Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

Kobzar uczczony, dyplomy wręczone

Слово Просвіти, №26 за 2021 рік

Tetiana Tereszczenko. W przeddzień Święta Trójcy na terenie Szewczenkowskiego Narodowego Rezerwatu w Kaniowie w obwodzie czerkaskim odbyły się tradycyjne uroczystości, które odradza Ogólnoukraiński charytatywny fundusz kulturalno-naukowy imienia Tarasa Szewczenki, kierowany przez praprawnuczkę Kobzara w linii siostry Kateryny, Ludmyłę Krasycką – upamiętnienie Tarasa Szewczenki. Słynną częścią uroczystego wydarzenia jest coroczne, już od ponad 25 lat, nagradzanie dyplomami laureatów Funduszu Tarasa Szewczenki przedstawicieli Ukrainy oraz jednego przedstawiciela z zagranicy. Wszystkich laureatów łączy ich pełna poświęcenia praca na niwie kultury, oświaty, literatury, skierowana na szerzenie na Ukrainie i w świecie idei oraz dziedzictwa Tarasa Szewczenki. Jak wiadomo, laureatami Funduszu Tarasa Szewczenki „W swoim domu swoja prawda, i siła, i wola” w 2021 roku zostali: Wachtang Kipiani, dziennikarz, historyk; Ołeksandr Riznykiw, poeta; Zinaida Tarachan-Bereza, znana szewczenkolożka; Askold Melnyczuk, amerykański pisarz ukraińskiego pochodzenia, który nie mógł przylecieć ze Stanów Zjednoczonych. Upoważnił on do bycia swoją pełnomocniczką zastępczynię prezesa Funduszu im. T. Szewczenki Tetianę Kononczuk, aby odebrała jego dyplom i wygłosiła słowo: „Chciałbym podziękować Ludmyle Krasyckiej, Tetianie Kononczuk oraz wszystkim, którzy biorą udział w Ukraińskim charytatywnym funduszu kulturalnym imienia Tarasa Szewczenki, za to uznanie. Żaden pisarz, godny tego imienia, nie pisze z honorem dla zaszczytów, ale wszyscy pragną być wysłuchani, i ja chcę wyrazić swoją wdzięczność. Kontakt z Funduszem Szewczenki ma dla mnie szczególne znaczenie. Chociaż urodziłem się w Ameryce i uważam się za amerykańskiego pisarza, moim pierwszym językiem był ukraiński. Moi rodzice, Edward Melnyczuk i Ołena Sofija Zahajkewycz-Melnyczuk, wytrwale dążyli do tego, aby ich dzieci wiedziały o przeszłości swojego narodu. W rezultacie, na długo przed tym, jak usłyszałem imiona Walta Whitmana, Emily Dickinson czy Ralpha Waldo Emersona, byłem zaznajomiony z twórczością Tarasa Szewczenki, Łesi Ukrainki i Hryhorija Skoworody. Moje zaznajomienie z Szewczenką było szczególnie gruntowne, ponieważ moja matka, która kiedyś sama pragnęła być poetką, szanowała Szewczenkę ponad wszystkich. Kilkutomowe wydanie jego utworów zajmowało najlepszą część półki w naszym salonie. Matka zawsze cytowała go i nalegała na to, bym zapamiętywał jego wiersze, co też robiłem, chociaż nie zawsze chętnie. „Uczcie się, bracia moi, / Myślcie, czytajcie. / I cudzego się uczcie, / I swego nie porzucajcie” – była jej mantrą. „Szewczenkowskie koncerty” – zjawisko, które odbywało się w tysiącach wspólnot na całym świecie, w tym także w mieście Elizabeth, stan New Jersey, gdzie w 1961 roku, pewnego niedzielnego wieczoru, kiedy nie miałem jeszcze pełnych siedmiu lat, stałem na scenie przed kilkuset emigrantami i uchodźcami i czytałem „Posłanie”. W tym wieku, oczywiście, nie zrozumiałem ani słowa z tego, co mówiłem. Jednak już wtedy czułem, że wiersz jest adresowany do mnie. W końcu było to napisane „dla umarłych, żywych i nienarodzonych”. Prorocza wizja Szewczenki była bezbłędna. Rozumiał mistyczną siłę języka, cudotwórczą zdolność słowa do zmieniania przyszłości i kształtowania rzeczywistości. Teraz, po sześćdziesięciu latach, trochę lepiej rozumiem ten poemat. Jako pisarza, wciąż inspiruje mnie wiara Szewczenki w trwałą siłę języka. Ta wiara powinna być głębokim źródłem siły dla nas wszystkich. Nie wątpię, że niezachwiane oddanie Szewczenki swojemu językowi i ludziom, wśród których wyrósł, pracowitym, uczciwym chłopom pańszczyźnianym, którzy zachowywali nadzieję, mimo zniewolenia – że właśnie ta siła jego miłości do nich, wyrażona w tym silnym, pełnym pasji poemacie, ostatecznie doprowadziła do waszego niedawnego wyzwolenia. Jego słowa są podstawowym fundamentem tego, że dzisiaj Ukraina występuje jako bastion demokracji i nadziei dla swoich sąsiadów w tym najbardziej wysuniętym na wschód zakątku Europy. Moi rodzice zmarli dwa lata temu. Epitafium, które moja siostra Hanna wybrała na ich nagrobek, pochodzi z „Hajdamaków” Szewczenki: „Wszystko płynie, wszystko mija – i końca nie ma. Dokądże to się podziało? skądże się wzięło?”. Szewczenko przypomniał nam, jak ważne są słowa: gdybyś wiedział, jak wiele znaczy słowo – i ile mogą zdziałać właściwe słowa! Nauczyciel męstwa, on wciąż inspiruje i potwierdza naszą wiarę w siłę prawdy oraz w zdolność słów do kształtowania świata i nadawania sensu naszemu życiu. Oto dlaczego, chociaż dzisiaj nie mogę być z wami w Kaniowie, jestem wzruszony i poruszony tym uznaniem i wdzięczny wam wszystkim za to, że pozwoliliście moim słowom być obecnymi wśród was, tak samo, jak słowa Szewczenki nadal będą inspirować mnie i miliony innych ludzi na całym świecie. Dziękuję”. Prorocze myśli i słowa Kobzara, które pojawiały się w przemówieniach występujących, w Kaniowie brzmiały wyjątkowo i wyjątkowo odbierano ich aktualność dotyczącą budowy sprawiedliwego społeczeństwa i błogosławionej Ukrainy.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn