Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 7strona oryginału ↗

UKRAIŃSKA WENECJA. ROK 2011

Слово Просвіти, №27 за 2011 рік

Oleg SYDOR-HIBELINDA Nie chodzi o analogie. (Choć marzę o tym, by odwiedzić Wilkowo!). Nie o wyspy i wyspiarskie wsie, nazwane imieniem włoskiego miasta-państwa — którym ono było przez wieki, poza dwoma ostatnimi. Nie: o bezpośrednią obecność naszych rodaków na międzynarodowym święcie sztuki. Organizuje się je tutaj co dwa lata, począwszy od 1895 roku — i gromadzi ono setki artystów z całego świata oraz setki tysięcy widzów z każdego zakątka, a przede wszystkim z Ukrainy. Nazwa tego święta: Biennale Weneckie. Coś w rodzaju Igrzysk Olimpijskich w sztukach plastycznych — tylko z ustalonym miejscem odbywania się (i miejsca spotkania nie można już zmienić). Albo Festiwalu Filmowego w Cannes — ale tamten odbywa się co roku, a zresztą Cannes bez kina niewiele warte, takie sobie, nie bozna jaki kurort dla zamożnych próżniaków. Natomiast Wenecja ze wszystkimi swoimi zabytkami — jakby szlachetna rama twórczego eksperymentu, który nierzadko wprawia w zakłopotanie. I to tak, że niektórzy przybysze do Miasta Świętego Marka wolą włóczyć się starymi uliczkami i przyglądać się gondolom. Wyjście z takiej sytuacji znaleziono wyjątkowo proste: obsiano biennalowymi projektami całą Wenecję, aż po przedmieścia. Nawet w Pałacu Dożów tradycyjnie wystawia się tajwańskich artystów. A na wyspie Murano (gdzie dmucha się przepiękne szkło), do której dojazd zajmuje około godziny — i „to też Wenecja” — jest swój oddział Biennale. Nawet w sypialnej dzielnicy Wenecji, mieszczańskim Mestre — część projektu wystawienniczego pod nazwą „Sztuka jest grą”. A reklama wystawy już wyłania się przy wyjściu z lotniska Marco Polo… Słowem, dokądkolwiek się nie ruszysz, tam jest Biennale, gdziekolwiek nie usiądziesz, tam jest sztuka. Dla Ukrainy, dramatycznie pozbawionej własnego pawilonu w Giardini (a takimi pawilonami dysponują nie tylko USA, Francja, Anglia, Niemcy, lecz także Wenezuela, Egipt, Grecja, Rumunia, Finlandia), niedostatek obrócił się w nieoczekiwaną przewagę. Praktycznie wszystkie projekty, rozlokowane pośród miejskiego nurtu, były bezpłatnie dostępne dla widzów siedem dni w tygodniu: bilet za dwadzieścia euro do Ogrodów/Arsenału odstrasza niektórych skąpców, którzy zjeżdżają do miasta na dzień-dwa — i swoje grosze trwonią na maski, rozmaite drobiazgi pamiątkowe, przejażdżki gondolami itp. Na szczeblu państwowym Ukrainę godnie reprezentowała odeska artystka Oksana Maś. Wenecji nie wzruszą jęki „o losie”, opowiadanie o „cudzych nieszczęściach”; ona, podobnie jak Zachód w ogóle, jest wrażliwa na sugestię, niebanalne widowisko, za którym przeczuwa się także „los” z jego „nieszczęściami”. Przede wszystkim zaś — żeby z zewnątrz było przekonująco. Pod tym względem mieliśmy „piątkę z plusem”. Warto też zwrócić uwagę na niezwykłą religijność Italii, dla której warianty chrześcijańskich archetypów są zrozumiałe i dziś wciąż bardzo aktualne. W projekcie ukraińskim za podstawę wzięto Ołtarz Gandawski braci van Eyck — arcydzieło północnego renesansu, w paradoksalny sposób przeniesione do jednego z największych ośrodków renesansu południowego. Sztuka obfituje w takie paradoksy. Tak też w „Post-versus-Proto-Renesansie” (to pełna nazwa projektu Oksany Maś) podstawowym materiałem do stworzenia obrazu stały się… drewniane jajka, dziesiątki, setki tysięcy drewnianych jajek. Rozdano je ludziom z wszystkich stron, aby pomalowali na nich swoje Wołokydin, urodzony w słobożańskim mieście Czuhujiw, które 167 lat temu dało światu Iljęs Riepina. Artem „specjalizuje się” w przedstawianiu nagich cielesnych form, przepełnionych posępnym znaczeniem i wykonanych z akademickim pedantyzmem. Jego weneckie płótna różniły się od tych, które wystawiono w Kijowie. Zamiast pojedynczych postaci zastygłych w mało wygodnym ujęciu, widzimy całkiem nieźle surrealistyczne splątania ciał. „Pokolenie Przyszłości” znajduje się w Palazzo Papadopoli — to już czwarty wenecki występ Centrum Wiktora Pinczuka, począwszy od 2005 roku, kiedy publiczności zaproponowano „prace z kolekcji”, ale poza ramami programu

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn