Strona · s. 4strona oryginału ↗
Kontynuujemy temat rozpoczęty w poprzednim numerze „Słowa Proświty”: jaką kulturę kultywuje radio na Ukrainie?
Слово Просвіти, №27 за 2004 рік
Taka nowocześnie urządzona stacja — na Ukrainie, jak na razie, zdarza się rzadko. Dokładnie w południe blok informacyjny kończyła Natalka Zwyrycz. Jeśli chodzi o zawartość wiadomości, monitoring wykazał 60% informacji z życia międzynarodowego: Irak, zamachy terrorystyczne, ciekawostki (w Tunezji — konkurs piękności kotów i psów, w Wietnamie będą rozdawać witaminę A, żeby Wietnamczycy stali się wyżsi), wybory, spotkania i oświadczenia przywódców państw. W wiadomościach o życiu wewnętrznym kraju przeważa informacja społeczno-ekonomiczna (w Zaporożu wzrosły ceny transportu, w Charkowie dzieci zachorowały na czerwonkę, na bukowińskim weselu zatruły się 32 osoby…). Politycznie w komunikatach dominowali Wiktor Janukowycz i rząd (4 razy), Łeonid Kuczma (dwukrotnie), Julia Tymoszenko (dwukrotnie — o pociągnięciu do odpowiedzialności karnej), Ołeksandr Moroz (raz — projekt reformy konstytucyjnej). Oprócz wiadomości i piosenek, eter wypełniają programy informacyjno-rozrywkowe, gry, humorystyczne, interaktywne: „Poranny show „Podzarjadka” (do godz. 11), „Astrologiczne bajki” (godz. 7.20, 19.20, czas trwania — 3—4 minuty), „W ten dzień” (godz. 8.20 — 8.23), „Da-show” (godz. 8.30—8.33), „Sinij worobiej” (godz. 8.48—8.50, 17.48—17.49), „Daju nawodku” (godz. 7.30—7.33), „Wiedomosti po-kijewski” (godz. 9.12—9.19, 13.12—13.19, 18.12—18.17), „Wzrosłyje zabawy” (godz. 9.30—9.37), „Afiszka” (godz. 11.30—11.33), „KPZ” („Koncert na życzenie”: godz. 12.00—13.00, 20.00—21.00), „U wsiech na uszach” (pod koniec każdej godziny), „FON” („Fakty: Oczywiste, nieprawdopodobne”: godz. 15.20—15.22). W eterze nie ma żadnego poważnego programu analitycznego czy publicystycznego. W istocie poziom programów rozrywkowych jest dla „chłopaków z ulicy”. „Podzarjadkę” wypełniają tylko reklamowe slogany-przerywniki w rodzaju: „Dość spania — dawaj się ładować!”. „Astrologiczne bajki” radzą: „Panny, nie jedzcie na śniadanie ciężkich potraw… Wagi, nie próbujcie pozbyć się złych nawyków…” W grze „Da-show” najważniejsze dla słuchacza-uczestnika jest niewypowiedzenie słowa „da” (można — „tak”), odpowiadając na pytania prowadzącego. „Sinij worobiej” opowie wam takie dowcipy: „Borysowi Moisiejewowi urodził się syn. — Co ty?! A ja nawet nie słyszałem, że był w ciąży”. Albo: „Macie „Rondo”? — Nie. — A coś zbliżającego? — Tylko prezerwatywy”. Konkursy dla słuchaczy proponują „Wiedomosti po-kijewski”, reklamując markę „Bilenka”. Na przykład prowadzący program dzwoni do jubilata-ginekologa i w stylu a-la Serdiuczki, w nieuleczalnym surżyku, mówi: „Ja chcę też zostać, jak Pan — ginekologiem. Mama mówiła: zawsze ręce w cieple będą… Tam, gdzie touroperator odpoczywa, ginekolog pracuje…” W formie „pytanie—odpowiedź” zbudowane są programy „Daju nawodku”, „Wzrosłyje zabawy” i „FON”. „KPZ” — to wiadomości na pager (52 kopiejki za 12 sekund bez VAT), dotyczące pozdrowień kogoś z czymś i zamówień piosenek. Ogółem w czasie monitoringu w eterze pojawiło się około 30 wiadomości na pager, wyemitowano mniej niż 20 zamówień piosenek (dwa zgłoszenia telefoniczne słuchaczy). Z reguły dwa razy na godzinę (w 40. i 50. minucie) w eterze są bloki reklamowe; średnio po 3—4 komunikaty reklamowe. Reklamy w języku ukraińskim stanowią około 50% wszystkich. Oprócz tego język „Prognozy pogody” (w 45. minucie prawie każdej godziny) określa DJ. Z czterech obecnych w eterze DJ-ów — Jewhena Żyhuny, Natalki Polakowej, Łeonida Aksionowa i Alony Wołyneć — tylko Natalka Polakowa mówiła po ukraińsku. Oddzielnymi elementami formatu „Wzrosłogo radio” są przerywniki z klasycznych radzieckich filmów (do 10 sekund), zapowiedzi i autoreklamowe slogany, a także humorystyczno-aforystyczne wstawki (średnio dwie na godzinę). Poziom tych ostatnich odpowiada treści i stylowi szansonu: „W walkach bez zasad zwyciężył dagestański sportowiec i jego sześciu przyjaciół”, „Nie przechowuj wszystkich jajek w jednej nogawce”, „Bywają dni, kiedy opuścisz ręce, a ktoś cicho powie: „Hande hoch!”, „Nie rozumiem twojej miłości do lotników, bardziej mi w duszy grają marynarze. — Pomyślisz, z marynarzem nie można zajść w ciążę”, „Mieszkańcy Krasnojarska pytają: czy można uważać za muzułmanów tych, którzy nigdy w życiu nie jedli wieprzowiny?”… Ale wróćmy do piosenek, które stanowią ponad 60% czasu antenowego podczas naszego monitoringu. Ze 125 usłyszanych piosenek tylko jedna (!) jest ukraińskojęzyczna — na zamówienie słuchacza (utwór „Drug”, „Okean Elzy” — 12.48). Co ciekawe, o 20.10 zadzwoniliśmy również do tak zwanego „Kontakt-centrum”, próbując zamówić piosenkę Rusłany, ale tam, zamiast szybko przyjąć zamówienie (w końcu 52 kopiejki za 12 sekund rozmowy), bawiono się w słowny ping-pong: „A co, „Wzrosłoje radio” puszcza ukraińskie piosenki? A Pan stale słucha „Wzrosłogo radio”? Pewnie nie mają Rusłany w fonotece, dobrze, ja teraz przyjmę Pana zamówienie…” W końcu piosenki tak i nie puszczono… Inną cechą formatu muzycznego tego radia jest to, że repertuar w 80% jest męski (wykonawcy — mężczyźni). Chwytliwe tematy — biesiady, kobiety, „romantyka” pracy kierowcy, armia i wojna („Za Rosję, za Arbat”), nostalgia za Rosją z burżuazyjnego Zachodu. Dla lepszego wyobrażenia o stylu i treści piosenek proponujemy cytaty typowych szansonowych „romansów”. 7.15. „Mam pieska nieprestiżowego… Bezrasowych dwoje nas, wiecznych wędrowców, gardzą nami z tobą wszyscy z góry. No, a nam wszystko jedno, razem łapę podniesiemy — niech powąchają”. 7.33. „Ach, Tola, Tola, Toleczka, a ja z innym przy stoliku. To nieporozumienie — za zdradę, Toleczka”. 8.43. „Sto gramów na klatę i wszystko w nosie. Dobrze byłoby postawić pomnik szklance z fasetkami… Kołyszą nas butelkowe sztormy i do brzegów przybić nie dają”. 9.39. „Wiele kobiet całowałem… kwiaty i piosenki zamieniłem na knajpy i chuligaństwo. I nawet najlepsi przyjaciele z uśmiechem mnie zostawiali. Życie moje hulackie, przepadłe”… 12.22. „No cóż ty straszna taka, straszna. Ty nieumalowana straszna i umalowana… Ja już skończyłem szkołę, nauczyłem się całować, wszystkie dziewczyny chcą się ze mną spotykać, ale życie mnie z tobą zetknęło: sztuczna szczęka, nos krzywy…” 18.08. „Jadą moi kumple, a za duszą ani grosza… Kierowco, ciebie problemami KamAZ już zamęczył… tam milicja… ale nie boją się KamAZy, kto by nie brał na szpan”. 19.12. „Zbieraj, zbieraj kopiejkę, napchaj banknotami materac, a mnie tylko kufajka ratowała od biedy nie raz”. 19.38. „Dzień dobry, mamo i tato! Ślę wam pozdrowienia z Anapy!.. Morze, fale, ktoś wczoraj utonął, a kto dziś pójdzie na dno?.. Za mąż — no nie, nigdy! Ja nie wrócę nigdzie!” 20.33. „Jest niepokój na twarzy, jest magnezja w strzykawce, zaraz ona tam dojdzie do siebie… Po dziesięciu kubikach, jeśli ty nie stałeś się zdrowy, znaczy to nieporozumienie”… Ołeksandr SOŁONEC
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
