Strona · s. 11strona oryginału ↗
Malarz stepu naddnieprzańskiego
Слово Просвіти, №27 за 2018 рік
Andrij BUDKEWYCZ, m. Dniepr
Ołeksandr Samijlenko to artysta z Siczesławszczyzny, tu toczy się jego życie. Urodził się w miasteczku Czasiw Jar na Ługańszczyźnie. W latach 70. próbował zostać studentem szkoły artystycznej, ale mu się nie udało. Wtedy: „Jechałem autobusem na stojąco, przejeżdżaliśmy most przez Samarę, ogarnął mnie taki żal, taka porażka,.. postanowiłem — więcej nie będę próbował się dostać…” — wspomina artysta. W młodości, kiedy wybiera się życiową drogę, Ołeksandr wykazywał wielkie zainteresowanie różnymi gatunkami i kierunkami malarstwa. Zapoznawał się z twórczością A. Petryckiego, W. Krychewskiego, H. Sobaczko-Szostak, M. Prymaczenko, K. Biłokur i zgłębiał ukraińskie pisankarstwo. W szerszym znaczeniu studiował historię Siczesławskiego Kraju, Ukrainy oraz historię sztuki. Był niezwykle zachwycony, gdy po raz pierwszy zobaczył w oryginale obrazy P. Gauguina. Ołeksandr Andrijowycz to człowiek o rzadkiej skromności, szlachetny duszą, obdarzony głęboką dobrocią, właściwą naszym rodakom. Kiedy z nim rozmawiałem, zawsze starał się opowiadać więcej o swoich przyjaciołach-artystach, znanych malarzach Siczesławszczyzny Wołodymyrze Padunie, Walerym Hrecznym (obaj odeszli w zaświaty) i Jewhenie Derkaczu. Poznaliśmy się zaś w grudniu zeszłego roku. To malarz, który charakteryzuje się wyrazistym malarskim indywidualizmem. Na początku lat 70. ubiegłego wieku w ówczesnym Dniepropetrowsku ukształtował się niewielki zespół artystów o podobnych poglądach, a mianowicie: W. Padun, W. Hreczny, J. Derkacz, O. Samijlenko. Pierwsi dwaj uczyli się w szkole artystycznej, ale wtedy się nie znali. Walery Hreczny później studiował w Kijowskim Państwowym Instytucie Sztuki Dekoracyjnej i Użytkowej, tajniki fachu malarskiego odkrywał dla siebie w pracowni słynnej Tetiany Jabłońskiej. Tę grupę twórczą nazwiemy Ohrińską grupą malarzy. Ołeksandr Samijlenko dzieli się wspomnieniem: „Po tym, jak poznałem Hrecznego i Padunа, chodziłem do Wołodymyra Padunа do pracowni, wtedy pracował jako artysta-dekorator dworca kolejowego. Padun był prawdziwym kozakiem. Często wyjeżdżaliśmy na plenery. Pewnej jesieni, mniej więcej w 1972 roku, wybraliśmy się we troje do wsi Odynkiwka, malowaliśmy szkice, robiliśmy rysunki. Malowaliśmy wyłącznie z natury, a przecież ślepo kopiować widoki okolicy nie wypada… Padun wtedy używał przeważnie stonowanych barw pastelowych, a my z Hrecznym pisaliśmy otwartymi, jaskrawymi kolorami… Na początku lat 80. nasza czwórka przedstawiła na wystawę obrazy o tematyce pejzażowej. Na pracach były przedstawione step, Samara, chatki… Obrazów nie przyjęto, podobne rzeczy zdarzały się wielokrotnie. Rzeźbiarz Żyradkow wygłosił słowny „wyrok”: „Co to właściwie przynieśliście?”. W mieście nad Dnieprem działało jeszcze jedno zrzeszenie artystów, stowarzyszenie „Step”, założyciel Wołodymyr Łoboda. Artyści należący do stowarzyszenia również zupełnie nie wpisywali się w „współczesność”: Wołodymyr i Ludmiła Łobodowie, S. Kowyk-Alijew, O. Niemiatyj, A. Sołohub, W. Bublyk. Malarze-„stepowcy” i Ohrińska czwórka utrzymywali dobre, przyjacielskie stosunki, ale wspólnych wystaw nie było… Wśród malarzy Dniepru Ołeksandr Samijlenko wyróżnił Ilka Zubka i Tymofija Strohanowa — znakomitych artystów, zauważył. W pejzażach autorstwa Samijlenki jest i zachmurzone niebo, i rozległy step, i jary oraz pagórki, topole, wierzby, to wszystko zawiera w sobie owo wieczne pierwiastko, to, co nie przemija, jak i wieczny Mamaj… „Początek lat 90., szedłem jakby sam, a zarazem nie sam, bo był zespół, radziliśmy się, pomagaliśmy sobie nawzajem, pracowaliśmy bardzo dużo. U Jewhena Derkacza pojawił się „Zaporożec”, pojechaliśmy do wsi Jahidne. Kiedy się rozejrzeliśmy — pomyśleliśmy, to raj na ziemi, wszędzie bujna zieleń, wśród pagórków rozrzucone chatki-mazanki, wokół cisza… Wielokrotnie wracaliśmy do tej wsi, zżyliśmy się z nią, stworzyliśmy wiele szkiców. Dokąd zmierzam teraz? Chcę stworzyć serię prac, no, nie czysty naiw, ale takie prace, w których byłaby widoczna pierwotność, ludowość, zakorzenienie w ukraińskiej istocie. Materiał leży i czeka na opracowanie…” — tak zakończył swoją opowieść artysta. Niedawno odbyły się dwie duże indywidualne wystawy obrazów malarza Samijlenki: „Pejzaże Prysamar’ja” w Muzeum Ukraińskiego Malarstwa oraz w prywatnej galerii „Fund Art” — „Ohriński szlak”. Obie wystawy wywołały pozytywny rezonans w kręgach artystycznych miasta. Obrazy artysty, wykonane w autorskiej technice, zyskały nowych zwolenników i zostały docenione przez dawnych miłośników twórczości Ołeksandra Andrijowycza.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
