Strona · s. 7strona oryginału ↗
Ukraina—Francja, historyczne mosty jedności
Слово Просвіти, №27 за 2017 рік
We Francji, w mieście Dunkierka, odsłonięto tablicę pamiątkową ku czci legendarnego koszowego atamana Siczy Zaporoskiej Iwana Sirki oraz ukraińskich kozaków, którzy brali udział w wyzwalaniu miasta od wroga podczas wojny trzydziestoletniej w 1646 roku. Umieszczono ją na łuku triumfalnym z XVII wieku. Eduard OWCHARENKO Już w 1644 roku ambasador Francji hrabia de Brégy, na polecenie faktycznego władcy kraju kardynała Giulio Mazarina, zwerbował do francuskiej służby 2500 kozaków. W październiku 1645 roku zaporożców pod dowództwem Bohdana Chmielnickiego, Iwana Sirki oraz starszyny Sołtenki przetransportowano przez Morze Bałtyckie z Gdańska do Calais. Później wzięli oni udział w oblężeniu Hiszpanów w Dunkierce, przy czym Iwan Sirko już wtedy dowodził pułkiem. I to właśnie on zaproponował zdobycie tej niezdobytej twierdzy, którą przez wiele lat władali Hiszpanie i która była kluczem do kanału La Manche zarówno od strony morza, jak i lądu. Co roku z okazji uczczenia pamięci Iwana Sirki odbywają się uroczystości we wsi Kapuliwka w rejonie nikopolskim, w obwodzie dniepropetrowskim. W 2011 roku przewodniczącemu organizacji społecznej „Ogólnoukraiński Zakon Rycerski Kozaków imienia Iwana Sirki” Jurijowi Zasiadwowkowi zlecono zbadanie historii zdobycia twierdzy Dunkierka (Francja) przez ukraińskich kozaków pod wodzą koszowego Iwana Sirki oraz opracowanie planu działań w celu ustanowienia znaku pamiątkowego ku jego czci. Następnie wysłano zapytania do archiwów historycznych Francji i otrzymano oficjalne potwierdzenie udziału ukraińskich kozaków w walkach o miasto Dunkierka oraz wyciągi z lokalnych archiwów, sporządzone noty historyczne i napisane opracowania naukowe na ten temat. We Francji wydano znaczek pocztowy poświęcony 370. rocznicy wyzwolenia Dunkierki, a ukraiński rzeźbiarz Mykoła Kryżaniwski opracował szkic znaku pamiątkowego. Jurij Zasiadwowk uzgodnił miejsce na umieszczenie tablicy pamiątkowej. Jest to łuk triumfalny z XVII wieku, przez który do Dunkierki wchodzili ukraińscy kozacy wraz z francuskimi muszkieterami. W badaniu historii pobytu kozaków w Dunkierce pomógł były mer tego miasta Michel Delebarre. Rycerze Zakonu imienia Iwana Sirki ogłosili zbiórkę funduszy na wykonanie tablicy pamiątkowej. Dzięki pomocy organizacji społecznych i działaczy kultury ukraińskiej ten znak pamiątkowy wykonano i dostarczono do Francji. W uroczystościach z okazji odsłonięcia tablicy pamiątkowej wzięli udział Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador Ukrainy we Francuskiej Republice Ołeh Szamszur, mer miasta Patrice Vergriete, przedstawiciele magistratu, lokalnej społeczności ukraińskiej, członkowie organizacji społecznej „Ogólnoukraiński Zakon Rycerski imienia Iwana Sirki” oraz przedstawiciel tej organizacji we Francji, zasłużony artysta Ukrainy Anatolij Myronow. Również w skład ukraińskiej delegacji wchodzili członkowie organizacji społecznej Międzynarodowego forum „Objmij się Ukraino ze światem! Ukraina – Świat!” (kierownik Ołeksandr Karpenko), Uniwersytetu „Majdan”, przewodnicząca Narodowej Rady Kobiet Ukrainy Ludmyła Porochniak-Hanowśka. Podczas wystąpienia Ołeh Szamszur podkreślił, że Ukraina i Francja mają dawne przyjazne więzi i przypomniał historię Anny Kijowskiej, królowej Francji. Zaznaczył, że w XVII wieku za wolność Francji z poświęceniem walczyli także ukraińscy kozacy. Jurij Zasiadwowk opowiedział, że według danych materiałów archiwalnych w wojnie trzydziestoletniej po stronie Francuzów walczyło ponad dwa tysiące zaporożców, których uważano za jednych z najlepszych wojowników w Europie. Za zdobycie Dunkierki Iwana Sirkę i innych atamanów nagrodzono francuskimi orderami. Na uroczystości wystąpił ukraiński zespół muzyczny „Kozackie źródła” pod kierownictwem Ołeksandra Sniżki, ludowy artysta Ukrainy Anatolij Palamarenko, śpiewaczka operowa, laureatka międzynarodowych konkursów Iryna Persanowa. Pomodlił się za kozaków proboszcz cerkwi św. Szymona (m. Paryż) ks. Iwan Radewycz (UAAP). W dniu odsłonięcia znaku pamiątkowego w Dunkierce nad budynkiem merostwa podniesiono flagę państwową Ukrainy. O tym wydarzeniu dokonano wpisu w Złotej księdze miasta Dunkierka. Jak opowiedział zastępca hetmana Ukraińskiego Kozactwa Rejestrowego Ołeksandr Karpenko, z prośbą o udzielenie pomocy w realizacji tego projektu zwracano się do Administracji Prezydenta Ukrainy, Ministerstw Kultury i Spraw Zagranicznych, Kijowskiej Miejskiej Administracji Państwowej, ale nie przyniosło to żadnych rezultatów. Umieszczenie tablicy udało się jedynie dzięki udziałowi organizacji społecznych. [Fragment tekstu dotyczący Iwana Franki, który w oryginale wydaje się być wtrącony w sposób nieciągły, został przetłumaczony zgodnie z kolejnością w źródle]: „...dziedzictwo obejmuje prawie tysiąc artykułów”. Właśnie budowaniu takich „złotych mostów zrozumienia i współczucia” między narodami poświęcił znaczną część życia i pracy Iwan Franko. Wszystko, co wydawało mu się potrzebne i pożyteczne do przekazania ukraińskiemu czytelnikowi w jego ojczystym języku, tłumaczył, a także zachęcał do takich tłumaczeń innych. Utwory Iwana Franki zostały docenione za granicą i pisarza wysunięto w 1916 roku do Nagrody Nobla, ale przyznaje się ją tylko żywym. Nieobojętne serce ukraińskiego Mojżesza — Iwana Jakowycza Franki przestało bić 28 maja 1916 roku. Lecz owe złote mosty, które jako jeden z pierwszych tak umiejętnie, profesjonalnie, wykwintnie, mistrzowsko kładł Iwan Franko, stały się dla wszystkich literatur, wszystkich kultur mostami wzajemnego wzbogacania się, miłości do ludzkości, do życia. A utwory Iwana Jakowycza będą czytać i tłumaczyć wiele pokoleń, bo w nich żyje miłość, prawda, wiara i nadzieja.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
