Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 6strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «DRUGIE NARODZINY BUKOWIŃSKIEJ PERŁY», s. 1

DRUGIE NARODZINY BUKOWIŃSKIEJ PERŁY

Слово Просвіти, №27 за 2011 рік

Dokończenie. Pocz. na str. 1. PIERWSZY KROK — TENTATIVE LIST — Od czego rozpoczynaliście pracę? — Od razu zaczęliśmy przygotowywać dokumenty do włączenia do Listy Wstępnej. Praca nad przygotowaniem dossier nominacyjnego Rezydencji trwała ponad rok. Ponieważ kosztorys tych prac, przygotowany przez Państwową Służbę Ochrony Dziedzictwa Kulturowego, wynosił 2,3 mln hrywien, w Czerniowcach postanowiono przygotować dossier własnymi siłami. Do pracy zaangażowano naukowców i studentów Uniwersytetu Czerniowieckiego, specjalistów departamentu kompleksu urbanistycznego rady miejskiej, pracowników archiwów, lokalne firmy telewizyjne i radiowe oraz wydawnictwa. Aerovideofilmowanie obiektu nominacyjnego z kosmosu Czerniowce otrzymały bezpłatnie. Korektę próbnego anglojęzycznego wariantu dossier przez native speakera, co jest obowiązkowym warunkiem, zgodziła się w krótkim terminie wykonać wolontariuszka Korpusu Pokoju Meita Prout, która właśnie wtedy pracowała w Czerniowcach. — Na czym polega proces włączania obiektów do Listy Wstępnej UNESCO? — Procedura nominowania to niełatwy proces, który znacznie skomplikował się pod koniec XX i na początku XXI wieku. Zgodnie z wymogami „Wytycznych regulujących wykonanie Konwencji w sprawie ochrony światowego dziedzictwa kulturowego i naturalnego” (1972 r.), zmian i uzupełnień z 2005 r., proces włączania nowych obiektów do Listy UNESCO przewiduje przejście kilku etapów: 1. Włączenie do Listy Wstępnej (Tentative List); 2. Przygotowanie dossier nominacyjnego i jego zatwierdzenie przez Centrum Światowego Dziedzictwa (CŚD) UNESCO; 3. Wnioski ekspertów Międzynarodowej Rady Ochrony Zabytków i Miejsc Historycznych (ICOMOS) oraz Ukraińskiego Komitetu Narodowego ICOMOS, sporządzone w wyniku bezpośredniego zbadania nominowanego obiektu i strefy buforowej; 4. Rozpatrzenie kwestii nominowania obiektu na Sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO i głosowanie członków Komitetu. — Jakie były wymogi pierwszego etapu? — Pierwszy etap to uzasadnienie unikalności proponowanego obiektu, zgodnie z określonymi w „Wytycznych…” dziesięcioma kryteriami. Podstawowym zadaniem jest przekonanie Komitetu CŚD UNESCO o unikalności obiektu, co warunkuje jego włączenie do wykazu obiektów-kandydatów, czyli do Listy Wstępnej (Tentative List). Z zaproponowanych kryteriów wyodrębniono cztery, które określały unikalność Rezydencji. Oprócz nakreślonych kryteriów unikalności niezbędnym warunkiem jest autentyczność i integralność obiektu nominacji. Postanowieniem Rady Ministrów Ukraińskiej SRR z 24 sierpnia 1963 r. Rezydencję wpisano do rejestru państwowego w kategorii znaczenia narodowego, pod względem gatunkowym jest to zabytek architektury, który nie ma bezpośrednich analogów na Ukrainie. Zgodnie z przestrzeganiem wymogów UNESCO niezbędną dokumentację oraz fotoalbum do 1 lutego 2007 r. wysłano do CŚD UNESCO w Paryżu. Latem 2007 roku w Christchurch (Nowa Zelandia) odbyła się 31. sesja Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO. W wyniku sesji uniwersytet otrzymał list dyrektora CŚD Francesco Bandarina (Włochy), w którym napisano: „4 lipca 2007 r. CŚD włączyło do wykazu obiektów-kandydatów (Tentative List) do nominacji na Listę UNESCO Rezydencję metropolitów w Czerniowcach według czterech kryteriów unikalności”. KROK DRUGI — DOSSIER NOMINACYJNE — Zatem początek zrobiony. Jaki był następny krok? — Drugi etap — przygotowanie dossier nominacyjnego i jego zatwierdzenie przez Centrum Światowego Dziedzictwa (CŚD) UNESCO. Przygotowanie dossier to bardzo odpowiedzialna sprawa. Dlatego na uniwersytecie utworzono grupę roboczą, którą kierował i koordynował rektor uniwersytetu, profesor S. Melnyczuk. W jej skład weszli naukowcy i architekci, archiwiści i tłumacze, prawnicy i projektanci, przedstawiciele organów władzy miasta i obwodu. Ich zadanie polegało na przygotowaniu dossier nominacyjnego na podstawie międzynarodowych postanowień i konwencji UNESCO. Pomoc i praktyczne zalecenia dotyczące przygotowania dossier przekazywali przedstawiciele Komisji Narodowej ds. UNESCO, którzy odwiedzili obiekt nominacji. Pod względem objętości, wraz z mapami, schematami, fotoilustracjami, kopiami dokumentów archiwalnych i innymi materiałami, dossier nominacyjne to prawie dziesięć książek i 1000 stron. Przygotowany egzemplarz sygnalny anglojęzycznego wariantu dossier nominacyjnego do 1 września 2008 r. wysłano do CŚD UNESCO i już 15 listopada tego samego roku uniwersytet otrzymał szczegółową analizę techniczną dossier, przeprowadzoną przez eksperta CŚD UNESCO Alessandro Balsamo. W ogólnych komentarzach do tekstu zaznaczono, że dossier z niezbędnymi poprawkami zgodnie z przedstawionymi uwagami należy złożyć do CŚD do 1 lutego 2009 r. Zatem proces przygotowania dossier nominacyjnego i przeprowadzenia różnorodnych działań w ramach nominowania trwał przez dwa lata (2008—2010). W wyniku żmudnej pracy grupy roboczej anglojęzyczny wariant dossier, plan zarządzania i załączniki zostały w pełni przygotowane do 15 stycznia 2009 r. Dossier nominacyjne, uzgodnione przez przewodniczącego Państwowej Służby ds. Narodowego Dziedzictwa Kulturowego, ówczesnego ministra kultury i turystyki Ukrainy W. Wowkuna i podpisane w imieniu Ukrainy przez przewodniczącego Komisji Narodowej Ukrainy ds. UNESCO W. Ohryzkę. 28 stycznia 2009 roku dossier nominacyjne Rezydencji wraz z załącznikami zostało dostarczone pocztą dyplomatyczną i przekazane do CŚD UNESCO w Paryżu. Po ocenie eksperckiej ostatecznego wariantu dossier CŚD UNESCO wyraziło pewne zastrzeżenia dotyczące strefy buforowej wokół obiektu nominacji — Rezydencji. Grupa robocza wspólnie z pracownikami Państwowej Służby ds. Narodowego Dziedzictwa Kulturowego oraz wydziałem ochrony dziedzictwa kulturowego Rady Miejskiej Czerniowiec dopracowała dossier nominacyjne, określając wyraźne granice strefy buforowej. Wiosną ubiegłego roku uniwersytet otrzymał wniosek CŚD UNESCO z podpisem dyrektora Centrum Francesco Bandarina, w którym zaznaczono, że „po szczegółowym przestudiowaniu dopracowanego dossier nominacyjnego Centrum Światowego Dziedzictwa UNESCO nie ma żadnych uwag dotyczących jego zgodności z wytycznymi UNESCO”. KROK TRZECI — OCENA UNIKALNOŚCI I STANU ZACHOWANIA — Zatem drugi etap, najbardziej odpowiedzialny i długotrwały, również został zakończony sukcesem. Nad czym pracowaliście później? — W tym okresie przeszliśmy trzeci etap — misję ekspercką ICOMOS oraz UNK ICOMOS. Zadaniem tych instytucji jest ocena unikatowości i stanu zachowania obiektu bezpośrednio na miejscu. We wrześniu 2010 r. Czerniowce odwiedził z poufną misją ekspercką ekspert ICOMOS Josef Stulc (Czechy). W ciągu tygodnia ekspert szczegółowo badał obiekt nominacji i teren wokół niego, strefę buforową (historyczną część miasta), spotkał się z przewodniczącym Czerniowieckiej Obwodowej Administracji Państwowej M. Papijewem oraz ówczesnym merem miasta M. Fedorukiem. Podczas pobytu eksperta ICOMOS w Czerniowcach odbyło się wyjazdowe posiedzenie UNK ICOMOS z udziałem jego prezesa M. Jakowyny. Na posiedzeniu odnotowano wysoki poziom przeprowadzonej pracy nad przygotowaniem dossier nominacyjnego. Z okazji 180. rocznicy urodzin Josefa Hlavki na uniwersytecie 15 lutego 2011 r. przy udziale członków UNK ICOMOS zainaugurowano Czytania Hlavkowskie. Budujące jest to, że aktywny udział w nich wzięli wykładowcy i studenci nowo utworzonej ogólnouniwersyteckiej katedry architektury i budownictwa, którzy zaprezentowali projekty dyplomowe przyszłych architektów. Ocena ekspertów potwierdziła, że wszystkie etapy pracy nad przygotowaniem dossier nominacyjnego zgodnie z „Wytycznymi…” UNESCO zostały wykonane w pełnym zakresie. KROK CZWARTY — WŁĄCZENIE DO LISTY ŚWIATOWEGO DZIEDZICTWA — Zatem zbliżyliście się do ostatniego, czwartego etapu… — Czwarty etap to kwestia włączenia Rezydencji do Listy światowego dziedzictwa UNESCO. Złożoność pracy polegała na tym, że na świecie mało wiedzą o Ukrainie, a o Bukowinie tym bardziej. Nie jest tajemnicą, że daleko nie wszyscy na Ukrainie wiedzą o naszym zabytku architektury. A jeśli wziąć pod uwagę ten fakt, że w składzie Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO jest 21 krajów i przeważająca większość to przedstawiciele krajów Azji, Afryki, Europy, z byłego ZSRR wchodzą tylko Rosja i Estonia. Dlatego staraliśmy się zrobić wszystko, aby przyciągnąć uwagę do naszego obiektu. W tym celu zwróciliśmy się do Ministerstwa Oświaty i Nauki, Młodzieży i Sportu Ukrainy, które od razu zareagowało i z podpisem ministra zostały wysłane wnioski pod adresem ambasad 21 krajów, które wchodzą do Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO. Przygotowaliśmy także broszury, które zabraliśmy do Paryża. I oto 5 maja 2011 roku na stronie UNESCO pojawiła się informacja o włączeniu do rozpatrzenia na 35. sesji Komitetu ŚD UNESCO kwestii wpisania na Listę światowego dziedzictwa UNESCO Rezydencji metropolitów Bukowiny i Dalmacji, co zaplanowano rozpatrzyć od 19 do 29 czerwca tego roku w Paryżu. Przyjechaliśmy do Paryża 25 czerwca i wzięliśmy udział w pracach 35. sesji Komitetu ŚD UNESCO. Niestety, po tym jak odpowiedzieliśmy na wszystkie pytania uczestników sesji, z powodu problemów produkcyjnych związanych z zakończeniem procesu nauczania, wróciliśmy do Czerniowiec. A już 28 czerwca zadzwoniono do nas z Paryża i pogratulowano pozytywnego rozstrzygnięcia kwestii. Sądzę, że to symboliczne, iż właśnie 28 czerwca, w dniu 15. rocznicy Konstytucji Ukrainy, w roku 20. rocznicy ogłoszenia niepodległości Ukrainy oraz 180. rocznicy urodzin wy- Stepan Melnyczuk, rektor CzNU, i Tamara Marusyk, prorektor CzNU, podczas posiedzenia 35. sesji Komitetu Światowego Dziedzictwa UNESCO w Paryżu

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn