Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 1strona oryginału ↗

«Jednorodność» jako duchowa nieswoboda

Слово Просвіти, №26 за 2021 рік

Zeszłotygodniowa Ogólnoukraińska konferencja naukowo-praktyczna w Charkowie „Edukacja Ukrainy – 30. Osiągnięcia i perspektywy”, wydarzenia w Charkowskim Narodowym Uniwersytecie Pedagogicznym im. H. S. Skoworody, spotkanie z przewodniczącym towarzystwa naukowego „Ukraina – Polska” F. Schlossekiem, dyskusje dotyczące jakości edukacji skłaniają do pewnych refleksji „poza kadrem”. Hryhorij FILIPCZUK, akademik Opublikowano wyniki ZNO z matematyki, które zszokowały środowisko zawodowe. 31% spośród tych, którzy zdają egzaminy, nie poradziło sobie z zadaniami (76 tys. nie otrzymało minimalnych 10 punktów z 67). Po raz pierwszy odnotowano tak niską biegłość matematyczną. Wskaźniki międzynarodowego badania PISA z 2018 roku (opóźnienie Ukrainy – 1,5 roku nauki); pogorszenie jakości wiedzy uczniów wiejskich w porównaniu z miejskimi (3-4-krotne w przedmiotach podstawowych) – to świadectwo kryzysu edukacyjnego. Nieudaną była również próba MON-u, począwszy od 2015 roku, „oczyszczenia” humanistyki. Przecież nielogicznie jest minimalizować godziny nauczania języka, literatury, historii, kultury, filozofii, pedagogiki, psychologii, sztuki, które są przedmiotami tworzącymi człowieka, naród i państwo. Wojujący kraj potrzebuje zarówno armii do obrony, efektywnego gospodarowania ekonomicznego, silnej i autorytatywnej władzy do jakościowego zarządzania, jak i solidnego wychowania narodu. Zależeć to będzie nie tylko od pracy prawie 700 tys. nauczycieli, wykładowców, ale także od społeczeństwa i państwa, które będą uważać edukację narodową, kulturę, język, historię za czynniki bezpieczeństwa narodowego. Hryhorij Waszczenko w swojej pracy „Problemy edukacji i organizacji nauczania” pisał, że „system edukacji musi odpowiadać ustrojowi społeczno-politycznemu państwa, a także psychologii narodu i jego tradycjom narodowym”. Jednak wystąpienia włodarzy Charkowa i Rady obwodowej przeniosły mnie w równoległą rzeczywistość. Wbrew wymogom konstytucyjnym nie używali języka państwowego, a mówili „językiem moskali”, „ruskomirców”, okupantów i morderców. Wydawało się, że młode wino nieokrzepłej ukraińskiej niepodległości znowu wlewa się do starych „eseserowskich” bukłaków. To nie metafora, a prawdziwość panowania ducha Kernesa, Łozkina-Rainina, Dobkina, Fuchsa, „elitarnego” inteligenta Kurkowa, który proponuje „uznać ukraińską rosyjskojęzyczność za ukraińską własność kulturową i wziąć ukraiński rosyjski pod swoją kontrolę filologiczną”, a także, że „koniecznie trzeba pracować nad stworzeniem rosyjskojęzyczności na Ukrainie jako własnego zjawiska”. Byłem zmuszony opuścić wydarzenie, ponieważ moje przebywanie na sali stało się nie do pogodzenia z ignorowaniem języka państwowego przez oficjalne osoby. Powiedzą, że postępuję nie po europejsku. Wręcz przeciwnie. Przypominam niedawny przypadek, gdy minister finansów Francji opuścił posiedzenie UE z powodu braku uwagi dla języka francuskiego. Przypominam, jak ćwierć wieku temu w USA ukraińskiej delegacji zaproponowano, by „kulturalnie” się przedstawić. „Nasi” zdecydowali w pośpiechu zaprezentować Ukrainę, śpiewając „podmoskiewskie wieczory”. I znowu trzeba było publicznie opuszczać „judaszową wieczerzę”. Ukraińskiemu społeczeństwu nieustannie narzuca się ideologię miękkiej siły („jaka różnica”), podwójnej tożsamości we wszystkich segmentach życia. Odnosi się wrażenie, że narodowo-państwowe przeszkadza sprzedajnej hołocie budować „swoją Ukrainę” (bez języka ukraińskiego (oprócz użytku domowego), kultury, historii, Cerkwi, pieśni). Ale państwo będzie silniejsze tylko wtedy, gdy będziemy wzmacniać ukraińską tożsamość. „Panrosyjskość”, którą proponują nam chronić i rozwijać na Ukrainie, nie będzie temu sprzyjać, ideologia „jednorodności” nie będzie służyć Państwu, nie zabezpieczy „w swoim domu” duchowej wolności Człowieka. Przede wszystkim tę aksjomat muszą przyswoić „pierwsze szeregi” społeczeństwa. Dopóki naród stanie się narodowo świadomy, jego przewodnicy są zobowiązani być takimi, którzy zawsze będą strzegli wartości narodowych. Współczesna kremlowska doktryna nie różni się od polityki dynastii Romanowów, stalinowskich czy breżniewowskich epok. Niemiecki historyk Gerhard Simon zauważył, że feudalna ideologia (Rosji) o jednym wielkorosyjskim narodzie jest przesłanką i usprawiedliwieniem interwencji wojennej, ponieważ do dziś nie zrezygnowali z paradygmatu myślenia XIX wieku. Zakończenie na str. 2 HALYNA DACIUK 11-13 ANATOLIJ BURTOWY

s. 2 · strona oryginału ↗

Dla nich Ukraina nigdy nie była podmiotem historycznego bytu, a ukraińskość – największym rozdrażnieniem imperium. Szalało ono, gdy w 1863 roku (cyrkularz wałujewski) w lwowskim czasopiśmie „Meta” opublikowano wiersz Pawła Czubynskiego „Jeszcze nie umarła Ukraina” (pierwsza redakcja): „Oj Bohdanie, Bohdanie, / Sławny nasz hetmanie! / Po co oddałeś Ukrainę Moskalom podłym?! / Żeby zwrócić jej cześć, / Położymy głowy, / Nazwiemy się Ukrainy / Wiernymi synami!..”. Co wściekało rosyjskiego monarchę w 1876 roku (ukaz emski)? Odłączenie Naddnieprzańskiej Ukrainy, separatystyczne nastroje w Kijowie i Czernihowie, nieokiełznana Galicja. Ale nieszczęściem było to, że często ich sługusami stawali się „koczubeje”, „nowiccy”, „lewyccy”, „juzefowicze”. Tych pachołków nie szanowali nawet suzereni, a w pamięci ludowej są oni zaprzańcami. Dlatego potencjał pedagogiczno-wychowawczy musi zawierać nie tylko prawdziwe oceny o kolonizatorach i przybłędach, ale także o „ziomkach”, którzy zdradzali Ukrainę, sprzedawszy się za dziesięciny ziemi i srebrniki imperium, Piotrowi, który „z mojej Ukrainy kolonię zrobił” (według W. Sosiury). Jest zgubne, gdy na tę ścieżkę wchodzą naukowcy, poszczególni przedstawiciele inteligencji, którzy jak „oswojeni Homerowie” fałszują historię, lekceważą prawdę, koniunkturalnie zarabiając „na chleb”, otrzymując nagrody, stanowiska, tytuły i łaskę za służalczość. O takich D. Doncow mówił, że początkowo za zdradę im płacono i nalewano kieliszek, później – dziękowano, a potem takim renegatom kazano dziękować samym sobie. Ci ludzie niczego dobrego nie przynoszą narodowi, bo żyją narodowym rozdwojeniem i zatartym poczuciem godności. Historia określiła ich los. Gorliwi stają się niepotrzebni, chorzy na „internacjonalizm” wykorzeniają się, zdrajców nie zapominają, „nagradzając” ich piekłem, a „braterskich” znieważają. 28 czerwca w ramach obwodowych działań z okazji obchodów 25. rocznicy przyjęcia Konstytucji Ukrainy przy pomniku hetmana Ukrainy Iwana Mazepy odbyła się uroczysta ceremonia nagrodzenia zwycięzców otwartego konkursu architektonicznego na budowę w Połtawie pomnika ukraińskiego działacza państwowego, wojskowego i politycznego, Przewodniczącego Dyrektoriatu, Głównego Atamana wojsk Ukraińskiej Republiki Ludowej Symona Petlury. Przypomnijmy, zwycięzców konkursu wybrano 1 czerwca. Projektowaniem terenu przestrzeni publicznej przy obwodowym centrum estetycznego wychowania młodzieży, w który zostanie „wpisany” pomnik, zajmą się kijowscy architekci Serhij i Mychajło Szweci-Maszkary, a zwycięzcą najlepszego projektu pomnika wybrano Anatolija Kuszcza – członka Narodowego Związku Artystów Ukrainy, akademika Narodowej Akademii Sztuk Ukrainy, zasłużonego i ludowego artystę Ukrainy. Również prowadząca ceremonię ogłosiła imiona laureatów drugiej i trzeciej nagrody. Jest to rzeźbiarz Wiktor Łypowka, architekt An- Taką jest istota „jednorodności”, którą kultywuje kremlowsko-ordyński ułus. Historia 24 wojen rosyjsko-ukraińskich jest tego potwierdzeniem. Za „braterskim wyzwoleniem” zawsze maszerowały nieszczęście i tragedia. Przypomnijmy okres pierwszej wojny światowej, kiedy Lwów odwiedził rosyjski car. Dowodami tej „jedności” były represje, niszczenie ukraińskich szkół, gazet, organizacji oświatowych oraz zakazy obchodzenia 100-lecia Tarasa Szewczenki. Złośliwa antyukraińskość charakteryzowała charkowski proces sądowy okresu radzieckiego nad członkami „Związku Wyzwolenia Ukrainy”, kiedy niszczono wybitnych działaczy ukraińskiej nauki, kultury, oświaty, cerkwi. Wzorcem i standardem „jedności” była wypowiedź śledczego S. Bruka: „ukraińską inteligencję trzeba postawić na kolana. Kogo nie postawimy – zastrzelimy”. Zabójcami języka, kultury, tożsamości ukraińskości byli staliny-breżniewy-andropowy. I. Ohijenko nadał takim złe przezwisko – „skorpiony na ukraińskie słowo”. Lingwocyd ukraińskości był znakiem językobójczego XX wieku. Każdego roku w ZSRR znikał (niszczony był) jeden język. W latach 1939-1989 zlikwidowano 50 języków, co jest tożsame z liczbą znikniętych narodów, etnosów, kultur. Największa siła zniewagi przejawiała się w stosunku do języka ukraińskiego. Imperialiści dobrze uświadamiali sobie jego znaczenie dla narodowego odrodzenia ukraińskości, jego samodzielnego życia. Moskwa (wtedy i teraz) uświadamiała sobie skalę jego niebezpieczeństwa dla „samodzierżawia”. Jeszcze P. Kulisz w „Liście wzywającym do ukraińskiej inteligencji” pisał, wspominając ukrainofoba M. Katkowa, że „polskie powstanie jest niczym, w porównaniu z powstaniem Literackiej Ukrainy… Język, stawszy się Literackim, rozkole imperium w samym rdzeniu”. Zgodnie z imperialną inercją ten proces próbują na wszelkie sposoby kontynuować na poradzieckich terenach. Próby wprowadzenia nauczania dla obcokrajowców na uczelniach Ukrainy okupacyjnym „językiem”, hamowanie przez „nowe twarze” obowiązującej Ustawy przypomina reakcyjność polityki językowej czasów „Ka-Ka”. Na pastwę obcym znów oddaje się Język, Tożsamość, zdradza się naród, który chcą przekształcić z „żywego” w „martwy” (według Fichtego). Szczególnego potępienia zasługują ci, którzy handlują wartościami, zdobywając „przychylność” na „wyborach bez wyboru”, którzy posługują się gadułami od geopolityki w rodzaju kurkowych, którzy straszą, że „miliony ukraińskich rosyjskojęzycznych obywateli, wyborców, którzy, jeśli ich ignorować, mogą wpłynąć na wynik jakichkolwiek przyszłych wyborów – i parlamentarnych, i prezydenckich”. Trwa wojna i nikomu nie wolno przypodobywać się oddawaniem narodowych wartości. Strategia Rosji – zniszczenie tożsamości, państwowości Ukrainy. Sukces w tym długotrwałym pojedynku zależy od nas, naszej siły ducha, narodowej świadomości, jedności i wiary. Żeby wytrwać, musimy „poznać siebie” w tym okrutnym środowisku, gdzie nieprzerwanie ścierają się interesy, motywacje państw, narodów, nacji, globalnych instytucji. Dla tego trzeba stać się jedną Narodem. Jej świadomość, kulturalność, wykształcenie, ukraińskość są gwarantem bezpieczeństwa narodowego. Bo nieoświecony Człowiek (jak i naród), pisał Hegel, tylko ogląda, jego oczy są zamknięte, on nie widzi nawet tego, co znajduje się u jego stóp. On nie widzi istoty. Wszystkie kraje stawiają na młodzież. Na okupowanych terytoriach donieccy, ługańscy, symferopolscy i sewastopolscy uczniowie, studenci jeśli otrzymują informację o Ukrainie, to tylko w negatywnej interpretacji. Język ukraiński, literatura, historia, kultura są zakazane. Moskale czynią po barbarzyńsku, nie uznając, że język ukraiński jest jednym z najbardziej rozpowszechnionych na świecie (26. miejsce), Japonia wprowadziła jego naukę na Uniwersytecie Tokijskim… Żadnej alternatywy – oprócz Rosji i „ruskiego miru”. Fałszuje się historyczną przeszłość oraz teraźniejszość na tle ukrainonienawiści. Młodzież otrzymuje paszporty, stając się obywatelami RF z wyraźną antyukraińską orientacją. To już nie „wata”, a uformowana agresywna masa, która jest „wychowana” na ideach państwa-okupanta. Co roku liczba takich się zwiększa. „Wychowanych” na ukrainofobii, zaszczepionych „ruskomirskim sputnikiem” próbują zaimplementować w społeczno-polityczne życie Ukrainy dla osłabienia jej państwowej odporności. Niedopuszczalne pobłażanie agresji wewnątrz ukraińskiego społeczeństwa. Polityka lojalności wobec ideologii „kakaja raznica” już doprowadziła do problemów „z granicami politycznego ciała”, nadszarpnęła duchowy i polityczny organizm Ukraińców, z których część brała udział w separatystycznych „referendach”. Dlatego naród ukraiński musi „oddychać” językiem państwowym, aby nie przekształcać w pustą iluzję idei ukraińskiej jedności, patriotyzmu, miłości do Ukrainy. Należy wyrzucić na margines „ruskomentalność” władców, wychowanych na bliskiej im kulturze „szczów i łapci”. Bo „wszystko to złe i niedobre – pisał P. Kulisz – stało się przez polityczną ciemność, kiedy straszliwie rozplenił się na Ukrainie ucisk cudzojęzycznego, wrogiego nam państwa”. Nie wierzmy „murajewcom”, „gordonowcom”, „nazarowcom”, że dla Ukraińców nie są znaczące wartości: idea narodowa, kultura narodowa, pamięć narodowa, język ukraiński, Cerkiew, a jedynie „tłusta kapusta” i „hamburgery”. Jeśli naród podda się zagadywanemu „najpierw gospodarka...”, a dusza, kultura, język, wiara później, po raz kolejny uwierzy w „gwarancje” gwarantów, to okaże się niezdolny do walki i do życia. Z „pieczeniową” szarańczą nie można walczyć „łagodnie”. Nie przekonasz. Ich antyukraińskość uformowana jest zoologicznie. Tacy ludzie (niezależnie od przezwisk) nie są godni podania ręki, nie warto z nimi dyskutować o „niczym”. Oni powinni „rozmawiać” tylko sami ze sobą i podobnymi. „Bo głupiemu nie jest nudno i samemu” – tak rozumował mój dziadek. Iwan Ohijenko pisał, że rozwój języka ukraińskiego silnie przeraża rosyjskich nacjonalistów, zwłaszcza uczonych, bo rośnie świadomość narodu. Skutecznie walczyć i zwyciężać zdolny jest tylko świadomy naród, zjednoczony ojczystym Językiem. Są próby nastawienia NARODU na rejestry idealizacji „wodzów” i „bohaterów” (leniny-staliny, żukowy, kaganowicze, „piotrowie-katarzyny” i inna nieczystość), którzy są nam obcy i są wpychani przez obcych. Dlatego ogniem narodowego oczyszczenia musi stać się nasz wieczny opór wobec katów narodu ukraińskiego. Bo jesteśmy zobowiązani pamięcią „umarłych, żywych i nienarodzonych” wielbić tych, którzy służą Ukraińskiej Idei. Heorhij FILIPCZUK

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn