Strona · s. 10strona oryginału ↗
ZAGADKA BÓLU (Dziesięć opowiadań Jurija Muszkietyka w czasopiśmie „Kyjiw”)
Слово Просвіти, №27 за 2004 рік
ludzkich dusz: „Idźcie i patrzcie! Patrzcie i przerażajcie się! A przerażeni, ratujcie Ukrainę, bo przepadnie i ona, i wy razem z nią, przepadłą”. Pozycja Muszkietyka-pisarza to odnalezienie przejmującego i szczerego ukraińskiego słowa, które zmusza do pójścia, patrzenia, przerażania się i działania. I on je, to słowo, znajduje. Tak jak znajdował w powieściach „Na brata brat”, „Morok”, „U pastci”, w nowelach niedawno wydanej książki „Sud”, w licznych wystąpieniach publicystycznych — ustnych oraz na łamach prasy periodycznej. Opublikowane w „Kyjiwie” dziesięć niewielkich pod względem fizycznej objętości utworów to właściwie nie opowiadania w klasycznym rozumieniu tego gatunku, a dziesięć szkiców do ludzkich losów (dokładniej powiedziawszy — niedoli) na tle dzisiejszego totalnego i frontalnego niszczenia naszych narodowych świętości, a przede wszystkim tego, co zwie się duszą i duchowością. W nich praktycznie brak jest fabuły, a przestrzeń wydarzeniowa i faktologiczna zawężona jest do możliwego minimum. Wydaje się, że prozaik, który od dawna skłania się ku powieściowej rozległości opowieści, zaczął coraz bardziej odczuwać na sobie presję wyznaczonego mu czasu, aż boi się nie zdążyć wypełnić wszystkiego tego, co zostało mu powierzone przez Niebo. Oszczędność słowa Muszkietyka uderza w opowiadaniach nie tylko swoją lapidarną zwięzłością, ale i napełnieniem go maksymalną wagą znaczeniową. Słowo pisarza jest precyzyjne i rażąco-bezlitosne. Zarazem jest ono bolesne, jak być może nigdy dotąd. W tym kontekście, myślę, nie zaszkodzi przypomnieć twórczą „formułę” Hryhora Tiutiunnyka: „Nie ma żadnej zagadki twórczości, jest wieczna zagadka miłości”. Wychodząc od najnowszych utworów Jurija Muszkietyka, „formuła” może zostać skorygowana w ten sposób: „...jest wieczna zagadka bólu”. On, ów pisarski ból, być może jest głównym treściowym rdzeniem dziesięciu opowiadań. Nasza teraźniejsza egzystencja, doprowadzona do takiego absurdu, że gdzie tam słynnemu Eugène’owi Ionesco z jego „teatrem”, każdego dnia i każdej chwili przyzwyczaja
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
