Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

KRAINA CZTERECH MÓRZ

Слово Просвіти, №27 за 2007 рік

Nina HNATIUK Obwód chersoński miejscowi mieszkańcy z miłością nazywają krainą czterech mórz: Czarnego, Azowskiego, Kachowskiego i pszenicznego. Kiedy dzięki zaproszeniu międzynarodowej organizacji społecznej „Ziomkostwo Chersońszczyzny” miałem szczęście przebywać tutaj w składzie delegacji kierowników ziomkostw i przedstawicieli organów władzy państwowej Ukrainy, nazywaliśmy ten południowy obwód krainą pięciu, sześciu, siedmiu i więcej mórz, dodając do już uznanych nie tylko Sywasz, ale też morza pomidorowe, arbuzowe, a także słońca, dobroci… I to wszystko — Chersońszczyzna, kraj stoczniowców i rybaków, winiarzy i konstruktorów maszyn, chlebodawców i myśliwych, uczonych i artystów. Ludzi dobrej nadziei i niestrudzonej pracy. Od początku roku w wielu rejonach nie spadła tu ani kropla deszczu: trawy wypaliły się, zasiewy pszenicy i jęczmienia są niskie, z nikłym kłosem. Tylko tam, gdzie jest podlewanie, uda się uzyskać zaplanowany plon. Lecz w Chersoniu, Kachowce, Nowej Kachowce, Cyrupyńsku i innych miastach, podczas zapoznawania się z zakładami produkcyjnymi agroprzemysłowej firmy „Tawrija”, Kachowskiej Fabryki Urządzeń do Zgrzewania Elektrycznego oraz Główną Stacją Pompową Kachowskiego Systemu Nawadniającego, Instytutem Hodowli Zwierząt Stepowych Rejonów im. M. F. Iwanowa i Biosferycznym Rezerwatem im. F. E. Falz-Feina „Askania-Nowa” przekonaliśmy się: tam, gdzie przedsiębiorstwa, placówki naukowe, rezerwaty, instytucje oświaty i kultury kierują specjaliści wysokiej klasy, prawdziwi patrioci, i w ten trudny dla ukraińskiej gospodarki czas jest czym się pochwalić. W Kachowskiej Fabryce Urządzeń do Zgrzewania Elektrycznego wytwarza się ponad 60 rodzajów produkcji, wśród których są unikatowe kompleksy o wartości ponad 1400 tysięcy dolarów, skutecznie działające w 80 krajach świata. W 2003 r. wielkość produkcji była tu znacznie wyższa niż w okresie radzieckim. Ponad 90 procent najnowocześniejszego sprzętu przedsiębiorstwo eksportuje. Stabilny stan finansowy, wdrażanie do produkcji najnowszych osiągnięć nauki i techniki (spółka ściśle współpracuje z Instytutem Spawalnictwa im. Jewhena Patona) — to wszystko pozwala dbać o dobrobyt trzytysięcznej załogi. Podczas gdy w większości przedsiębiorstw rozkradziono i zaniedbano sferę socjalno-bytową, w tym zakładzie z powodzeniem działają bazy wypoczynkowe nad Dnieprem i Morzem Azowskim, część medyczna i sanatorium-przychodnia, znakomite przedszkole, stadion, stale udzielana jest pomoc charytatywna nauczycielom, pracownikom medycznym, funkcjonariuszom porządku publicznego miasta. Interesujące było spotkanie z dyrektorem Instytutu Warzywnictwa Południowego Ukraińskiej Akademii Nauk Rolniczych W. A. Lymarem. Na tym stanowisku uczony zastąpił swojego ojca — doktora nauk rolniczych, profesora Anatolija Ostapowicza Lymara. Istnieje określenie, że od poziomu rozwoju warzywnictwa i bahczownictwa w kraju zależy poziom zdrowia jego narodu. I rzeczywiście, trudno przecenić rolę warzyw i owoców roślin bahczowych w naszym odżywianiu. Są one bowiem głównym źródłem witamin, soli mineralnych, makro- i mikroelementów, które zapewniają funkcjonowanie organizmu człowieka, korzystnie wpływając na jego procesy metaboliczne. Od Morza Czarnego do Bałtyckiego najbardziej przekonującą reklamą stały się napisy „Chersońskie pomidory i arbuzy”. Selekcjonerzy Instytutu stworzyli ponad 50 odmian roślin bahczowych. Specjaliści dowodzą, że 20-dniowe spożywanie arbuzów ma lepszy efekt leczniczy niż leczenie wodami słynnego Truskawca. Oczywiście, jeśli są to arbuzy prawdziwe, uprawiane według naukowych technologii. Wołodymyr Lymar marzy o zorganizowaniu pod koniec sierpnia festiwalu ukraińskiego arbuza w mieście Hola Prystań. Swoim odmianom arbuzów uczeni nadają piękne nazwy — „Orfej”, „Sotnyk”, „Łehin”, „Sicz”, „Knyazycz”, „Hetman”, „Kozacki”, „Riztwiany”. Największym z nich w ostatnich latach był arbuz-olbrzym o wadze 38 kilogramów. Dyrektor Naukowo-Badawczego Instytutu „Askania-Nowa” Wołodymyr Iwanowicz Woronenko, zapoznając z osiągnięciami Narodowego Centrum Selekcyjnego w owczarstwie, z żalem zauważył, że pogłowie owiec na Ukrainie z każdym rokiem maleje. Kiedyś w obwodzie chersońskim hodowano 1 mln owiec, a obecnie pogłowie w całej Ukrainie wynosi około 800 tysięcy. Baranina jest bardzo cennym mięsem, a spożywamy ją na jednego mieszkańca nawet mniej niż czerwoną rybę. W Anglii przypada jedna owca na jednego mieszkańca, w Nowej Zelandii — 20. A u nas, zauważył Wołodymyr Iwanowicz, wysokorasowe owce padły na wystawie rolniczej w Kijowie. I popytu na karakuł nie ma, choć chętnych na papachy z roku na rok przybywa. Cenne futro kupuje się w Mołdawii, choć Ukraina ma możliwości zapewnić wysokiej jakości i niedrogie mięso, dobry karakuł całej Europie. Niezapomniane dla każdego członka delegacji było zapoznanie z biosferycznym rezerwatem „Askania-Nowa” im. F. E. Falz-Feina. Naszym przewodnikiem był dyrektor tej placówki, kandydat nauk biologicznych Wiktor Semenowicz Hawrylenko. Wyjątkowa i fascynująca historia tego rezerwatu, znanego na całym świecie, wpisanego do rejestru światowego dziedzictwa UNESCO. Ogród botaniczny „Askanii Nowej” Zapowiedni dziewiczy step o powierzchni 11 tysięcy hektarów — największy w Europie obszar chronionego, nieprzetrwałego stepu. W przestronnych wybiegach i na pastwiskach można zobaczyć wiele egzotycznych zwierząt z różnych zakątków globu — dzikie konie Przewalskiego, zebry, bawoły, amerykańskie bizony, antylopy, strusie, wielbłądy. Większość zwierząt pasie się na setkach hektarów strefy ochronnej, a tylko niektóre, zmieniając się na stałe, przebywają w wybiegach przy ścieżkach pieszych. Zwierzęta są tu zadbane i „szczęśliwe”, jak zauważyli członkowie naszej grupy. W stawach zoo — ogromna liczba ptaków zebranych z całego świata. A po kilkugodzinnych wycieczkach (za określoną opłatą można też autobusem pokonać dziesiątki kilometrów rezerwatu) przyjemnie odpocząć w zabytkowym ogrodzie botanicznym, gdzie z miłością pielęgnuje się ponad tysiąc różnorodnych drzew i krzewów. Roślinność jest zasilana wodami podziemnymi, które doprowadza się systemem arików. Co roku rezerwat odwiedza ponad 60 tysięcy turystów. Jest tu hotel, kemping, restauracja, kilka barów i kawiarnia. Choć od początku roku wcale nie padało, dzięki poświęconej pracy naukowców i pracowników gospodarczych wszystko tu jest zadbane, a zieleń — wspaniała. Prawdziwa oaza piękna, bogactwa świata roślin i zwierząt. Lepszego miejsca na wyjazd wypoczynkowy z całą rodziną nie znaleźć. Większość biur podróży Chersonia organizuje wizyty w Askanii Nowej. Niemało ciekawego dowiedzieliśmy się i zobaczyliśmy również w Cyurupyńsku. Miasto do 1928 roku nosiło piękną nazwę — Oleszki. W X–XIII wieku słynęło tu ze swoich rzemieślników słowiańskie miasto Oleszszia, które było punktem oparcia Rusi Kijowskiej w dolnym biegu Dniepru. Przez nie prowadził szlak do Podnieprza i Bizancjum. O znaczeniu dawnego miasta świadczy fakt, że na włoskich mapach z IV wieku Dniepr nosi nazwę Oleszszia.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn