Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Wieczór pamięci Iwana Łysego

Слово Просвіти, №27 за 2011 рік

…ego, odbył się niedawno w Konotopie. O tym wybitnym patriocie, jednym z fundatorów konotopskiej Proświty, który doznał nieludzkich cierpień w stalinowskich obozach, pisano w publikacjach „Słowa Proświty”. A znana etnografka Lidia Orel z wielkim szacunkiem pisała o współpracy z tym niezwykłym człowiekiem w swoich ostatnich książkach „Po prostu szliśmy” oraz „Ukraińskie Polesie. To, czego nie da się zapomnieć”. Pisze ona: „Niezapomniane pozostaje dla mnie spotkanie i znajomość z regionalistą Iwanem Łysym z Konotopa. Iwan Andriejewicz dobrze znał historię kobzarstwa Sumszczyzny i Czernihowszczyzny, przyjaźnił się z Oleksandrem Korniejewskim, grał na banduriie i kilka sam wykonał. Za jego radą do Muzeum zakupiono 12 banduri. Od I. Łysego zapisano informacje o kobzarskich kapelach i zespołach Sumszczyzny, w tym o kapeli z Konotopa”. Podczas tego wieczoru zaprezentowano książkę o naszym chwalebnym rodaku. W niej autorzy, w przeważającej części działacze Proświty, szczerze dzielą się wspomnieniami o znajomości i współpracy z Iwanem Łysym, którego uważają za swojego nauczyciela. Najważniejsze w książce są jednak jego regionalne rozprawy, wiersze i wspomnienia, które napisał w różnych latach. Opowiadając o swojej tułaczce na zesłaniu, Iwan Andriejewicz pisze: „Postawiłem sobie za cel przeżyć, by walczyć przeciwko znienawidzonemu mi krwawemu imperium łotrów-sadystów”. Autorce tych wierszy udało się odnaleźć wspomnienia I. Łysego o przeżyciach na wyrębach leśnych, fotografie, szkice z obozów. Zachowało się także rodzinne obejście na ulicy nazwanej jego imieniem, skąd młodzieńca wraz z rodzicami wygnano na czużynę, oraz budynek, w którym przetrzymywano nieszczęsnych chłopów przed etapem. Oto jak opisuje on ostatnie schronienie ukraińskich chlebodawców: „W lesie często trafiały się mogiły z krzyżami, na których były rozmazane, wykonane chemicznym ołówkiem napisy, że to nieboszczyk z Białocerkiewszczyzny, Kijowszczyzny czy Połtawszczyzny, zabity przy próbie ucieczki. Schyliwszy głowy, my się przeżegnywaliśmy, oddając cześć nieznanym, o których nigdy nie dowiedzą się bliscy, gdzie oni na wieki spoczęli”. Również pokazano film o męczeńskiej drodze Iwana Andrijowycza, zrealizowany przez lokalną telewizję studyjną, oraz kompozycję literacko-muzyczną, przygotowaną przez uczniów Wyższej Szkoły Zawodowej pod kierunkiem przewodniczącej konotopskiej Proświty Olhy Banytiuk. A małe bandurzystki z szkoły muzycznej wykonały ukraińskie pieśni ludowe, które on lubił. Występowali krajoznawcy, prosvitianie, goście z Kijowa i Czernihowa, dziękowano dobroczyńcom, dzięki którym książka ujrzała światło dzienne, mówiono o potrzebie utworzenia muzeum Podwижnika, a także o zachowaniu i wykorzystaniu jego bezcennego archiwum.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn