Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

Tworzyć świat i siebie w nim

Слово Просвіти, №26 за 2012 рік

Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki Wasyl KŁICZAK, pisarz, dyrektor WCK „Proświta” W konfrontacji z autorami i zwolennikami owianego złą sławą projektu ustawy językowej należy stosować wielki zasób kontrargumentów, wiele świeżych informacji, zwracać uwagę na to, że język pełni nie tylko funkcję komunikatywną, ale także około dwudziestu innych. Czasami robi się wstyd za niektórych naszych patriotów — czy to deputowanych, czy działaczy społecznych, czy szefów partii, którzy, będąc w talk-show u Szustera—Kisielowa—Kulikowa, występują w sposób mało przekonujący, nie potrafią udzielić stanowczej odpowiedzi oponentom, a przez to przegrywają w pewnych sytuacjach. Dziwi też to, że kwestię językową analizują wszyscy, kto tylko chce, wyrażając kategoryczne sądy, nie przyjmując żadnych argumentów rozmówców. W jednej z audycji u J. Kisielowa obecny był doktor politologii Wołodymyr Kułyk. Niezrozumiałe było jego zachowanie: niby jest przeciwko ustawie, a jednocześnie uważa, że taką ustawę trzeba dopracować. (Emocjonalna Iryna Farion odpowiednio na to zareagowała). Lepiej udało mi się rozpoznać tego doktora w następnym tygodniu. Słuchałem radia „Promiń”, audycji na żywo z W. Kułykiem dotyczącej kwestii językowej. Zadzwoniwszy do studia, zapytałem go, czy czytał Zdjęcie Ołeksandra Łytwynenki Swiatosław WASYLCZUK, m. Żytomierz W ukraińskim społeczeństwie nie cichną namiętności, które sprowokowało wniesienie pod obrady Rady Najwyższej Ukrainy (po raz kolejny!) ukrainofobicznego antypaństwowego projektu ustawy „O zasadach państwowej polityki językowej” Kołesniczenki—Kiwałowa oraz jego przyjęcie 5 czerwca w pierwszym czytaniu przez większość RN. W obwodach, rejonach, miastach odbywają się pikietowanie organów władzy, wiece w obronie państwowej kultury ukraińskiej, języka, który moskiewscy pachołkowie chcą zniszczyć. I to — języka narodu tytularnego, państwa ukraińskiego, narodu, on artykuł Oksany Pachlowskiej „Strana rabow, strana gospod” w gazecie „Deń” (z publikacją warto zapoznać się każdemu). Kułyk odpowiedział, że Pachlowską, rzekomo, szanuje jako literaturoznawcę, a oto z tym artykułem się nie zgadza, zwłaszcza z tym, że kwestia językowa została nam narzucona z zewnątrz, z Kremla… Jak dla mnie, artykuł O. Pachlowskiej to ten papierek lakmusowy, który ujawnia prawdziwość zamiarów, roszczeń, prawdziwość stanowiska każdego, kto podejmuje się wypowiadać publicznie na temat osławionej ustawy. Czy przeczytali artykuł O. Pachlowskiej deputowani-opozycjoniści, deputowani-patrioci, czy ci, którzy marzą o mandacie deputowanego? Czy przeczytali oni publikację Iwana Juszczuka o Tarasie Szewczence w „Słowie Proświty” (nr 20 z 2012 r.)? Jaka głęboka, mądra to artykuł! Odpowiada też na tak drażliwe pytanie, którym manipulują nasi nieżyczliwi: dlaczego Taras Szewczenko pisał swoje utwory prozatorskie w języku rosyjskim. Myślcie, czytajcie. Bierzcie na uzbrojenie. A oni (oni!) wszystko robią po to, by zasymilować Ukraińców. W kijowskich marszrutkach od młodych ludzi bardzo często można usłyszeć język ukraiński. To ich zaniepokoiło — jakże tak, „nie po pojęciach”! Wszędzie ma być „ruskij mir”, którego fundamentem jest rosyjski przekład Biblii, na co w swoim czasie zwrócił uwagę Iwan Ohijenko: „W Księdze Estery (Ester) 1:22 oryginał i przekłady całego świata (wśród nich i Biblia Ostrogska z 1581 r.) podają: „Aby każdy człowiek był panem w domu swoim i mówił językiem swojego narodu”. To bardzo ważne dla zniewolonych narodów Rosji miejsce rosyjski św. Synod podaje tak: „Da budiet strach im w żiliszczach ich…” Cel „ruskiego miru” jest jeden — nieuznawanie nas za odrębny naród, nieuznawanie tego, że jesteśmy od nich inni. Wszystko inne to retoryka, próżne gadanie. Oni chcą, żebyśmy nie tylko mówili ich językiem, ale i myśleli tak, jak oni, rozumowali, przeżywali, kochali to, co oni, przejmowali się tym, co oni. I jeśli ich osiągnięciem jest to, że wielu obywateli Ukrainy mówi tak, jak oni, czy, lepiej powiedzieć, bardzo przybliżenie mówi, to o wspólnych upodobaniach czy przejmowaniu się nie ma mowy. Oni nie mogą pojąć najprostszego faktu: wszystko, co robią w odniesieniu do asymilacji narodu ukraińskiego, jest bezmyślnym wtargnięciem w sferę działań Pana. A to jest niedopuszczalne, to jest karane przez Stwórcę. Lecz ich to nie martwi. Wałem toczy się prasa antyukraińskiej, antypaństwowej propagandy: „Dołoj nasilstwiennuju ukrainizacyju”, „Ja goworju po-russki”. Jakie duchowe, kulturowe priorytety chcecie wy im zaszczepić, ojcowie ustawy? To, że język ukraiński jest im zupełnie niepotrzebny w naszym państwie? To wyjdźcie naprzeciw swoim „wyborcom” jeszcze dalej — posłuchajcie życzeń większości uczniów każdej klasy, bo uczyć się chce, z reguły, tylko mniejszość, i skróćcie liczbę godzin z każdego przedmiotu, albo wprowadźcie jako obowiązkowe jedynie niepełne średnie wykształcenie. Po co dzieciom się męczyć, a i wam łatwiej będzie nimi kierować. One, dzieci, tylko podziękują za to. A co powiedzą rodzice? A co powiedzą wam te same dzieci, o które tak dbacie, za jakieś dziesięć lat, kiedy już ich dzieci pójdą do szkoły? Kiedy rodzice nie będą mogli elementarnie pomóc im przy przygotowaniu prac domowych, bo przecież ciągle zmieniają się programy, a brzmienie ukraińskiego to cichnie, to nagle ożywa w zależności od nastawienia na odpowiednią falę. A jakie wartości duchowe mają zaszczepiać nauczyciele uczniom? Na kim mają się wzorować z tak czułej dla was rosyjskiej historii? Każda postać jest wyolbrzymiona, mityczna („Za wsju istoriju Rossii ni odnogo choroszego caria”. L. Kisielow). Co kultywują seriale telewizyjne? Jaki jest język tych filmów? Jakiej kultury relacji między ludźmi, kultury komunikacji, kultury szacunku do swoich rodaków, kultury szacunku chłopaka do dziewczyny uczą codzienne rosyjskie seriale telewizyjne? Kogo można wychować językiem grypsery? Chyba tylko takich, jak kibice rosyjskiej reprezentacji, którzy zademonstrowali wszystkie swoje „najlepsze” cechy w polskich miastach. I jeśli mówią, że tylko na racjonalnej podstawie nie uda nam się pokonać oponentów, to co mamy wtedy robić? Tak, oni nie będą słuchać żadnego naszego argumentu. Niech nie słuchają. Niech lepiej powiedzą, jaki cel końcowy stawiają przed sobą. Uczciwie i otwarcie powiedzą. Wtedy nam będzie o wiele łatwiej rozmawiać nie z nimi, nie, a z wieloma oszukanymi przez nich naszymi rodakami, którzy pracują mimo wszystko na Ukrainę, a nie na nich, dzieci wychowują dla Ukrainy, a nie dla nich i chcą szczęścia dla Ukrainy, a nie dla nich. Językiem ukraińskim trzeba się rozkoszować, mówić nim tak, jak oddychać, z jego pomocą odkrywać świat, tworzyć ten świat dla siebie i siebie w nim.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn