Strona · s. 5strona oryginału ↗
Sprawa nasza nie jest beznadziejna
Слово Просвіти, №26 за 2021 рік
Drodzy moi Ukraińcy, ja, Dmytro Pawłyczko, poruszony siłą mądrości Mychajła Słaboszpyckiego, proszę was o przeczytanie fragmentów jego artykułu „Sprawa nasza nie jest beznadziejna” o Irynie Farion*. moralnego polityka. Polityka, który nie odstępuje od swoich wysokich imperatywów. Językoznawczyni Farion nie zamyka się tylko w teoretycznych kwestiach zawodu – jej językoznawstwo przerasta w najszersze skale kulturologii; kwestia językowa w jej postrzeganiu i interpretacji – jeden z najważniejszych momentów całej ukraińskiej humanistyki. I spróbujże na tym poprzestać i obejść się bez polityki. To właśnie ta sfera, gdzie one spotykają się i stają się przedłużeniem oraz wyjaśnieniem jedna drugiej. Irynie Farion ciasno w ramach akademickiego literaturoznawstwa. Ją jednakowo interesują i kwestie lingwonacjologii, socjolingwistyki, humanistyki w ogóle oraz tożsamości narodowej, i język jako czynnik polityki, i konkretne problemy uwydatnienia narodowej treści naszego państwa. Jak łatwo zrozumieć, wszystko to – i nie tylko to, bo Farion jest niezwykle wielostronna w swoich zainteresowaniach – mieści się między dwoma biegunami: język i polityka. I wszystko to właśnie spowodowało, wyrażając się cytatem z poety, ten potężny dwuskrzydły lot. Szkoda, że ja wtedy nie czytałem autobiograficznego szkicu Iryny Farion „Idę przez życie, niby przez pole minowe…”. I zabrałem się do napisania przedmowy do bibliograficznego wykazu „Farion Iryna Dmytriwna. Doktor nauk filologicznych, profesor”. Ogólnie znając jej działalność polityczną, czytając książki Iryny Dmytriwny, mając niezwykłą przyjemność ze współpracy z nią w konkursie języka ukraińskiego imienia P. Jacyka, gdzie pani Farion jest przewodniczącą Rady Nadzorczej i jedną z mecenasów prestiżowego turnieju językowego, poczułem, że tych faktów wystarczy mi do tego, aby choćby punktowo nakreślić duchowy portret tej niecodziennej osobowości. Oczywiście, do krótkiej przedmowy tego wystarczyło. Przecież pisałem głównie o swoim odczuciu tej osoby, o jej charakterystycznych poglądach i działaniach, których echo wyraźnie słychać było nie tylko w całej Ukrainie, ale i poza nią – po raz pierwszy w Rosji, gdzie została oficjalnie uznana za wroga Rosji kalibru Astolphe’a de Custine’a, Doncowa czy Bandery. Niejednokrotnie słysząc przerażające epitety pod adresem Farion z rosyjskiego telewizyjnego zombi-odbiornika czy od wszystkich naszych gordonów i wspominając kruchą postawę jej, nie mogłem powstrzymać się od śmiechu. Tak, zgadzam się, że pani Iryny nie da się poruszyć z jej pozycji, gdzie ona niezachwianie stoi w obronie Ukrainy, ale malować ją takim straszydłem, które gotowe jest i dzieci jeść, i cywilizację pogrzebać, i kulę ziemską wyrzucić poza granice galaktyki – gdzież tam Goebbelsowi równać się w sztuce totalnego kłamstwa! Jeden z fanów Iryny gorzko powiedział: „Jacyż my biedni – w naszej trudnej sytuacji potrzebujemy trzystu Farion!”. Wtedy ukraińska sprawa ruszy z miejsca… Odpowiedziałem mu, że w inkubatorze takich osobowości nie hodują, zaprogramować ich nie możemy. Ceńmy to, że ona jest. I że robi o wiele więcej, aniżeli jest to wykonalne dla człowieka jej charyzmy, aktywności, statusu i intelektu. A oto oponent Farion (on sam nazywa się umiarkowanym patriotą) wciąż biadoli: dlaczego ona jest taka ostra? Czyż nie rozumie, że swoją ostrością odpycha od siebie? Powinna nie tak kategorycznie rozmawiać z ludźmi? Wyjaśniam mu: u nas wielu stawia kwestię języka ukraińskiego nie ostro. Wszyscy próbują łagodnością nawrócić do Ukrainy narodowo wykastrowanych, a z nich nie wywietrzało dążenie do Rosji. Namowami, pouczeniami i błaganiami sprawy nie załatwisz. Na bezkręgowych bezkarnie jeżdżą. Tak zwaną poprawnością polityczną państwa narodowego z tej postkolonialnej ruiny, którą odziedziczyliśmy, nie tak łatwo budować. Zresztą ta nasza gorliwość przed główną rosyjską mniejszością narodową jest zgubna. Ona zaświadcza o naszej słabości i bezkręgowości wobec wszystkich, którym uda się nas osiodłać. Zmieniają się pokolenia, a w siodłach na naszym karku te same elementy. Byłem świadkiem dojrzewania działaczki politycznej Iryny Farion. Bo przecież jej pierwsze zdecydowane kroki w tym kierunku były na moich oczach. Nie znałem jej w tym czasie, o którym pisze koleżanka Farion z Politechniki Lwowskiej Oksana Mykytiuk (także katedra języka ukraińskiego). „Już teraz dalekiego 1 września 1991 roku zobaczyłam, jak Iryna Farion weszła na katedrę. Co rzuca się w oczy, kiedy widzisz nieznaną osobę?.. Oczywiście, ubiór! Ubiór był ognistoczerwony (bordowo-czerwona wąska spódnica i jaskrawoczerwony sweter)… Szybkość, pewność, zdecydowanie – tak, to był „ogień w odzieży słowa”. Ten ogień widzę do dzisiaj: on to wybucha szybko zapalną lawiną (w walce z polityczną tępotą i nieoświeconym ugodowością), to grzeje, dając ciepło i przytulność.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
