Strona · s. 6strona oryginału ↗
Religijność Tarasa Szewczenki — mit czy rzeczywistość?
Слово Просвіти, №27 за 2007 рік
Od niemal dwóch stuleci Taras Szewczenko łączy naród, stał się jego symbolem wśród narodów, jego duchem we Wszechświecie. On stoi ponad czasem, ponad zmianami reżimów politycznych i nastrojów, jest uosobieniem wieczności. Wszystko przemija, a on pozostaje jako obraz prawdy. Dobrze to rozumieją wszystkie siły antyukraińskie: odbierzcie nam Szewczenkę, a nie będzie Ukrainy, nie będzie narodu. Dlatego ich celem jest sprowadzenie geniusza do poziomu prymitywizmu, poniżenie go, upodobnienie do siebie, uczynienie go swoim wspólnikiem poprzez fałszowanie jego twórczości — i po raz kolejny oszukanie nas! Słuchając ich, można dojść do wniosku, że Taras Szewczenko był jednocześnie komunistą, bogoburcą, antysemitą i tylko to robił, że występował przeciwko Bogu, przeciwko Kościołowi Chrystusowemu, potępiał i lżył chrześcijan, zaprzeczał Pismu Świętemu — Biblii, Ewangelii, Psałterzowi… Cóż, istotnie spełniają się na nich słowa psalmisty Dawida: „Bożki pogan to srebro i złoto, dzieło rąk ludzkich: mają usta, a nie mówią, mają oczy, a nie widzą, mają uszy, a nie słyszą, i nie ma tchu w ich ustach. Podobni do nich staną się ci, którzy je czynią, i wszyscy, którzy w nich pokładają nadzieję!” (Psalm 134, 15—18). Upodabniając się do bożków, oni rzeczywiście usiłują nie widzieć oczywistości, nie słyszeć samego Szewczenki, który dał odpowiedź tym bluźnierstwom nie tylko w poezji, ale także w swoim „Dzienniku” i w prywatnej korespondencji. Lecz kto zna te słowa poety, kto się do nich odwołuje? Zazwyczaj, gdy mowa o religijności Szewczenki, uwaga koncentruje się wyłącznie na jego twórczości (chociaż, jak wiadomo, bohater liryczny nie zawsze jest tożsamy z autorem). Posłuchajmy zatem głosu samego Tarasa, jak rozmawiał ze swoimi przyjaciółmi, z samym sobą.
narodów, eksploatacji, duchowego rozdarcia. Klucz do zrozumienia tych wierszy daje Taras Szewczenko w swoim „Dzienniku” (19 lipca 1857 r.): „Trybunał pod przewodnictwem samego szatana nie mógłby wydać tak zimnego, nieludzkiego wyroku. A bezduszni wykonawcy wyroku wykonali go z oburzającą dokładnością. Август-poganin, zsyłając Nazona do dzikich Getów, nie zabronił mu PISAĆ I RYSOWAĆ. A chrześcijanin Mikołaj zabronił mi jednego i drugiego. Obaj kaci. Ale jeden z nich to kat-chrześcijanin! I chrześcijanin dziewiętnastego wieku, w oczach którego wyrosło największe państwo świata, wyrosło na zasadach Chrystusowego przykazania!” Nie nauki Chrystusa potępiał poeta, lecz tych, którzy w imię Chrystusa czynili i czynią teraz dzieła ciemności.
Oto zapis z 29 lipca 1857 r.: „Dziś obchodzimy pamięć dwóch największych zwiastunów miłości i pokoju. Wielkie święto w świecie chrześcijańskim! A u nas przeogromne pijaństwo z okazji odpustu. O święci, wielcy najwyżsi apostołowie, gdybyście wiedzieli, jak my zbrukaliśmy, jak zniszczyliśmy prostą, piękną, jasną prawdę, którą wy głosiliście! Przepowiedzieliście fałszywych nauczycieli i wasze proroctwo się spełniło! […] Prawda jest stara i właśnie dlatego powinna być zrozumiała, jasna, a waszej prawdzie, której byliście ojcami chrzestnymi, minęło już 1857 latek. Dziwne, jak tępa jest ludzkość!” Przykro, że 150 lat później krzyk duszy poety brzmi aktualnie… Wielokrotnie w listach do Barbary Repniny Taras Hryhorowicz pisał 9 stycznia 1857 r.: „Do sześciomiesięcznej tortury dodają jeszcze cztery dni. Dzikie przestępstwo! A przy tym nieświadome. Zatem to tylko wandalizm, a nie zbrodnia. I ja z wzruszeniem serca powtarzałem słowa Ukrzyżowanego Miłośnika ludzi: Przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią!” Inna wielka cnota chrześcijańska, którą może osiągnąć nie każdy chrześcijanin, lecz tylko ten, kto ma wiarę nieobłudną, nieustannie się modli i duchowo pracuje nad własnym doskonaleniem, to pokora. Jest to najwyższa doskonałość, jaką człowiek może osiągnąć w ziemskim życiu i która obejmuje wszystkie inne cnoty. I Taras Hryhorowicz ją osiągnął — z listów i zapisków dziennikowych wyłania się obraz jego wielkiej pokory wobec ludzi, wobec woli Bożej (ale nie wobec zła!). „Opi-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
