Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 8strona oryginału ↗

Człowiek formalnie jest tym, który żyje życiem rośliny, i formalnie jest zwierzęciem, czyli czującą istotą żywą. Zatem posiada formę, właściwie rozumową, która formalnie jest roślinna i czuciowa” (Z traktatu „O duszy”)6

Слово Просвіти, №27 за 2021 рік

ładów jedności i gwarancji ze strony władzy. Władza państwowa ma być silna, chroniona wiarą, ludźmi i prawem, na rzecz dobra, wieczności i nieskończoności. Ogólnie rzecz biorąc, filozoficzno-teologiczne poglądy Piotra Mohyły torowały drogę do utwierdzenia duchowej jedności narodu ukraińskiego. Sam metropolita największym swoim osiągnięciem uważał utworzenie Kijowskiego Kolegium (Akademii). Troszcząc się o przyszłość akademii, zapisał na nią cały swój majątek i wartości, zapisał na kurs filozofii Józefa Kononowicza-Horbackiego5. Jako najzdolniejszy uczeń Innocenty Gizel został przez Piotra Mohyłę wysłany na dodatkowe studia za granicę (najpierw do Akademii Zamojskiej, a potem do Anglii). Po powrocie do Kijowa Gizel został wybrany profesorem filozofii Akademii Kijowsko-Mohylańskiej (1645 r.), a rok później został jej rektorem. Od 1656 r. aż do końca życia Innocenty Gizel pełnił obowiązki archimandryty Ławry Kijowsko-Peczerskiej i zarządcy ławrskiej drukarni. Będąc archimandrytą Ławry Kijowsko-Peczerskiej, walczył o niezależność Ukraińskiego Kościoła prawosławnego, który aktywnie pochłaniał patriarchat moskiewski. Uważał podporządkowanie metropolii kijowskiej patriarchatowi moskiewskiemu za niekanoniczny i grzeszny czyn. Brał czynny udział w wydawaniu „Pateryka Kijowo-Peczerskiego” (1661–1678 lata). Dzięki czynnemu wsparciu i błogosławieństwu Gizela ukazał się drukiem pierwszy podręcznik historii ojczystej – „Synopsis” (1674 r.); był on autorem szeregu utworów polemicznych, w których krytykował działalność unitów i jezuitów na Ukrainie. Głównymi dziełami przedstawiającymi filozoficzno-teologiczne poglądy I. Gizela były „Dzieło o całej filozofii” (1645–1647 lata, które pozostało w rękopisie nieopublikowane), „O prawdziwej wierze” (1668 r.), „Pokój z Bogiem czło-

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn