Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Niezwłocznie uchwalić ustawę o języku ukraińskim

Слово Просвіти, №26 за 2017 рік

Otwarte wezwanie 19.06.2017 r. Rejestracja w Radzie Najwyższej zaktualizowanego projektu ustawy nr 5670d „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego” daje Ukrainie realną szansę na zbudowanie spójnego systemu rozwoju, ochrony i wsparcia języka ukraińskiego. Ten projekt ustawy jest ukierunkowany na realizację wymogu artykułu 10 Konstytucji: „Państwo zapewnia wszechstronny rozwój i funkcjonowanie języka ukraińskiego we wszystkich sferach życia społecznego na całym terytorium Ukrainy”. Wymogu, którego niewypełnienie doprowadziło już do ciężkich konsekwencji, w szczególności sprzyjało rosyjskiej agresji zbrojnej na Krymie i na Wschodzie Ukrainy — i nadal zagraża niepodległości oraz integralności państwa. Język ukraiński to nie tylko środek komunikacji czy dorobek kultury. To ważny element ustroju konstytucyjnego, czynnik jedności państwowej i bezpieczeństwa narodowego. Uchwalenie ustawy o statusie języka ukraińskiego to pilny obowiązek parlamentu. Fakt, że projekt ustawy nr 5670d został poparty przez komisję ds. kultury i duchowości, a jego współautorami zostało aż 76 deputowanych ludowych, świadczy o rosnącej świadomości ważności tej kwestii. Dopracowany przez komisję projekt ustawy podpisali przedstawiciele 6 frakcji oraz posłowie niezrzeszeni, w tym także większość współautorów trzech poprzednich projektów ustaw o języku ukraińskim. Pozwala to zminimalizować spekulacje polityczne i rywalizację międzypartyjną przy rozpatrywaniu kwestii o wadze państwowej. W środowisku społecznym i eksperckim wykształcił się szeroki konsensus wokół projektu ustawy 5670, który legł u podstaw dopracowanego projektu ustawy 5670d. Uchwalenie tej ustawy poparło w swoich listach, oświadczeniach i wezwaniach ponad 70 ogólnoukraińskich i setki lokalnych organizacji społecznych, rady naukowe Akademii Kijowsko-Mohylańskiej, Kijowskiego Uniwersytetu Narodowego, Lwowskiego Uniwersytetu Narodowego, inne instytucje naukowe i akademickie, Ministerstwo Kultury, Ministerstwo Nauki i Oświaty, Ministerstwo Młodzieży i Sportu, Państwowy Komitet Telewizji i Radia, działacze społeczni i kulturalni. Projekt ustawy gwarantuje każdemu prawo do otrzymywania informacji i usług w języku ukraińskim we wszystkich sferach publicznych, przewiduje skuteczny system kontroli i sankcje za naruszenia, uchyla odrażającą ustawę Kiwałowa-Kolesniczenki. Jednocześnie projekt nie jest skierowany przeciwko żadnym językom ani mniejszościom narodowym. To systemowy, jakościowy dokument, który bazuje na najlepszych wzorcach europejskiego ustawodawstwa językowego i odpowiada na wyzwania czasu. Narzucana ukraińskiemu politycznemu środowisku teza, że ustawa o języku państwowym rzekomo doprowadzi do konfrontacji w społeczeństwie, jest bezpodstawna. Dane socjologiczne wyraźnie świadczą o poparciu kluczowych postanowień projektu ustawy przez większość obywateli Ukrainy. Na przykład, podczas ogólnoukraińskiego sondażu Kijowskiego Międzynarodowego Instytutu Socjologii (maj 2017) 64% respondentów odpowiedziało, że państwo powinno wspierać przede wszystkim język ukraiński, 19% — „wszystkie języki w równym stopniu”, 2% — język rosyjski. 61% uważa za zadanie państwowej polityki językowej „sprzyjanie rozpowszechnianiu języka ukraińskiego we wszystkich sferach życia”. 68% uważa, że dokumentacja w instytucjach państwowych powinna być prowadzona wyłącznie w języku ukraińskim, 59% popiera ukraiński jako jedyny język komunikacji w urzędach, 54% uważa, że w handlu i sferze usług na zwrócenie się w języku ukraińskim należy zawsze odpowiadać w języku ukraińskim. Istnieje nie tylko pilna potrzeba, ale i wszelkie przesłanki do uchwalenia tej przełomowej ustawy. Wzywamy Radę Najwyższą Ukrainy do skorzystania z historycznej szansy i wypełnienia swojego obowiązku – niezwłocznego uchwalenia projektu ustawy 5670d „O zapewnieniu funkcjonowania języka ukraińskiego jako państwowego” w pierwszym czytaniu, a po ewentualnym wniesieniu konstruktywnych poprawek — uchwalenia go. Wzywamy Prezydenta, Przewodniczącego Rady Najwyższej, członków Rządu, wszystkie siły polityczne i stowarzyszenia społeczne, które rozumieją wagę kwestii, każdego deputowanego ludowego i każdego odpowiedzialnego obywatela do odrzucenia zewnętrznej presji i nieuzasadnionych uprzedzeń oraz wspólnego poparcia ustawy o języku ukraińskim jako ważnego kroku na drodze jedności narodowej i rozwoju państwowego Ukrainy. Ołeksandr Awramenko, językoznawca, pedagog, prezenter telewizyjny i radiowy; Bohdan Ażniuk, dyrektor Instytutu Językoznawstwa NAN Ukrainy; Alina Akułenko, redaktor naczelna redakcji programów społeczno-politycznych Radia Ukraińskiego; Iwan Andrusiak, pisarz, tłumacz; Hennadij Afanasjew, aktywista społeczny, były więzień Kremla; Myrosława Barczuk, prezenterka telewizyjna; Mychajło Basarab, politolog; Ołeksandr Borysenko, dziennikarz; Wołodymyr Wasylenko, doktor nauk prawnych, profesor, Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Ukrainy; Jurij Wynnyczuk, pisarz, dziennikarz, redaktor; Irma Witowśka, zasłużona artystka Ukrainy; Wołodymyr Wiatrowycz, przewodniczący Ukraińskiego Instytutu Pamięci Narodowej; Wiktor Heneraliuk, Zjednoczenie Studiującej Młodzieży „Zarewo”; Jurij Hnatkewycz, Centrum Odrodzenia Narodowego im. J. Czykałenki; Pawło Hrycenko, profesor, dyrektor Instytutu Języka Ukraińskiego NAN Ukrainy; Roman Hołowenko, kierownik projektów prawnych Instytutu Masowej Informacji; Anatolij Dnistrowyj, pisarz, artysta; Iwan Dracz, poeta, Bohater Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Otar Dowżenko, dziennikarz; Mykoła Żułynśkyj, literaturoznawca, akademik NAN Ukrainy, dyrektor Instytutu Literatury im. T. Szewczenki NAN Ukrainy; Arsen Zinczenko, zastępca dyrektora Naukowo-Badawczego Instytutu Ukrainoznawstwa NAN Ukrainy; Ołeksandr Iwanow, inicjatywa „Przejdź na ukraiński”; Ołena Iwanowśka, profesor KNU im. T. Szewczenki; Ołeksandr Irwaneć, poeta, tłumacz; Serhij Kwit, literaturoznawca, dziennikarz, profesor Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”; Władysław Kyryczenko, założyciel wydawnictwa „Nasza forma”; Ołeksej Kljasztornyj, BO „Fundusz Obrony Ukrainy”; Iwanna Kobielewa, inicjatywa „Driżdżi”; Maksym Kobielew, Portal Polityki Językowej; Ihor Kozub, Wolontariackie Zjednoczenie Uczestników Majdanu i Działań Bojowych; Ihor Koliuszko, przewodniczący zarządu Centrum Reform Polityczno-Prawnych; Serhij Kuzan, GO „Wolni Ludzie”; Iwan Łenio, muzyk, lider grupy „Kozak System”; Swiatosław Łytynśkyj, GO „Niezależni”; Iwan Łozowyj, inicjatywa społeczna „juEj mowa”; Rostysław Łużećkyj, artysta; Iwan Małkowycz, poeta, wydawca, założyciel wydawnictwa „A-BA-BA-HA-ŁA-MA-HA”, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Jurij Makarow, dziennikarz; Taras Marusyk, zastępca przewodniczącego Rady Koordynacyjnej ds. stosowania języka ukraińskiego we wszystkich sferach życia społecznego przy Ministerstwie Kultury Ukrainy; Łarysa Masenko, socjolingwistka, doktor nauk filologicznych, profesor Narodowego Uniwersytetu „Akademia Kijowsko-Mohylańska”; Ołeksandra Matwijczuk, obrończyni praw człowieka; Roman Matys, inicjatywa ochrony praw osób ukraińskojęzycznych „Itak pojmut!”; Dzwinka Matijasz, pisarka; Alina Mychajłowa, wolontariuszka „Armii-SOS”, ratownik medyczny batalionu „Hospitallery”; Pawło Mowczan, przewodniczący WUT „Proświta”, laureat Narodowej Nagrody imienia T. Szewczenki; Michael Moser, profesor językoznawstwa Uniwersytetu Wiedeńskiego, prezes Międzynarodowego Stowarzyszenia Ukrainistów; Serhij Osnacz, członek Komisji Eksperckiej ds. rozpowszechniania i wyświetlania filmów przy Państwowej Agencji Ukrainy ds. Kina; Switłana Ostapa, dziennikarka; Serhij Pantjuk, wydawca, pisarz; Dmytro Pawłyczko, poeta, tłumacz, Bohater Ukrainy, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Switłana Pyrkało, pisarka; Jarosław Pidhora-Hwiazdowśkyj, krytyk filmowy; Switłana Powalajewa, pisarka; Pawło Podobed, fundacja charytatywna “Heroika”; Witalij Portnykow, dziennikarz, politolog; czy uczyć się wolontariusze z Azerbejdżanu. Kuratorem programu edukacyjnego “Szkoły Ochmatdyt” została popularna prowadząca kanału “1+1” Natalja Mosejczuk. Wraz z uruchomieniem klasy szkolnej, na oddziale HIV “Ochmatdytu” pojawiła się biblioteka, dla której tysiąc książek zebrała firma Maksym Potapczuk, fundacja Liberi Liberati; Jewhen Repetko, działacz społeczny; Wiktor Roh, redaktor naczelny gazety “Szliach peremohy”; Anastasija Rozłucka, bezpłatne kursy języka ukraińskiego; Anżelika Rudnyćka, piosenkarka, prezenterka telewizyjna, artystka; Marjana Sawka, pisarka, wydawca; Olha Sało, Centrum Badań Ruchu Wyzwoleńczego; Dmytro Sinczenko, Stowarzyszenie Nauk Politycznych; Ołena Sinczenko, Centrum Ukraińskiej Polityki “Eksampej”; Ołeh Słabospyćkyj, Sektor Społeczny Euromajdanu; Iwan Sprynśkyj, organizacja społeczna “Rabiw do raju ne puskajut”; Wałerij Subotin, stowarzyszenie twórcze “Muzyczny batalion”; Wiktor Taran, centrum “Eidos”; Nadija Tracz, językoznawca; Sołomija Farion, Młodzieżowy Kongres Nacjonalistyczny; Serhij Fomenko, piosenkarz, kompozytor, zasłużony artysta Ukrainy, lider zespołu “Mandry”; Kateryna Czepura, Ruch Obywatelski “Widsicz”; Jaryna Czornohuz, inicjatywa “Mowomarafon”; Taras Szamajda, ruch “Prostir swobody”; Jurij Szewczuk, językoznawca, dziennikarz, wykładowca Uniwersytetu Columbia; Natalija Szelestak, organizacja społeczna “Warta 700”; Wasyl Szklar, pisarz, laureat Narodowej Nagrody im. T. Szewczenki; Andrij Szczekun, Krymskie Centrum Współpracy Biznesowej i Kulturalnej “Ukraiński Dom”; Jarosław Jurczyszyn, współprzewodniczący Rady Pakietu Reanimacyjnego Reform; Andrij Jusow, Szkoła Odpowiedzialnej Polityki; Tekst apelu na portalu polityki językowej: http://language-policy.info/2017/06/nevidkladno-pryjnyaty-zakon-pro-ukrajinsku-movu-vidkryte-zvernennya/ Tekst apelu w sieci Facebook: https://www.facebook.com/zakonpromovu5670/posts/276010822807157:0 Projekt ustawy 5670-d na stronie Rady Najwyższej: http://w1.c1.rada.gov.ua/pls/zweb2/webproc4_1?pf3511=61994 Yakaboo podczas “Książkowego Arsenału”, który odbywał się w Kijowie pod koniec maja. W stworzeniu klasy szkolnej w “Ochmatdycie” wzięło udział około stu wolontariuszy, a także zaangażowano przedstawicieli dużego i małego biznesu, którzy pomogli przeprowadzić remont pomieszczenia i wyposażyć je.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn