Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Literatura ukraińska doby Niepodległości oraz misja Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy

Слово Просвіти, №26 за 2021 рік

W 2021 r. Narodowy Związek Pisarzy Ukrainy obchodzi 30-lecie w warunkach Niepodległości. 24 czerwca w murach NZPU odbyła się konferencja naukowa „Literatura ukraińska doby Niepodległości”, powołana, by zwrócić uwagę na najbardziej palące kwestie związane z misją NZPU we współczesnej Ukrainie. Organizatorami konferencji byli Narodowy Związek Pisarzy Ukrainy oraz Instytut Literatury im. T. G. Szewczenki NAN Ukrainy. Współmoderatorami byli przewodniczący NZPU Mychajło Sydorżewski oraz dyrektor Instytutu Literatury im. T. G. Szewczenki NAN Ukrainy, akademik Mykoła Żulynski. Uczestnicy konferencji byli zgodni co do tego, że droga do komunistycznej przeszłości nie istnieje. Przyszłość jest możliwa tylko w warunkach odrodzenia Ukrainy. I wszystko to działo się w murach dzisiejszego NZPU. Pokonawszy niełatwe okresy, Związek pozostaje platformą twórczego dialogu między artystami oraz czynnikiem ukrainocentrycznej polityki państwowotwórczej. Dyrektor Instytutu Literatury im. T. G. Szewczenki NAN Ukrainy, akademik Mykoła Żulynski w referacie „Misja pisarza we współczesnej Ukrainie” zwrócił uwagę na kryzys humanitarny na Ukrainie. Jego zdaniem kryzys polityki humanitarnej przejawia się na kilku poziomach: niezrozumienia ważności Związku jako zjawiska historycznego, które i dziś realizuje ważną misję państwowotwórczą w zakresie rozwoju kultury; ogólnego upadku duchowego i zafiksowania na materialnych wymiarach życia; niedostatecznego rozwoju języka ukraińskiego, który choć brzmi z ekranów, to ma wyprany, „destylowany” wygląd. Taki język tylko częściowo realizuje funkcję komunikacyjną i w żaden sposób nie zapewnia realizacji problemów estetycznych społeczeństwa ukraińskiego. Ważne jest, aby nadal wspierać ukraińskie piśmiennictwo, które jest źródłem witalności ukraińskiego słowa i czynnikiem wzbogacania praktyk językowych. Przewodniczący NZPU Mychajło Sydorżewski w referacie „Polityka humanitarna jako strategiczny czynnik bezpieczeństwa narodowego” podkreślił ogólne zalewanie kultury formami, które niszczą wyobrażenie w społeczeństwie o wysokim słowie artystycznym, pielęgnując ducha filisterstwa, sprzyjając degradacji duchowej, zacierając granicę między sztuką a nie-sztuką. M. Sydorżewski z goryczą podkreślił, że współczesne media, okupowane przez oligarchów o antyukraińskiej postawie, pełnią funkcję podważania wartości ukraińskiej państwowości. Zatem walka o ukraińską państwowość trwa nadal. Ważnym było wystąpienie profesora Instytutu Filologii KNU im. T. G. Szewczenki Mychajła Najenka, który przedstawił swoje osiągnięcia naukowe: „Interwał” (badania literacko-krytyczne); „Iwan Dracz – lider pokolenia lat sześćdziesiątych”; „Jurij Muszketyk: wybrany drogami”; „Na straży człowieczeństwa. Z pamięci o Borysie Olijnyku”. W wystąpieniu mowa była o szeregu monografii, w których naświetlono życie i twórczość wybitnych przedstawicieli ukraińskiego piśmiennictwa, w szczególności Iwana Dracza, którego naukowiec rozpatruje jako jednego z najjaśniejszych przedstawicieli pokolenia lat sześćdziesiątych. Nowatorstwo I. Dracza dotyczy utwierdzenia nowej jakości metafory artystycznej, która zaświadczyła o innowacyjnych możliwościach ukraińskiego słowa. Prawdziwie imponuje ogrom wydanych prac, które podczas konferencji przedstawił profesor M. Najenko. Doktor nauk z zakresu komunikacji społecznej, wiodący pracownik naukowy Instytutu Literatury im. T. G. Szewczenki NAN Ukrainy Ihor Pawluk w referacie „Najnowsza publicystyka ukraińska: tradycje i tendencje” zatrzymał się na rozpatrzeniu ukraińskiej publicystyki jako ważnego czynnika przemian społecznych. Publicystyka ma zdolność wywoływania dyskusji, kształtowania odpowiedzi społecznej, wyznaczania orientacji moralno-etycznych w społeczeństwie. Charkowski pisarz Łeonid Toma w referacie „Współczesna proza: wyzwania czasu i odpowiedzi narodu” zatrzymał się na aspekcie dewaluacji kunsztu pisarskiego. Dziś można natknąć się na dzieła artystyczne, w których zarówno ochroniarze, jak i profesorowie uniwersytetów posługują się jednakowym stylem wypowiedzi. Ale to budzi zdziwienie u czytelnika. Taka „literatura” szkodzi kształtowaniu adekwatnego smaku estetycznego. Ekspert polityczny, pisarz Wołodymyr Cybułko zaproponował uczestnikom wystąpienie „Pożegnanie z socrealizmem”. W formacie zdalnym na konferencji wystąpiła literaturoznawczyni Olha Słoniowska (Iwano-Frankiwsk) z referatem „Megamodernizm jako europejska cecha współczesnej literatury ukraińskiej”. Autor tych słów w referacie „Twórczość ukraińskich pisarzy okresu Niepodległości, prezentowana za granicą” dokonał przeglądu najważniejszych wydań, które w ciągu ostatnich 30 lat zostały przetłumaczone na różne języki świata i zaprezentowane za granicą (Ł. Hołota, P. Mowczan, M. Matios, W. Baziw, I. Pawluk i in.). Zatrzymał się na kolosalnej pracy nad prezentacją ukraińskiej książki w świecie frankofońskim, którą wykonuje Dmytro Czystiak. Nakreślono również wektor związany z tłumaczeniami na język angielski, nad którymi pracowali S. Komarnycki, H. Shirz, M. Pursglove, M. Naydan i in. Wspomniano także o sukcesach I. Pawluka, którego książka „Lot nad Morzem Czarnym” zdobyła najwyższe wyróżnienie Brytyjskiego PEN w 2013 r., a w 2020 r. w USA opublikowano jego książkę „Artania”, przedmowę do której napisał noblista Mo Yan. Takie osiągnięcia literackie przyciągają znaczną uwagę do literatury ukraińskiej na świecie, sprzyjając realizacji strategii dyplomacji kulturalnej, która na Ukrainie rozpoczęła się prawie sto lat temu, kiedy rząd Symona Petlury wysłał w światowe tournée chór imienia Ołeksandra Koszycia. „Szczedryk” odniósł światowy sukces i stał się wizytówką Ukrainy na różnych kontynentach. Niestety, wiodące instytucje ukraińskie, których działalność skierowana jest na popularyzację ukraińskiej książki za granicą, niedostatecznie dużo uwagi poświęcają naświetlaniu takich sukcesów oraz współpracy z NZPU w ogóle. Konferencja naukowo-publicystyczna „Literatura ukraińska doby Niepodległości i misja Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy” stała się jednym z pierwszych wydarzeń skierowanych na uczczenie 30-lecia NZPU w dobie Niepodległości oraz rozpowszechnienie w społeczeństwie ważnych przesłań związanych z utwierdzeniem misji narodowo- i państwowotwórczej Narodowego Związku Pisarzy Ukrainy.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn