Strona · s. 13strona oryginału ↗
POD HOJNYM DESZCZEM «KRAINY MARZEŃ»
Слово Просвіти, №27 за 2011 рік
Ulana WOLIKOWSKA Zdjęcia autorki Aleja mistrzów zachwyca różnorodnością wyszywanek, ozdób z koralików, wyrobów garncarskich, wyrobów ze słomy… Wszystkiego nie sposób spamiętać! Moją uwagę przykuły niezwykłe lalki-motanki. Postanowiłam więc koniecznie zapytać mistrzynię, jak prawidłowo wykonać prawdziwą lalkę-amulet. „Leczniczą lalkę-motankę trzeba robić umiejętnie, żeby nie zaszkodzić. A sekret tkwi w tym, żeby nigdzie nie dotknąć igłą, tylko przywiązywać nitkami główkę i tułów. Żeby, nie daj Boże, nie weszła nieczysta siła — dzieliła się tajemnicami Ołena Hryhoriwna. — Każda laleczka ma swoje przeznaczenie: i dla panny młodej, która ma ją zachować do pojawienia się pierworodnego, i specjalne laleczki „na zdrowie”, i dla małych dzieci, żeby nie niepokoiła bezsenność…”. Szczególnie uderzyły mnie różnorodne wyroby z metalu. Mistrz Ołeksandr, który przyjechał ze Lwowa, opowiedział: „Lubię odtwarzać to, co żywe, w metalu, zajmuję się tym już 5 lat. A pomysł zrodził się przypadkowo. Po prostu spacerowałem, szedłem pieszo do Sokala ze Lwowa. Przy drodze walały się puszki, zbierałem je i coś z nich wycinałem, żeby się nie nudzić… Tak wszystko się zaczęło”… Gdybyście widzieli to piękno — kwiaty, pióra, rośliny lecznicze, różnorodne ozdoby, pudełeczka. I wszystko to z mosiądzu, miedzi i cyny. Zaglądam na dziedziniec Muzeum Iwana Honczara. Tutaj literackimi zupami i ciekawymi bajkami częstują Serhij Pantiuk, Anton Sanczenko, Maksym Kidruk, Dara Kornij, Wiktorija Horbunowa… Bardzo przypadły mi do gustu opowieści o przedchrześcijańskich wierzeniach Dary Kornij. „Gotujemy zupę razem z Wiktoriją Horbunową. Ponieważ wczoraj według kalendarza przedchrześcijańskiego było Kupało, postanowiliśmy ugotować zupę rusałczą”. Myrosław CZUCZWARA, członek Towarzystwa Kultury Polskiej Ziemi Lwowskiej oddziału rejonu żółkiewskiego Rok 2011 ogłoszono rokiem Czesława Miłosza. Bo bez przesady można go nazwać człowiekiem-epoką, a jego twórczość — swoistą encyklopedią lat 1900. Zasługa pisarza nie tylko w tym, że przepuściwszy przez siebie tragedię czasu, zdołał pokazać ją innym, ale także w tym, że zawsze pozostawał uczciwy zarówno wobec siebie, jak i wobec czytelnika. Urodził się Czesław Miłosz 30 czerwca 1911 roku w litewskiej wsi Szetejnie w rodzinie inteligentów. Ojciec był inżynierem budownictwa, dlatego rodzina często się przeprowadzała. W Wilnie Miłosz ukończył polskie gimnazjum, otrzymawszy katolickie wychowanie, a w 1929 r. wstąpił na wydział humanistyczny Uniwersytetu Wileńskiego, przenosząc się później na wydział prawa. Studiując na uniwersytecie, opublikował swoje pierwsze wiersze w czasopiśmie studenckim, został członkiem wileńskiej grupy literackiej „Żagary”. W 1933 roku ujrzał światło dzienne pierwszy tomik poetycki Miłosza — „Poemat o czasie zastygłym”. Po uzyskaniu dyplomu prawa Miłosz jako stypendysta jednej z fundacji kulturalnych wyjeżdża do Paryża, a po powrocie zatrudnia się jako dziennikarz radiowy (Wilno, Warszawa). W 1936 roku wielki sukces odniósł jego tomik poezji „Trzy zimy”, który dał powód, by mówić o „klasycyzmie” Miłosza. W następnym roku Miłosz przeprowadza się do Warszawy, gdzie zastała go II wojna światowa. W 1945 roku ukazał się drukiem jego tomik poetycki „Ocalenie” — o wojnie, ludzkim cierpieniu i wspomnieniach. Wkrótce świat ujrzy książeczka dla dzieci „Dlaczego zakwita paproć” Dary Kornij, poświęcona obrzędowości kupałowej. „Chciałam podnieść tę ogromną warstwę wierzeń przedchrześcijańskich i pokazać ją dzieciom w baśniowy sposób. Bardzo przykro, że interesujemy się zagranicznymi wampirami, hobbitami, elfami… A my mamy własnych mitów bardzo wiele. I są one takie ciekawe! Jeśli wziąć, na przykład, Żytomierszczyznę, Wołyń, Karpaty — wszędzie są swoje mityczne istoty. Warto tylko zagłębić się w tę różnorodność — można dowiedzieć się bardzo wielu ciekawych rzeczy”. Ruszam dalej. Zatrzymuję się na polanie „Jaryło”. A tutaj w pełni prawdziwe kozackie zabawy. Bractwo Kozackiego Zwyczaju Bojowego „Spas” demonstruje najbardziej charakterystyczne cechy kozackiej sztuki walki, która, niestety, obecnie jest zapominana. I co sobie myślicie — to sprawa nie tylko dla chłopców, a Mistrz-klas z origami ofiarowania bogom w klasztorach. A wkrótce zaczęto wytwarzać papierowe motyle, żurawie, różnorodne figurki. Klasyczne origami wykonuje się z kwadratowej kartki papieru, bez nacięć i sklejania. Obecnie tę sztukę stosuje się na całym świecie — i w architekturze, i w matematyce. Nawiasem mówiąc, matematyczny aspekt origami był szeroko opracowany na Ukrainie”. Więc zajęliśmy się wytwarzaniem leczniczych kul, które nazywają się kusudami. Od dawna w te konstrukcje wkładano zioła lecznicze, a człowiek, wdychając opary, zdrowiał. Kusudami stały się symbolem zdrowia, długowieczności i szczęścia. To oryginalna ozdoba w pomieszczeniu na święta. Ale już pod wieczór chce się trochę potańczyć. Więc naprzód na wieczorną scenę… Tutaj i w tym roku gwarno i tłoczno. Wśród zespołów bardzo uderzył mnie zespół „Jat-cha” (Republika Tuwy). Muzycy nawet próbowali choć trochę rozgonić chmury nad „Krainą Marzeń”. I wiecie co — prawdziwi muzyczni szamani są w stanie to zrobić! A na deser — występ gospodarza etnofestiwalu Ołeha Skrypki i Jazzbandu „Zabawa”… Wiersz Czesława Miłosza KONIEC ŚWIATA W dzień końca świata Pszczoła krąży nad kwiatem nasturcji, Rybak naprawia błyszczącą sieć Skaczą w morzu wesołe delfiny, Młode wróble czepiają się rynien I wąż ma złotą skórę, jak powinien mieć. W dzień końca świata Kobiety idą polem pod parasolami, Pijak zasypia na skraju trawnika, Wołają na ulicy sprzedawcę warzyw I łódź z żółtym żaglem do wyspy podpływa, Dźwięk skrzypiec w powietrzu trwa I gwiezdna noc się otwiera. A ci, którzy czekali błyskawic i gromów, Rozczarowali się. A ci, którzy czekali znaków i archanielskich trąb, Nie wierzą, że dzieje się to teraz. Dopóki słońce i księżyc są w górze Dopóki trzmiel będzie odwiedzał różę, Dopóki różowe dzieci będą się rodzić, Nikt nie wierzy, że dzieje się to teraz. Tylko siwy staruszek, który byłby prorokiem Ale nie jest prorokiem, bo ma inne zajęcie, Mówi, przywiązując pomidory: Innego końca świata nie będzie, Innego końca świata nie będzie. Przekład z polskiego Myrosława Czuczwary Ósma „Kraina Marzeń” obdarowała nie tylko różnorodnością wydarzeń, ale i obfitym deszczem. Dwa dni z rzędu lało, nie ustając… „Och, te łzawe kaprysy lata. Lepiej posiedzę w domu…”, — pomyślała dobra połowa Ukraińców. I na próżno. W rzeczywistości czyż to przeszkoda?! Pośpiewać, odwiedzić ciekawe mistrzowskie klasy, a nawet potańczyć w rytm porywających rytmów można i pod parasolem. A jeszcze lepiej — boso w deszczu! Jednym słowem, na Śpiewaczym Polu festiwal w pełni!.. Oczywiście, wszystkiego ogarnąć nie sposób, dlatego opowiem o tym, co najciekawsze, co zobaczyłam 25—26 czerwca…
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
