika po 1 hrywnę 80 kopiejek, a litr oleju napędowego dla wsi kosztował 10 hrywien. Takiego dziwnego „parytetu” cen nie sposób przypomnieć sobie przez wszystkie 20 lat niepodległości. Długo można mówić także o licznych problemach społecznych naszej wsi, zaczynając od braku normalnych dróg, a kończąc na zamykaniu punktów felczersko-akuszerskich. — Czasami odnosi się wrażenie, że właśnie nasza duma, nasze największe bogactwo — ziemia — to coś takiego niczyjego, „bezpańskiego”. — Żeby uporać się wreszcie z naszym głównym bogactwem, niezbędne jest uchwalenie prostej ustawy — o inwentaryzacji ziemi i złóż. Dlaczego także złóż? Nie jest tajemnicą, że niektórzy u nas mają nie po prostu działkę ziemską, a odwiert na niej z kopalinami użytecznymi. I choćby jakie były zmiany we władzy, z jednego takiego odwiertu można otrzymać więcej dochodu, niż państwo wydziela w ciągu roku na wsparcie wszystkich rolników kraju! — Zwolennicy natychmiastowego wprowadzenia rynku ziemi powołują się na byłe kraje socjalistyczne (Czechy, Bułgarię, wreszcie i Rosję), gdzie taki rynek już wprowadzono. — I zderzyliśmy się z licznymi problemami. Ale trzeba zaznaczyć: Ukraina to nie Rosja i nie Bułgaria czy Czechy. To szczególny kraj. U nas skoncentrowana jest ćwierć światowych zasobów czarnoziemu. I dlatego od dawna trwa bitwa światowego kapitału o ukraińską ziemię. W XVI—XVII wieku i później były to najazdy zbrojne, w czasie II wojny światowej okupanci po prostu wywozili nasze czarnoziemy wagonami. Dzisiaj bitwa toczy się poprzez zasoby finansowe. I niejedna dziesiątka krajów świata prowadzi planową politykę wykupu ukraińskich czarnoziemów. Zwłaszcza biorąc pod uwagę poważne problemy na świecie z żywnością w nadchodzących dziesięcioleciach. Trwają więc otwarte próby niszczenia ukraińskiego sektora rolnego. I, niestety, działania naszej władzy państwowej sprzyjają tym wysiłkom. — Ciekawie byłoby usłyszeć także jej argumenty. No, chociażby taka konkretna sprawa — bezrobocie na wsi. Przedstawiacie rządowi jasne wyliczenia: przy dalszym rozwoju oligarchicznych agroholdingów WIĘKSZOŚĆ pracujących rolników pozostanie bez pracy. A to kolejne kilka milionów bezrobotnych, których i tak jest pod dostatkiem. Co Panu na to odpowiada premier czy choćby wicepremier Tihipko? Czy rolnicy zostaną zatrudnieni, przesiedleni do miast? — Nikt nic nie odpowiada! Po to właśnie zwołaliśmy wiec chłopski, żeby władza choć trochę nas usłyszała. Niestety, nie usłyszy… I w ogóle przez ostatnie dziesięciolecia żadna władza, rozpoczynając jakiekolwiek reformy, nie przeliczała, co będzie jutro? Zasada jest taka: dajmy się wciągnąć, a potem zobaczymy. I jeszcze jedna zasada: jak by tu oszukać społeczeństwo i uruchomić rozkradanie ziemi, a ogólnie rzecz biorąc — dobra narodowego. A potem — choćby trawa nie rosła. — Wasi oponenci mogą powiedzieć: kiedy naszą ziemię wykupią zagraniczne monopole, niechby i na podstawione osoby, to czyż przestaną ją uprawiać? Czyż straci ona swoją żyzność? — Nie są odosobnione przykłady, kiedy ziemię wykupują i po prostu „konserwują”, w ogóle jej nie uprawiając. Ci nabywcy dobrze rozumieją: jeśli dzisiaj kupił 10 tysięcy hektarów po tyle a tyle dolarów za hektar, to za kilka lat ten zasób ziemi będzie kosztował trzy razy więcej. — Istotny sprzeciw wobec rynku ziemi — agroholdingi nie płacą podatków na miejscu, na terenach wiejskich. Czy można ustawowo przewidzieć, aby rejestrowały swoje firmy nie gdzieś na Cyprze czy w Kijowie, a tam, w głębi kraju, gdzie znajduje się ta ziemia? — To zróbmy to, zanim zaczniemy sprzedawać ziemię. Ale na razie w ustawodawstwie tego nie ma. Trzeba, żeby dzierżawa ziemi

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn