Strona · s. 16strona oryginału ↗
TYGODNIK OGÓLNOUKRAIŃSKIEGO TOWARZYSTWA «PROŚWITA» imienia TARASA SZEWCZENKI
Слово Просвіти, №27 за 2007 рік
Ludmyła IWANNIKOWA Założyciel: Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta” imienia Tarasa Szewczenki Świadectwo rejestracji KW nr 4066 z 02.03.2000 r. Szef-redaktor Pawło MOWCZAN Post piotrowy (w ludowej tradycji – Petriwka) poświęcony jest apostołom Piotrowi i Pawłowi, których św. Kościół Prawosławny czci jako Pierwszych Apostołów. Kończy się on zawsze 12 lipca, w dniu świętowania pamięci św. apostołów, a jego początek zależy od Wielkanocy. Rozpoczyna się wtedy, gdy kończy się wielkanocny cykl nabożeństw, czyli tydzień po dniu Świętej Trójcy, w poniedziałek. Dlatego gdy Wielkanoc jest wczesna, to i post piotrowy jest długi, a gdy późna – krótszy. Zatem jego długość może wynosić od 8 dni do 6 tygodni (jak w tym roku). Tradycja przestrzegania tego postu znana jest od pierwszych wieków chrześcijaństwa. Choć na Ukrainie istnieje legenda, że kiedyś Petriwki nie było i mężczyźni zajadali się masłem i śmietaną codziennie, ile chcieli. Dlatego kobiety naradziły się i wprowadziły post piotrowy, ale nie mogły porozumieć się co do jego długości. Petriwka to post niezbyt surowy, dozwolone było spożywanie ryb, ponieważ święci apostołowie byli rybakami. W niektórych miejscach dzień Piotra uważano za święto rybaków, ponieważ apostoł Piotr wszędzie znany jest jako patron rybołówstwa. Dawniej rybacy modlili się do niego, odprawiali nabożeństwa, całą wspólnotą zbierali na świecę, którą stawiali w cerkwi przed ikoną Piotra. Petriwka to gorący czas letniej pracy, kiedy dni są najdłuższe, a noce najkrótsze. Pierwszy dzień Petriwki uważano za początek sianokosów. W czasie Petriwki dziewczęta bieliły płótno i przędzę, młode mężatki trzepały konopie, dlatego właśnie w pieśniach piotrowych wysławiane są te rodzaje kobiecej pracy: Oj mała nocka-petriwoczka, Nie wyspała się Natałoczka. Po górze chodziła, cienką biel bieliła, I do tej bieli mówiła: — Oj biel moja cienka, Za kogo pójdę ja, młodziutka? W czasie Petriwki kwitnie żyto (na początku), przestaje kukać kukułka, słowik „jęczmiennym kłosem się dławi”. Dlatego też śpiewają: Oj Piotrze, Piotrze, Iwanie, Już twoja Petriwoczka mija, Połowy lata nie ma, Połowa ziółek wysycha… … A już Petriwka mija, Siwa kukułeczka się chowa Oj w sadzie pod listeczkiem, Żeby nie zmienił się głosik. Ponieważ na Petriwkę przypadał środek lata, apogeum rozkwitu przyrody, początek nowych zbiorów, czas letniego przesilenia, to nic dziwnego, że okres ten był bogaty w ob- ZAPOWIEDŹ
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
