Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

KINA NIE BĘDZIE?

Слово Просвіти, №26 за 2011 рік

Wasyl TRUBAJ „W upokorzeniu nie można żyć i zwyciężać. Myślę, że naród ukraiński dotąd nie zwyciężył, ponieważ przeżywa wielkie historyczne upokorzenie. Wszelka hołota go upokarza, a on gdzieś zagubił w sobie odporność. Mówią mu, że jest gorszej wartości — on przywykł”. Z wystąpienia Liny Kostenko podczas prezentacji książki „Beresteczko” w Ukraińskim Domu w 2010 roku Cytując Linę Kostenko, chcę zaproponować narodowi ukraińskiemu, który wciąż jeszcze przeżywa wielkie upokorzenie, takie oto kino. O futbolu. Akurat na 2012 rok można nakręcić. A żeby film był Ukraińcom bliższy i bardziej swojski, to za tło obrazu weźmiemy słynny mecz kijowskiego „Dynama” przeciwko niemieckiej drużynie podczas faszystowskiej okupacji Kijowa w 1942 roku. Pamiętacie tę legendę, kiedy rzekomo „Dynamo” wygrało z Niemcami i niby za to wszyscy gracze zostali rozstrzelani? Piękna legenda! Otóż na tym tle będziemy budować wątki naszego kina, które nazwiemy „Mecz śmierci”. Głównym bohaterem niech będzie bramkarz i kapitan kijowskiego „Dynama”. Nadajmy mu nazwisko — Raniewicz, Kola. U Raniewicza niech będzie młodszy brat Stepan. Odpowiednio też Raniewicz. Będzie on jednym z organizatorów kijowskiego podziemia. Będzie roznosił antyfaszystowskie ulotki i plakaty. A jeszcze z pozytywnych bohaterów niech będzie rodzina Swirskich: Aleksandr Ruwimowicz, jego żona Rufina Lwowna, syn Misza Swirskij i córka Sofoczka. Nazwiska u wszystkich pozytywnych bohaterów, jak widzimy, nie są ukraińskie, ale nic nie szkodzi, tak zostało zaplanowane. Jeszcze do nich dodamy piękną kobietę Annę. Ona, w toku opowieści, porzuci swojego męża Ukraińca Heorhija Szwydka, negatywnego bohatera, też piłkarza, i pokocha Kolę Raniewicza. Co zrobisz — miłość jest zła… Teraz przejdziemy do negatywnych bohaterów. Oprócz Szwydka, którego już wspomnieliśmy, jeszcze jednym negatywnym będzie taki sobie okrągłolicy, tłusty typowy chachoł, którego zmusimy na początku wojny do ciągnięcia do domu metalowej siatki od łóżka, przykrywania jej pięcioma materacami, żeby pod nim przeczekać bombardowanie. A jeszcze on u nas będzie zbierał po ulicach niemieckie ulotki, zrywał plakaty i znosił to wszystko do domu, bo to bardzo dobry papier do podcierania tyłka. Imię temu bohaterowi nadamy proste i do bólu znajome Ukraińcom… nazwiemy go Tarasem Hryhorowyczem. Jeszcze jednym negatywnym bohaterem u nas będzie burmistrz Kijowa, prawnie wybrany na zebraniu miejskiego kierownictwa OUN. Nazwisko bez aluzji — Barazij. On w wyszywanej koszuli będzie witał pod domem towarowym CUM Niemców, którzy będą wchodzić do Kijowa. Na fasadzie budynku będą powiewać żółto-błękitne flagi. Razem z nim faszystów będą witać jeszcze wielu kijowian, wśród których dwie dziewczyny w narodowym ukraińskim stroju, które mają podnieść okupantom chleb i sól. Ale one zapomną go na wyszywanym ręczniku w ogólnej toalecie. No, przycisnęło dziewczyny i zapomniały tam chleb i sól na parapecie. Barazij nazwie je „potworami”. To jest potrzebne dla wzmocnienia negatywnego obrazu bohatera. Kiedy zaś dziewczyny pospiesznie będą zabierać z ogólnej ubikacji ukraińskie symbole narodowe, to zrobimy tak, żeby wyszywany ukraiński ręcznik upadł na podłogę. W gówno. Ale dziewczynki wytrzepią go, położą na wierzchu bochenek i pójdą witać Niemców. Scena, jak widzimy, dobra, z podtekstem. Burmistrz wygłosi niemieckiemu generałowi wiernopoddańczą mowę: „Muszę zapewnić was o pełnej i szczerej lojalności narodu ukraińskiego wobec wielkich Niemiec. Wierzę, że wspólnymi siłami zbudujemy na naszej wielostronnie doświadczonej ziemi wolną Ukrainę!”. Teraz mamy pełny obraz negatywnych bohaterów. Jak widzimy Niemców wśród nich nie ma, wszyscy to Ukraińcy. Niemcy — w drugoplanowych rolach. Zresztą po co, kino przecież nie o Niemcach, a o sprzedawczykach-chachołach. A wydarzenia będą się rozwijać mniej więcej tak: Raniewicz i Swirskij pójdą jako ochotnicy na front bronić Kijowa, a burmistrz narodowa drużyna piłkarska pod nazwą… „Ruch”, w skład której wchodzą sprzedawczyki-chachoły, lojalni wobec władzy okupacyjnej, przeciwko takiej sobie słabiutkiej drużynie „Start”, którą tworzą resztki kijowskiego „Dynama” na czele z kapitanem Raniewiczem. Zwycięzca będzie grał z Niemcami! Oczywiście, ukraińscy sprzedawczyki z drużyny „Ruch” w żółtych koszulkach i błękitnych spodenkach, którzy według zamysłu Szwydka mieli wygrać, poniosą druzgocącą porażkę z czerwono-białymi raniewiczami. Potem będą jeszcze dziesiątki zwycięskich meczów drużyny Raniewicza przeciwko niemieckim żołnierzom i wreszcie Niemcy przywiozą do Kijowa swoich profesjonalnych piłkarzy, z którymi Raniewicz z chłopakami też wygrają, choć z góry będą wiedzieć, że za to ich wszystkich czeka śmierć. Oto taki, jak widzimy, ukraiński patriota ten kapitan drużyny Raniewicz! On i Kijów broni, i honoru swojego nie sprzedaje, nawet w obliczu śmierci. A Taras Hryhorowycz w zdrajców ojczyzny się wpisał… No i jak wam takie kino? Pewnie czytelnik pomyśli, że autor tego opusu po prostu prowokuje go do skandalu albo zwariował i opowiedział jakiś sen wariata. Ależ nie — to prawdziwy scenariusz filmu fabularnego i ja krótko streściłem go, nie odchodząc od oryginału. Scenariusz jest w Internecie na stronie http://graphoma- noff.uaforums.net. Chętni mogą się zapoznać. On tak właśnie się nazywa „Mecz śmierci” i chce go kręcić jakieś rosyjskie studio „RE-KUN-CINEMA” (przynajmniej tak zaznaczono na stronie tytułowej). Możecie wpisać w wyszukiwarkę internetową: „Rekun-cinema” i zobaczycie wszystko o tym studiu. Nawet zdjęcie jego szefa. Kto napisał scenariusz, niestety, nie zaznaczono. Ale można się domyślić. Lecz najbardziej zuchwałe w tej historii jest to, że „REKUN-CINEMA” wymyśliła kręcenie filmu o łajdakach-Ukraińcach właśnie tutaj, na naszej ukraińskiej ziemi; że ci cinematorzy angażują do ról ukraińskich zdrajców, policjantów i przygłupów właśnie naszych ukraińskich aktorów (już nawet zdążyli rozdać niektórym do przeczytania scenariusz); a do tego wszystkiego jeszcze będą pokazywać to kino u nas, na Ukrainie, i my zapłacimy za obejrzenie, odrabiając w ten sposób ich wydatki na zdjęcia. Jednak wydaje mi się, że film będą kręcić nie tylko dla Ukraińców. Przetłumaczą go na angielski i zaprezentują obcokrajowcom podczas mistrzostw Europy 2012 roku… A my na to wszystko będziemy spokojnie patrzeć. Boję się, że tak właśnie będzie. Boję się, że w naszym rządzie nawet znajdą się tacy, którzy jeszcze państwowych pieniążków podrzucą na to kino. Boję się, że i aktorów kupią. A czemu nie? Przecież znaleźli syna i wnuka wielkiego Bohdana Stupki do roli łajdaków w rosyjskim filmie „My iz buduszczego 2”, gdzie przy śpiewie Wakarczuka Ukraińców rozmazano po podłodze, jak tylko chcieli. Mało tego, w jednym ze swoich wywiadów na pytanie korespondenta: „Po co pan podjął się grać taką łajdacką rolę?” — O. Stupka odpowiedział: niby, ja jestem aktorem, a aktor powinien grać. A jeśli ja jestem żołnierzem, ja powinienem strzelać! — i wypuścić serię z automatu do swoich, do Ukraińców? A broń u każdego artysty, tym bardziej aktora, jest znacznie silniejsza od automatów i armat — ona strzela w duszę. „Czy wiesz, jak mocno w duszę bije”, panie Wakarczuk? I czy „wystarcza skruchy” u was trzech, Ostapie, Dmytro i Wiaczesławie, za to, że zraniliście nie jednego młodego Ukraińca. A może i zabiliście. Może tysiące młodych chłopaków i dziewcząt nigdy więcej nie zechcą nazywać się Ukraińcami po obejrzeniu filmu z waszym udziałem. Wszystkie te filmy, książki, programy telewizyjne, w których Ukrainiec to chciwy zdrajca, tchórz, sprzedawczyk, oszust, niechluj, skierowane są na to, żeby nie wypuścić nas z tego wołowego stanu upokorzenia, bo upokorzeni, jak mówiła poetka, nie zwyciężają. I wszystko to robi się nie po prostu z głupoty czy z wrodzonego cynizmu i bezkultury jakiegoś jednego czy dwóch żydowskich lub rosyjskich artystów. Nie, i jeszcze raz — nie! To dalekosiężna polityka wyniszczenia Ukraińca! A on jest deptany i poniżany w prawie wszystkich rosyjskojęzycznych filmach. Jak myślicie, dlaczego Rosjanie swoim własowcom u siebie w Rosji stawiają pomniki, a nam pokazują kino „My iz buduszczego 2”, gdzie ukraińska kobieta nazywa ukraińskiego żołnierza UPA faszystą, gdzie Ukraińcy z nienawiścią zabijają Ukraińców? Albo przypomnijcie sobie dawny „Tajożnyj roman”, gdzie pijany i głodny rosyjski oficer idzie najeść się do oficera Ukraińca. Żona-Ukrainka podaje pijakowi barszcz. A ten z „niezadowoleniem” widzi tam muchę. A ukraińska gospodyni wyjmuje ją z talerza palcami i mówi: „Nic nie szkodzi, jedzcie, jedzcie”. Ale pijany rosyjski oficer z obrzydzeniem odsuwa ten barszcz… Czyż nie wstyd będzie po takim kinie naszym kobietom przyznawać się, że są Ukrainkami? Albo epizod z innego kina, kiedy Moskal zabija Ukraińca i z pianą na ustach krzyczy: „Eto tiebie za Krym!”. Czy inny epizod, gdzie cham-kierowca (Ukrainiec, oczywiście) nie chce podzielić się benzyną z rosyjskim kierowcą, który trafia w dro-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn