Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

DOBROCZYNNOŚĆ W SŁONECZNY KRAJ SZTUKI… „TWÓRCY UKRAINY — CIĘŻKO CHORYM DZIECIOM”

Слово Просвіти, №27 за 2005 рік

Z początkiem tegorocznego sezonu urlopowego życie wystawowe Kijowa nie zamarło. Tak, w Narodowym Muzeum Tarasa Szewczenki eksponowano reprodukcje wyrobów z brązu z Chin: część światowej sławy arcydzieł, stworzonych w czasie od epoki Xia (XXI—XVI w. p.n.e.) do dynastii Han (206 r. p.n.e. — 220 r. n.e.), częściowo kopiowanych za dynastii Zhou (XI w. p.n.e. — 221 r. n.e.). Obok — w literacko-pamięciowym mieszkaniu-muzeum Pawła Tyczyny — wystawa malarstwa odesitki Switłany Kryżewskiej. Czy można oczekiwać jakichś paraleli? „Może, chyba tylko posmaku egzotyki — powie czytelnik — jaskrawo odczuwalnego w pierwszym przypadku i w pewnej mierze — w drugim”. Jednak obie wystawy, na różne sposoby, dały możliwość po raz kolejny zadziwić się głęboką etniczną podstawą w twórczości artystów różnych krajów i różnych epok. I, co szczególnie uderza, porównanie WYSTAWA OTWARTA PRACOWNIA „Dzieciom zostaną dane skrzydła”. Pod taką poetycką nazwą w Muzeum Hetmaństwa z okazji Międzynarodowego Dnia Dziecka odbyło się otwarcie wystawy prac dziecięcych. A do tego w harmonijnym połączeniu z osobistą ekspozycją mentorki — artystki Tetiany Krawczenko, członkini Narodowego Związku Artystów Ukrainy, autorki szeregu monumentalnych dzieł w instytucjach państwowych, której prace znajdują się w prywatnych kolekcjach nie tylko Ukrainy, ale i Francji, Niemiec, Szwajcarii, Kanady. Pragnienie otwarcia przed dziećmi rozumienia piękna skłoniło artystkę do stworzenia własnej pracowni — Klubu weekendowego, który już od 8 lat przyjmuje dzieci (przedszkolaki i uczniów). Tutaj, rozwijając twórczą indywidualność, uczą umiejętności „rozmawiania kolorem”. Przez cały czerwiec jest możliwość zapoznania się z oryginalną sztuką uczestników pracowni. — Dziecięca dusza jest wolna — łączy się ze swobodą koloru. Następuje związek z lakonicznym myśleniem — opowiada Tetiana Krawczenko i dodaje — a wybór koloru jest bardzo ograniczony. A tak chce się nauczyć dzieci widzieć piękno nieba, poznać tajemnicę Bytu i przekazać to w farbach. To wspólne pragnienie nauczyciela i ucznia odkrywania piękna można dostrzec w opowieściach dzieci: — Każdy ma swój stan duszy, dlatego mentorka nas nie krytykuje, a uczy myśleć, widzieć — nie tylko malować, podpowiada „spróbować samemu koloru”, skłania do działania. — Przecież różne farby — żywo dodaje inne dziecko — mogą się między sobą kłócić, a mogą — harmonijnie łączyć. — A jeszcze mogą — kontynuuje inne — utworzyć nowy kolor. — Nie zawsze można przekazać słowami swój nastrój — gdzieś w gwarze WYSTAWY ujawnia pokrewieństwo zabytków kultury zadziwiająco różnych narodów. Sztuka brązu — jedna z najjaśniejszych i najbardziej zdumiewających cech cywilizacji chińskiej, której historia obejmuje pięć tysiącleci przed naszą erą. Wyroby z brązu zyskały sławę dzięki doskonałej formie, wymyślnemu wzornictwu i oryginalnym napisom. Wśród najbardziej interesujących dla nas — naczynie na wodę, ozdobione napisami, które utrwaliły najwcześniejszy i zarazem najpełniejszy wyrok sądowy. Eksponat pomaga zrozumieć system sądownictwa Chin, jakim był 2 tys. lat temu. Zaczarowują instrumenty muzyczne — dzwony (zarówno komplet mniejszych, które używano w orkiestrach, jak i większy — właściwie dzwon w rozumieniu, do którego jesteśmy przyzwyczajeni); dźwięk wydobywano, uderzając w instrument (z zewnątrz) drewnianymi pałeczkami. Ozdoby małych dzwonów są półfunkcjonalne. Przynajmniej jedną funkcję możemy rozszyfrować — chodzi o wpływ na dźwięk, co do innych — mają one wyraźne pochodzenie kosmogoniczne. Szczególnie cenną kategorią wyrobów z brązu są naczynia o przeznaczeniu rytualnym. Przecież, żywiąc ducha przodków, ludzie zapewniali ciągłość rodu, zdobywali indywidualną i zbiorową (rodową) sakralną opiekę. Co prawda, przeznaczenie wyrobów ewoluowało, upraszczało się, aż do funkcji zwykłych naczyń. Część eksponowanych przedmiotów usłyszał się głos malucha — a farbami — można. Zainteresowały mnie prace utalentowanej siedmioletniej dziewczynki Lany Marczenko (która do tego dobrze włada językiem ukraińskim): „Różowe marzenie”, „Pomarańczowa rewolucja”. „Nie »Pomarańczowe niebo«, jak ktoś błędnie nazwał mój utwór, a »Pomarańczowa rewolucja«” — uporczywie i przekonująco broniła swojego twórczego zamysłu to czarnowłose cudo — delikatne, bystre stworzenie. A jeszcze Lanoczka opowiada, że na zajęciach lepią „nie z plasteliny”: „Plastelina nie uczy, bo jest nieżywa. A oto glina uczy. Ona jest żywa”. Ciekawe utwory ma też Ania Petryk (12 lat). Dziecko ma doświadczenie, wielokrotnie brało udział w wystawach, zdobywało nagrody, wyróżnienia. Maluje spontanicznie, improwizuje, ma dobre wyczucie koloru. Szczególnie jest to odczuwalne w jej utworach „Przebudzenie piękna”, „Pierwsze przebiśniegi”. A tych nęci egzotyką — na przykład figurka nosorożca (który w tamtym czasie występował w Chinach). Inna część mimowolnie wywołuje porównanie ze sztuką meksykańską. A co już mówić o dobrze znanym naszym przodkom meandrze (nieskończoności) czy swardze (słońcu)! Na niektórych naczyniach (w formie byka — ucieleśnienie męskiej życiodajnej siły) zauważymy, jako ozdobę, wizerunek spirali, fantastycznie podobnej do spirali, którą odtwarza ceramika trypolska; wizerunek kwiatu — stylizowanego odpowiednio do kwiatowego wzoru tryzuba. Podobną stylizację wykryto na trypolskich spichlerzach i w licznych ukraińskich haftach. Tutaj i ptak — orzeł, związany ze stworzeniem świata; i koza, która symbolizuje bogactwo, dostatek, zbiory i płodność; i obraz wody — symbol życia, oczyszczenia. Jakie to tajemnice owinęły kolebkę ludzkości! I teraz my, tak różni, w najgłębszych warstwach swoich kultur znajdujemy przesłanie w wieczność. Jak wtedy, tak i dzisiaj poprzez modlitwę wymieniamy się duchowymi energiami, zwracając się do dusz przodków. I troszczymy się o ciągłość Rodu. Czcimy zmarłych, aby jasne siły prowadziły nas drogą prawdy. W utworach Switłany Kryżewskiej 12-letni młody artysta Wania Korol, który interesuje się historią Dawnej Ukrainy, zdołał przekazać swoje wyobrażenia w utworze „Tęcza”. I tak można opowiedzieć o każdym dziecku, bo rzeczywiście, wszyscy uczestnicy pracowni są ciekawi, utalentowani. Warto powiedzieć kilka słów i o ekspozycji mentorki młodych talentów (artystki Tetiany Krawczenko) pod nazwą „Przeczucie ducha”. Jej malarstwo jest przejrzyste, lekkie, uduchowione. Wiele obrazów, w szczególności „Major”, „Brzmienie”, „Upływ czasu”, narodziło się po tym, jak artystka brała lekcje muzyki z klasy fortepianu. Uderza obraz „Wiosna”. Chodzi o ucieleśnienie hipostaz kosmicznej energii: Słońca, Księżyca, Gwiazdy (Deszczu). W tych utworach artystka starała się przekazać zasady ukraińskiego światopoglądu… Larysa PROSIATKIWSKA odczuwalne jest to samo dążenie do odkrycia tajemnic bytu, rozkodowania przesłań przodków. Artystka wybrała wiodący temat twórczości — etnografię i kulturę ludową Ukrainy. Wśród ciepłych, nagrzanych słońcem i napojonych miodami stepowego lata bukietów, martwych natur i krajobrazów, w których barwy brzmią, jak struny Pod koniec czerwca w Sali Kolumnowej im. M. Łysenki Narodowej Filharmonii Ukrainy odbył się koncert charytatywny połączony z wystawą pod nazwą „Serenada”. Należy zaznaczyć, że taka akcja przeprowadzana jest na Ukrainie już po raz drugi. Pierwsza odbyła się pod koniec 2002 roku przy wsparciu Kijowskiego funduszu charytatywnego „Dżereła” (Źródła), który opiekuje się dziećmi chorymi na białaczkę. Zjednoczyć wszystkich, którym nie jest obojętne zdrowie naszych dzieci, którzy mają czułe serce i szczerą duszę — ten cel został położony u podstaw projektu „Artyści Ukrainy — ciężko chorym dzieciom”. W tym roku gwiazdy opery nadały tej akcji szczególną wagę, mając za wzór fundację walki z białaczką José Carrerasa. Na improwizowanej scenie filharmonii, przy akompaniamencie Narodowej Zasłużonej Akademickiej Orkiestry Ukrainy pod batutą dyrygenta W. Sirenki, tym razem śpiewały złote głosy Narodowej Opery Ukrainy: Anżelina Szwaczka, Iryna Semenenko, Susanna Czachojan, Dmytro Popow, Mychajło Kyryszew oraz Ołeh Syczow. W pierwszej części w wykonaniu rodzimych mistrzów śpiewu akademickiego zabrzmiały światowej sławy wzory muzyki operowo-symfonicznej kompozytorów W. A. Mozarta, G. Rossiniego, J. Offenbacha, P. I. Czajkowskiego, G. Bizeta oraz M. Łysenki. W skład drugiej części wchodziły romanse ukraińskie i rosyjskie, a także popularne kompozycje estradowe zagranicznych autorów. Arie solowe płynnie, zgodnie ze scenariuszem, przechodziły w duety i kwartety wykonawców. Tegoroczny koncert charytatywny

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn