Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 4strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «Jeśli wolność słowa ma charakter antyukraiński, to komu potrzebna jest taka wolność słowa?!», s. 1

Jeśli wolność słowa ma kierunek antyukraiński, to komu potrzebna jest taka wolność słowa?!

Слово Просвіти, №27 за 2017 рік

Dokończenie. Początek na str. 1. Tylko poprzez swoje, rodzime ukraińskie słowo, kulturę narodową będziemy mogli pewnie, godnie wejść w demokratyczny, prawny system europejskiej i światowej wspólnoty. Przecież błysk szacunku do samego siebie w oczach Ukraińca daje dobroczynny impuls dla szacunku do samego siebie i samostanowienia narodu ukraińskiego. Na tej pryncypialnej pozycji opierał się mój artykuł „Wolność słowa — nie abstrakcyjne, bezwzględne pojęcie”, który został opublikowany w książce „Zawsze pamiętaj: Ty — jesteś Ukraińcem!” (2001 r.). Minęło 16 lat, a sytuacja ze zrozumieniem pojęcia „wolność słowa” prawie się nie zmieniła, co daje podstawy, by sklasyfikować, scharakteryzować takie podejścia do realizacji wolności słowa i odpowiedzialności w obecnych warunkach. Część dziennikarzy, polityków, obywateli Ukrainy rozumie wolność słowa jako uświadomioną potrzebę czynienia dobra i stawia ją w służbie wysokim moralno-duchowym zasadom, ukraińskim dążeniom narodowym, jasnym, zdrowym interesom człowieka. Pryncypialną pozycję ukraińskiego narodowego budowania państwa ma niemało środków masowego przekazu, w szczególności czasopisma „Dzwin”, „Zoria weczorowa”, gazety „Deń”, „Dzerkało tyżnia”, „Literaturna Ukrajina”, „Słowo Proświty”, audycja radiowa „Dwadciat chwyłyn z Wołodymyrom Jaworiwśkym” (Narodowa Kompania Radiowa Ukrainy), telewizja „Lwów”, radio „Niezależność” i in. Dziennikarze tych wydawnictw prawdziwie, operatywnie, kompetentnie, argumentowanie informują ludzi o życiowo znaczących faktach, wydarzeniach, zjawiskach, konstruktywnie krytykują przedstawicieli instytucji władzy za ich niedociągnięcia w pracy, sprzyjają formowaniu społeczno-narodowej opinii o procesach polityczno-ideologicznych, społeczno-ekonomicznych, państwowotwórczych. Szczególne miejsce w tych mediach i innych patriotycznych wydawnictwach należy do prawdziwego, systemowego, kompleksowego naświetlania wojny hybrydowej Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie. Właśnie dzięki rozpowszechnianiu wiedzy, która odpowiada prawdzie historycznej, formuje się intelektualnie dojrzała opinia o tym czy innym fakcie, wydarzeniu, zjawisku. Dlatego podkreślam: jeśli chcemy być pełnowartościowymi, równoprawnymi partnerami krajów europejskich (Ukraina w centrum Europy), to powinniśmy w swoich materiałach telewizyjnych i radiowych, gazetach, sieciach społecznościowych najmniej czasu i miejsca poświęcać „śmieciom”, albo całkowicie z nich rezygnować, a najwięcej czasu, wysiłków twórczych, możliwości intelektualnych poświęcać na dobrej jakości dziennikarstwo, które opiera się na zasadach ukrainocentryzmu, i w ten sposób wszechstronnie sprzyjać narodowo-duchowemu rozwojowi czytelników, widzów, słuchaczy, ich samokształceniu i samoświadomości, utwierdzeniu ukraińskiej tożsamości narodowej. Druga część dziennikarzy, polityków, obywateli Ukrainy interpretuje wolność słowa jako samowolę i stosuje ją dla własnego wywyższenia się, PR-u, korzyści korporacyjnej, co nierzadko przeradza się w polityczne bluźnierstwo wobec interesów narodowego budowania państwa. Bez przestrzegania zasad duchowo-narodowych media przekształcają się w bulwarową wylęgarnię niemoralnego wpływu na życie społeczne. Pobłażanie niskim gustom [kanały telewizyjne TET, ICTV, STB, „1+1” („95 kwartał”, „Liha smichu”, „Rozsmyszy komika”)], nacisk na prymitywne sensacje, seks, skandale, śmierć prowadzi do tego, że media tracą rolę pozytywnego punktu odniesienia informacyjnego, oświeciciela, wychowawcy. Każdy z Państwa, szanowny czytelniku, może wymienić deputowanych, polityków, dziennikarzy, których słowo przestaje być realnym moralno-duchotwórczym początkiem w życiu codziennym zwykłych ludzi. Jesteśmy świadkami, a może i uczestnikami niemoralnego procesu na Ukrainie; mamy prawdziwą apoteozę wulgaryzmów, politycznego samowolstwa i rozboju, antyukraińskiego piractwa w eterze telewizyjnym i radiowym. Konstytucyjna ochrona wolności słowa, zapewnienie rozwoju kultury narodowej, duchowości, pełnokrwistego funkcjonowania języka ukraińskiego na Ukrainie wcale nie przeczy, nie przeszkadza językowo-kulturowemu kształtowaniu się mniejszości narodowych. Konstytucja Ukrainy gwarantuje swobodny rozwój, używanie i ochronę języka rosyjskiego, innych języków mniejszości narodowych (artykuł 10), sprzyja rozwojowi etnicznej, kulturowej, językowej i religijnej odrębności wszystkich rdzennych narodów i mniejszości narodowych na Ukrainie (artykuł 11). Celowa, złowieszcza rusyfikacja na przestrzeni wieków siłą stworzyła taką sytuację historyczną, że my, Ukraińcy na Ukrainie, jesteśmy zmuszeni bić na alarm, aby nie dopuścić do zginięcia swojego języka, kultury, duchowości, cerkwi. Przecież przez lata niepodległości używanie języka ukraińskiego w sferze kultury zmniejszyło się, a języka rosyjskiego agresora — zwiększyło się (O. Sawczenko). Pierwsze i nieśmiałe kroki zostały zrobione: uchwalono ustawy o ukraińskojęzycznej piosence oraz ukraińskojęzycznym produkcie telewizyjnym. Nawet to wywołało wzburzenie wewnętrznych i zewnętrznych ukrainofobów. Jednak, pomimo manipulacyjnego wrzasku, trzeba na swojej ziemi stworzyć polityczno-ideologiczne, społeczno-ekonomiczne, informacyjno-psychologiczne warunki, aby Ukraińcy mieli możliwość rozwijać się na swoich zasadach narodowych. Najprostszy i najuczciwszy czyn deputowanych Rady Najwyższej Ukrainy, polityków, urzędników, całej społeczności polegałby na tym, aby w przyszłych ustawach o języku, edukacji szkolnej zostało zapisane i wykonane: liczba szkół, placówek kulturalno-oświatowych, bibliotek, wydawanych gazet, czasopism, organizacji telewizyjno-radiowych w stosunku procentowym odpowiadała liczbie ludności Ukraińców, każdej mniejszości narodowej. Językiem edukacji, komunikacji międzynarodowej na Ukrainie powinien być tylko język ukraiński. Byłoby to sprawiedliwe, odpowiadałoby naturalnym potrzebom narodu ukraińskiego i mniejszości narodowych, które również powinny zachowywać i rozwijać swój język, kulturę, zwyczaje, tradycje. Tymczasem integratorzy-rusyfikatorzy, manipulując zasadami wolności słowa, wszelkimi sposobami kontynuują narzucanie moskiewskich imperialnych mitologemów o jednym korzeniu, wspólnej kolebce trzech bratnich narodów, o mesjanizmie „starszego” — rosyjskiego — brata, wspólnym wielkorosyjskim języku, jakoby język rosyjski na Ukrainie pełni rolę obrońcy interesów geopolitycznych Ukrainy. Paradoks — Federacja Rosyjska, zagarnąwszy Autonomiczną Republikę Krymu, część obwodów donieckiego i ługańskiego, zabijając ukraińskich obrońców, w ten sposób „troszczy się” o interesy geopolityczne Ukrainy. Rosyjskie i prorosyjskie media na Ukrainie propagują, narzucają mitologem publicysty D. Murietowa — autora artykułu „Eros, naród i polityka”, zamieszczonego w „Russkiej mysli” w 1916 r. i nie bez ideologicznej celowości przedrukowanego przez „Nowoje wremia” w grudniu 1991 r. D. Murietow twierdził, że „nacjonalizm (czytaj — szowinizm — W. L.) powinien być wielki albo wcale go nie powinno być”, czyli wielki moskiewski raszyzm, który wchłonął w siebie faszyzm, nazizm i szowinizm, ma prawo do życia, powinien utwierdzać się najnowszą bronią, a ukraińskich naturalnych dążeń narodowych do wolności i niezależnego rozwoju „wcale nie powinno być”. Do trzeciej części należą dziennikarze, politycy, obywatele Ukrainy, którzy wykorzystują wolność słowa do niszczenia ukraińskiego myślenia państwowotwórczego, rozmywania uczuć narodowych, moralno-psychologicznego poniżania patriotów w każdym wieku, polityczno-ideologicznego szczucia na ukraińskość, narzucania psychologii małorosyjskości, kształtowania u Ukraińców szczególnej formy rosyjskiej świadomości, która ma charakter antyukraiński. Takim duchem nasycone są programy kanałów telewizyjnych „Inter”, NEWS ONE, „112 Ukraina” oraz niektóre inne, a także niemało stacji radiowych FM. Są one bezpośrednio współwinne tego, że oprócz agresji wojskowej trwa informacyjno-psychologiczna ofensywa na świat narodowej istoty, na życiowe pole ukraińskości, które składa się z warstw języka, kultury, zwyczajów, tradycji, cywilizacyjności, a spajającym centrum jest narodowo przyjęta chrześcijańska uniwersalna duchowość. Choć to przykre, ale wśród dziennikarzy są tacy (do której części — drugiej czy trzeciej należy Ihor Gużwa i dziesiątki jemu podobnych?!), którzy za krwawe rosyjskie ruble, brudne pieniądze złodziei-biznesmenów i grabieżców-oligarchów (nie zaprzeczam — są ludzie, którzy wzbogacili się uczciwą pracą) potężnie w różnych formach „dżinsują” tezę o niezdolności Ukraińców do zbudowania swojego państwa, że rzekomo Ukrainie sam Bóg dał unikalną możliwość bycia dwujęzyczną, podczas gdy w rzeczywistości agresywnie, przymusowo tworzono warunki dla utrwalenia języka rosyjskiego, rusyfikacji Ukraińców. Usługując promoskiewskiemu kapitałowi, spekulując wolnością słowa, sprzedajni dziennikarze i ich obrońcy regionali, którzy nazywają siebie opozycjonistami, manipulują świadomością czytelników, widzów, słuchaczy, przekręcają historyczną i współczesną prawdę, życiową rzeczywistość, agresywnie ingerują w podświadomość Ukraińców w celu wyciśnięcia z nich moralno-narodowego, duchowo-narodowego, narodowo-humanistycznego uczucia i przekształcenia Ukraińców w beznarodową masę biologiczną. Niestety, do dziś Ukraińców na Ukrainie wciąż spycha się poza pole życia narodowego, a my, wyznając prawa o wolności słowa, kierując się chorobliwą wstydliwością, przerośniętą uprzejmością, historycznie odziedziczonymi lękami przed obrazą Moskwy, dotknięciem jej interesów, nie dajemy zorganizowanego, masowego odporu patologicznemu zalewowi mokselowskiego=ordyńskiego=moskiewskiego=rosyjskiego stylu życia, nie tylko rosyjskiej, ale i anglojęzycznej kultury. Usłyszmy Tarasa Szewczenkę: „I cudzego się uczcie, / I swego nie porzucajcie”. Problem godności zawodowej, głębokiej odpowiedzialności moralnej dziennikarza za słowo, które może wyleczyć lub zabić, nurtuje niejedno pokolenie pracowników twórczych. „Aby słowo stało się czynem — podkreślał Iwan Franko — potrzeba ducha wolności i miłości do prawdy oraz do narodu w publicznej dyskusji”. Społecznie niebezpiecznym w dziennikarstwie Iwan Franko uważał typ hipokryty — obłudnego, kłamliwego człowieka. Takie typy dziennikarzy są najstraszniejsze, gdyż kaleczą ludzi moralnie i duchowo. Rozmyślając o funkcjonowaniu mediów na Ukrainie, Dmytro Pawłyczko jeszcze w 2008 roku zaznaczył, że „każda audycja telewizyjna, którą prowadzi Sawik Shuster, przypomina specjalnie wymyślony prowokacyjny seans rozłamu ukraińskiego społeczeństwa. Prowadzący udaje obiektywnego, bezstronnego komentatora, ale w rzeczywistości jego niezaangażowanie objawia się w tym, że w audycji zawsze powstaje konflikt między dwiema wrogimi stronami (Pan, szanowny czytelniku, obecnie sam nazwie prowadzących tego samego typu, co Sawik Shuster — W. L.). Niestety, mentalność narodu ukraińskiego wciąż znajduje się pod presją ideologicznych nawarstwień czasów komunistycznych, podczas których wszystko, co ukraińskie, wyniszczano, a wszystko, przyniesione przez rosyjską historiografię, kulturę i język, oceniano jako najnowsze, „postępowe” osiągnięcia w rozwoju ukraińskości. W tej sytuacji wrogie strony łatwo zorganizować. Sawik Shuster przyniósł w ukraińskie życie publiczne pod pozorem demokracji rozpasanie wzajemnej nienawiści między ludźmi, którzy w innych okolicznościach, gdy środki masowego przekazu dbają o jednoczące dla narodu motywy, znajdowaliby porozumienie”. Sytuacja na Ukrainie z funkcjonowaniem mediów pokazała, że wolny rynek agresywnie działa na kulturę narodową, duchowość, pogarsza ich stan, sprzyja degradacji, wpływa na pogłębienie procesów kosmopolitycznych. Kicz-kultura, anemia duchowa, niemoralność, nihilizm, manipulacyjny internacjonalizm prowadzą jedynie do kulturowo-wartościowego rozbrojenia, duchowo-narodowego zdziczenia. Zrozumiałe, że bez wolności twórczości niemożliwa jest prawdziwość, obiektywność informacji, wiarygodność obrazu Ukrainy, różnorodność społecznie ważnych, ciekawych faktów, wydarzeń, zjawisk. Wolność swobodnego wyrażania myśli — jeden z najważniejszych czynników wolności funkcjonowania mediów, wolności twórczości dziennikarza. Jednocześnie wolność oznacza odpowiedzialność. Wolność i odpowiedzialność realizują się w prawdziwym słowie, które jest uwarunkowane profesjonalnym patriotyzmem. Przecież nieuczciwy profesjonalista może różnymi formami i metodami kierować swoje zdolności przeciwko ukraińskiej idei narodowej państwowotwórczości. Takich przykładów jest niemało. Jeśli wolność słowa, wolność masowej informacji, wolność funkcjonowania środków masowej komunikacji sprzyja lekceważeniu ukraińskich interesów narodowych, prowadzi do tego, żeby Ukraińcy na własnej ziemi nie czuli się gospodarzami, to co to za wolność słowa, komu ona służy?! Aby ukraińskie Słowo wiecznie i odpowiedzialnie bujało na ukraińskim terytorium etnicznym, aby w każdym domu panował dobrobyt moralny, żeby beznadzieja przerodziła się w jasną pewność, a kamienista, ciernista droga doprowadziła Ukrainę do zwycięstwa nad rosyjskim agresorem, do szczęśliwego duchowo-narodowego bytu, to między ukraińskimi politykami, deputowanymi, urzędnikami wszystkich szczebli, dziennikarzami musi panować wysoka duchowa wzajemna wymagalność, odpowiedzialna konstruktywna krytyka, moralność, wzajemna pomoc, wzajemne zrozumienie na zasadach ukrainocentryzmu, zgoda, uczciwość, zjednoczenie, jedność interesów narodowych i ideałów, głębokie uświadomienie sobie swojego narodowo-dobroczynnego przeznaczenia. Wasyl LYZANCZUK

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn