Strona · s. 3strona oryginału ↗
Znowu «Moskwa – Baturyn»?
Слово Просвіти, №27 за 2007 рік
Piotr Antonenko
Dziwne rzeczy dzieją się w tak zwanym „Ukraińskim Kościele Prawosławnym” Patriarchatu Moskiewskiego. Oto niedawno decyzją kierownictwa tego wyznania jego eparchię czernihowską podzielono na dwie. Motywacja? Eparchia zbyt się rozrosła, ma ponad 700 parafii i trudno nią zarządzać. Cóż, obwód rzeczywiście jest duży — około 200 kilometrów od Czernihowa na południe i tyle samo na północ. Prawda jest taka, że co do liczby parafii ta moskiewska statystyka czasem przypomina niezapomnianego Czyczikowa z nieśmiertelnych „Martwych dusz” Gogola. Zdarzają się zarówno parafialne martwe dusze, jak i parafie „warunkowe”. Ale niech tam, duchowni lepiej wiedzą, jak i czym zarządzać. Chodzi o coś innego — o nazwę nowej eparchii. Czernihowska pozostała ze stolicą biskupią w centrum obwodu, prawda, już znacznie okrojoną — tej eparchii odeszły północne, uboższe rejony obwodu. A centrum nowej eparchii wybrano w sławnym, starożytnym kozackim mieście Niżyn. Co znamienne, jest to jedno z dwóch duchowych centrów także Czernihowsko-Niżyńskiej eparchii Patriarchatu Kijowskiego. W mieście aż 9 parafii UKP KP, kilka działających świątyń tego wyznania, szkoła duchowna. Tak więc sąsiedztwo nowej katedry moskiewitów zapowiada się interesująco. Ale najciekawsza jest nazwa nowej moskiewskiej eparchii: Niżyńsko-Baturyńska. Ihumen-dziekan Ławry Peczerskiej Ireneusz wyświęcony na biskupa Niżyńskiego i Baturyńskiego! Co tu powiedzieć? Świętokradztwo, bluźnierstwo czy tradycyjne moskiewskie chamstwo? Czy to możliwe — włączyć Baturyn do nazwy nowej moskiewskiej eparchii! Ten sam, spalony i zniszczony doszczętnie przez wojsko moskiewskie w listopadzie 1708 roku, kiedy wycięto tysiące niewinnych baturyńczyków. Stolicę hetmańską hetmana Iwana Mazepy, któremu moskiewski Kościół, wykonując rozkaz cara, 300 lat temu ogłosił anatemę i nie zdjął jej do dziś. Czy to nad kośćmi niewinnie zamordowanych baturyńczyków nowo mianowany biskup będzie dalej ogłaszał tę anatemę hetmanowi? Tym bardziej że ogłaszać jest gdzie. Ku naszemu wstydowi, nawet w tak świętym dla Ukraińców miejscu nadal rządzi moskiewski Kościół. Główną świątynię osiedla, zbudowaną 200 lat temu przez ostatniego hetmana Ukrainy Kyryla Razumowskiego — cerkiew Zmartwychwstania — przekazano właśnie Patriarchatowi Moskiewskiemu. W osiedlu jest także parafia Patriarchatu Kijowskiego. Ale skromnie przycupnęła na uboczu, odprawiając nabożeństwa w dawnej szkole parafialnej, ponieważ cerkiew Pokrowska, która niegdyś stała obok, została zniszczona w czasach bezbożnej władzy bolszewickiej. Dla sprawiedliwości trzeba zarzucić wyrzut naszym narodowo-demokratycznym siłom, a także otoczeniu Prezydenta. Kilka lat temu zaczęli epopeję budowy cerkwi Patriarchatu Kijowskiego obok, ale na fundamencie sprawa się skończyła. A moskiewskie dzwony nadal dzwonią nad hetmańską stolicą Ukrainy. Dokąd?
szli do Centralnej Rady, a potem do utworzonego przez nią rządu, Sekretariatu Generalnego, byli w większości socjalistami, a zatem żywili wiele iluzji. Jednak samo życie jakby popychało ich do bardziej radykalnych kroków: najpierw do I Uniwersału w czerwcu 1917 roku, a aż do IV w styczniu 1918 roku, na mocy którego ogłoszono niepodległą Ukraińską Republikę Ludową. Wierzcie mi jako historykowi: można wiele powiedzieć o osobistej rywalizacji, o wadach przywódców Rady, o opóźnieniu wobec życia, bo poważny polityk musi przewidywać wydarzenia, a nie gonić za nimi. Ale ważne jest, JAK O TYM MÓWIĆ. Można oczywiście pleść bzdury o historii kraju, w którym się jeszcze żyje, pokazując, że kiedyś ukończyło się bursę. A można pisać w tych kategoriach, o których mówił Jan Paweł II. Co prawda był Polakiem.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
