Strona · s. 7strona oryginału ↗
Były słowa oddane, jak słońce – latu… …
Слово Просвіти, №26 за 2017 рік
W dniu, kiedy w 2007 roku odszedł w wieczność wybitny połtawianin, 82-letni, niezwykle skromny mężczyzna (cecha, która zwykle przystoi mędrcom), w Połtawskim Muzeum Krajoznawczym im. Wasyla Krychewskiego odbył się wieczór pamięci Petra Rotacza „Nie żegnam się z tobą, moja Ukraino…” Był on znany wśród Ukraińców całego świata jako jeden z fundatorów Połtawskiego Obwodowego Zrzeszenia Towarzystwa „Proświta”, pisarz, literaturoznawca, historyk Ziemi Połtawskiej, bibliograf, archiwista, muzealnik, encyklopedysta.
Lidia WICENIA, członkini „Proświty”, zasłużona dziennikarka Ukrainy
Rano w Soborze Świętouspieńskim Ukraińskiego Prawosławnego Kościoła Kijowskiego Patriarchatu odprawiono panichidę, potem krewni, przyjaciele i przedstawiciele środowisk twórczych oddali hołd przy grobie Petra Rotacza na miejskim cmentarzu. A wieczorem na wieczór pamięci przyszli niemal wszyscy połtawianie, którym dane było mieć szczęście znać osobiście Petra Petrowicza, rozmawiać z nim i współpracować. Było odczucie jego obecności także w uroczystej sali – spoglądał z portretu na gości muzeum i przemawiał z ekranu wideo we fragmencie wywiadu obok swego druha Ihora Kaczurowskiego, ostatniego z neoklasyków. Gości przywitali od razu trzej najbardziej szanowani w Połtawie prowadzący podobnych imprez twórczych: kandydatka nauk filologicznych, docent Hanna Radko (ona też autorka pomysłu organizacji tych wydarzeń), kandydat nauk z zakresu komunikacji społecznej, docent Hlib Kudriaszow – z Połtawskiego Uniwersytetu Narodowego im. W. H. Korolenki, oraz docent katedry pedagogiki, kulturologii i historii Połtawskiego Uniwersytetu Ekonomii i Handlu Wita Sarapin. Ponadto w sali zaprezentowano wystawę pamiątkową, przygotowaną przez zastępcę dyrektora muzeum Wołodymyra Moklaka. Haftowana koszula, aparat fotograficzny, pióra, okulary – rzeczy tak rozpoznawalne dla wielu obecnych… Petro Petrowicz filozoficznie przyjmował bieg życia, rozumiał, że czas pożegnania z tym światem, który tak kochał, jest już blisko, i zdążył powiedzieć temu światu oraz nam wszystkim to, co najważniejsze: „O mnie mogą mówić różne rzeczy… Lecz kiedy ziemia przygniecie piersi, Czy ktoś powie: nie, on nie umiał kochać Ukrainy tak, jak kochają uczciwi ludzie?” Nie, nikt tego nie powie, a o tej ofiarnej miłości można mówić bez końca. O niej właśnie starali się opowiedzieć uczestnicy wieczoru, bo w niej – przykład służenia ojczyźnie Ukrainie dla całych pokoleń. A Petro Rotacz bardzo wcześnie, będąc zupełnie młodym, wybrał swoją drogę i nie chodził na skróty, nawet wtedy, gdy nazywano go nacjonalistą (w kontekście – wrogiem narodu radzieckiego) i starano się go zniszczyć, dobierając różne metody, trzymając pod nieustannym nadzorem KGB jego i żonę – Allę Aleksandrowną, która nie przestraszyła się równie bezpośrednich gróźb i w niczym nie zdradziła, lecz była podporą. O wszystkim mówiono we wspomnieniach, o tym opowiedział także film z cyklu „Ziomkowie”, stworzony przez pisarkę i dziennikarkę telewizji kanału „Ławra”… Inna Snarska, który obejrzeli obecni. Dziesięć lat minęło od czasu, gdy ukazał się w wydawnictwie „Dywosvit” pierwszy tom „Połtawskiej Szewczenkiany”. Jej wydanie nazywano wydarzeniem o znaczeniu ogólnonarodowym. Dla Petra Petrowicza było to prawdziwe szczęście – potrzymać w rękach książkę, która wychodziła w świat już bez niego. Bez niego ukazał się później także tom drugi. Wszystko, co zrobił, to „praca, która była pod siłami instytutu naukowego”, zaznacza syn badacza, członek Narodowego Związku Architektów Ukrainy Ołeksandr Rotacz. I to właśnie jemu Petro Petrowicz zapisał dokończenie tego, czego sam nie zdążył. Ołeksandr Petrowicz zabrał się do pracy, od dzieciństwa odczuwając „przywiązanie do biurka, do książki”, bo takim był dla niego przykład ojca. Pracy z archiwami jest sporo i potrzebne jest wsparcie, by wydać spuściznę niestrudzonego badacza. Będzie ona niezwykle pomocna dla tych, którzy kontynuują torowanie tej drogi w literaturze. Wieczór został ciekawie uzupełniony stronami muzycznymi, m.in. po raz pierwszy wykonali w wykonaniu artystów Serhija Rubana i Małgorzaty Tomm pieśni do wierszy w przekładach Petra Rotacza – „Nie żałuję, nie wołam, nie płaczę” Serhija Jesienina oraz „Biała akacja” z filmu fabularnego „Dni Turbinów” (autor słów nieznany). Dla Petra Petrowicza brzmiała także skrzypce ludowego artysty Ukrainy Jurija Kyryczenka. Swoje ukraińskie poczucie Petro Rotacz jakby przetransformował w epokę mu współczesną ze źródeł Szewczenki, rozpościerając je w przyszłość jako najwyższą wartość wszystkich, którym przyszło żyć na tej ziemi. I niezwykle potężnie zabrzmiały wiersze Kobzarza z jednoosobowego spektaklu ludowego artysty Ukrainy Wasyla Hołuba przy akompaniamencie liry połtawskiego bandurzysty, zasłużonego artysty Ukrainy Iwana Nowobranca. Jak podkreślił przewodniczący obwodowej organizacji NSAU Jurij Samojlenko, Petro Petrowicz mówił o tym, że sens życia widział w służbie swojej ojczyźnie. Tak właśnie żył. I miał prawo do autoepitafium: Nie żegnam się z tobą, moja Ukrainо, Nie idę w zapomnienie, będę tu zawsze: W twoim słowie i w białym kwiecie kaliny, I w twojej wierze, którą pozostawił Taras. Będę szumem kłosów na ojcowskiej niwie, Będę obłoczkiem, deszczykiem, wiatrem na polach. Będę duchem twoim, moja droga Ojczyzno, Będę z tymi ludźmi, którzy torują twoją drogę! Mamy nadzieję, że nowe spotkania są przed nami – w jeszcze niewydanych książkach Petra Rotacza, w pieśniach i wieczorach, które mają dalej rozpościerać miłość do rodzinnej ziemi i rodzinnego słowa.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
