Strona · s. 11strona oryginału ↗
Kim on jest, Władca Gromu?
Слово Просвіти, №27 за 2021 рік
Eduard OWCHARENKO W adnotacji do wydania wskazano, że Mychajło Hruszewski bez cienia wątpliwości twierdził: Antowie – to przodkowie narodu ukraińskiego. Bizantyjski historyk i pisarz Prokopiusz z Cezarei w VI wieku pisał: „plemiona te, Sclaveni i Antes, nie są rządzone przez jednego człowieka, lecz od starożytności żyją w demokracji, i dlatego u nich korzystne i niekorzystne sprawy zawsze prowadzone są wspólnie… uważają oni, że jeden z bogów – twórca błyskawicy – właśnie on jest jedynym władcą wszystkiego, i jemu składają w ofierze byki i wszelkie zwierzęta ofiarne”. Niestety, szanowny świadek nie wymienił imienia „twórcy błyskawicy”. Pisarz Wadym Pepa w utworze o tematyce historycznej dowodzi, że Kij, Szczek, Choryw i Łybidź – to bóstwa przedchrześcijańskich, pogańskich wierzeń ukraińskich przodków. Właśnie Kij – to „twórca błyskawicy”. Gromowładca. Razem ze Szczekiem, który chowa śmiertelne ludzkie ciało, Chorywem – życiodajnym słońcem i Łybidzią – Jutrzenką, wieńczą miasto nad Dnieprem. Zdumiony wielkością Kijowa, wybitny francuski pisarz Honoriusz de Balzac porównał to, co zobaczył, z wiecznym Rzymem… Na początku prezentacji obecni uczcili pamięć wybitnego ukraińskiego językoznawcy Iwana Juszczuka, z którym Wadyma Pepę łączyło wiele lat twórczej przyjaźni. Wasyl KUSZEREC, przewodniczący zarządu Towarzystwa „Znannia” Ukrainy, członek korespondent NAPN Ukrainy, doktor nauk filozoficznych, profesor, zasłużony działacz nauki i techniki Ukrainy Wadym Pepa – syn odwiecznych rolników, urodził się w dawnym centrum rejonowym Drabiw w obwodzie połtawskim, a od 1954 r. – czerkaskim. Jeszcze jako licealista poczuł powołanie do twórczości literackiej. Do zeszytu zapisywał dowcipne powiedzenia rodaków i swojej babci Natalki, która, jak mówiono, urodziła się z przysłowiami na języku. Skrzydeł dodał mu wydrukowany w gazecie rejonowej odzew z jego podpisem na spektakl w miejscowym klubie teatru dramatycznego z Czerkas. Na „celujący” ukończył dziesięciolatkę. Wstąpił na ówczesny wydział dziennikarstwa wydziału filologicznego Kijowskiego Uniwersytetu Państwowego. Na czwartym roku, kiedy Nikita Chruszczow ujawniał „kult jednostki i działalność Stalina”, student nie ukrywał „kramolnych” myśli. Nie obawiał się, że uniwersytet był napakowany tajnymi współpracownikami. Jeden z nich postarał się wykraść cenny zeszyt i przekazać „gdzie trzeba”. Trzeciego dnia po zniknięciu zeszytu Wadyma wezwano do rektoratu. Członkowie uniwersyteckiego komitetu partyjnego wczytywali się w przedruki z nieszczęsnego zeszytu. Profesorów i docentów zszokowało zakończenie wiersza, poświęconego Tarasowi Szewczence: A póki co śpij, Tarasie. Przyjdziemy obudzić, Gdy zaczniemy kajdany rwać I wolność kropić. Z „wilczym biletem” Wadym udał się „resocjalizować” jako robotnik „drugiej kategorii” w hucie imienia Stalina w mieście Stalino (obecnie Donieck). Nie minęły nawet dwa miesiące, jak „chruszczowowska odwilż” zamieniła się w „polowanie na czarownice”. Minister obrony Żukow wydał dekret o przedterminowej mobilizacji studentów, wykluczonych z uczelni ówczesnego Związku Radzieckiego, do czynnej służby wojskowej. Wadym odbywał musztrę razem z wygnańcami z uczelni Białorusi, ówczesnej Mołdawii, Armenii, Gruzji, Azerbejdżanu w mieście Buzułuk w obwodzie orenburskim oraz na osławionym poligonie tockim, gdzie w 1954 roku przetestowano, za namową tego samego Żukowa, zrzuconą z bombowca bombę atomową. „Mądrale” z placówek edukacyjnych Moskwy i Leningradu oraz „od Moskwy aż po same krańce” połykali promieniowanie, o którym nie mieli zielonego pojęcia, na Dalekim Wschodzie w pobliżu kopalń uranu. Tak władza radziecka dbała o ciągłość pokoleń. Twórcza inspiracja nie dawała spokoju pełnemu życiowej siły Wadymowi. W Do- Jak wyznał autor, swoją nową pracą po raz kolejny próbował udowodnić, że „my na tej ziemi jesteśmy wieczni”, od samego stworzenia świata. Dyrektor centrum geopolitycznego „Eurazja” Mychajło Hreczka zaznaczył, że zwiedził wiele krajów, ale tak żyznej ziemi, jak na Ukrainie, nie widział nigdzie. Tutaj żyją duchowo bogaci ludzie, jednak były i pozostają zagrożenia dla tej ziemi, ludzi, prawdopodobnie nie ominą one i naszych potomków. Według przekonania pana Mychajły, autor nieprzypadkowo wybrał taki tytuł książki – to ostrzeżenie dla nas wszystkich. Zdaniem pisarza Wiktora Żenczenki, Wadym Pepa zbadał miejsce Ukrainy wśród innych krajów świata, z jej narodem, językiem, kulturą i, co najważniejsze, historią. W wydaniu zebrano unikalny materiał historyczny. Przewodniczący kijowskiej organizacji Towarzystwa „Znannia” Wasyl Newołow opowiedział o działalności Wadyma Pepy na rzecz propagowania wiedzy naukowej, o jego wieloletniej współpracy z tym towarzystwem i zaproponował, aby następną prezentację książki „Władca Gromu” przeprowadzić w murach Uniwersytetu Współczesnej Wiedzy, aby więcej ludzi miało możliwość się z nią zapoznać. Główna redaktorka czasopisma „Oksamyt Ukrainy” Tamara Markiełowa zaznaczyła, że ma w swojej prywatnej bibliotece wszystkie książki Wadyma Pepy. Już kilka razy je czytała, za każdym razem odkrywając dla siebie coś nowego. Takie wydania są dziś bardzo potrzebne studentom. Opowiedziała o letniej szkole dziennikarstwa, która obecnie działa przy Uniwersytecie Państwowej Służby Podatkowej Ukrainy. Zaprosiła do włączenia się w jej pracę autora prezentowanej książki. Uczony-mikrobiolog Bohdan Maceluch podkreślił, że książki W. Pepy odgrywają znaczącą rolę w wychowaniu młodego pokolenia. Przyjdzie czas, kiedy ludzie zaczną bardziej interesować się swoim pochodzeniem, swoimi korzeniami. Stopniowo zachodzą pozytywne zmiany w świadomości naszego narodu, tylko chciałoby się, aby ten proces przebiegał szybciej. Członek korespondent Narodowej Akademii Nauk Ukrainy Dmytro Stepowyk w swoim wystąpieniu zwrócił uwagę, że u nas póki co mało napisano o okresie historii ukraińskiej od początku nowej ery do Chrztu Rusi. Mamy wspaniałą pogańską historię do 988 roku, zadaniem historyków jest ją zbadać. A pisarz i dziennikarz Petro Szulha podkreślił, że Wadym Pepa wykonuje ogromną pracę poszukiwawczą w archiwach. W ciągu ostatnich pięciu lat wydał szereg książek. Zwieńczeniem wieczoru było powitanie Wadyma Pepy przez kolektyw Narodowego Muzeum Literatury Ukrainy z okazji 85-letniego jubileuszu, który obchodził w tym roku. lij Pałamarenko, przewodniczący NSPU Mychajło Sydorżewski, doktor nauk filozoficznych Mychajło Najenko, autorytatywny językoznawca, zasłużony pracownik nauki i techniki Ukrainy Iwan Juszczuk, poeta i artysta ludowy Ukrainy Wadym Kryszczenko, doktor nauk filozoficznych, profesor Uniwersytetu Państwowego Telekomunikacji Wołodymyr Jatczenko, pisarze i jednocześnie znani uczeni – doktor nauk medycznych, członek Narodowego Związku Artystów Ukrainy Anatolij Radzichowski, mikrobiolog, członek korespondent NANU Bohdan Maceluch… Podczas dyskusji poparłem fundamentalne idee w twórczości W. Pepy, które budzą ukraińską świadomość narodową. Poeta Dmytro Pawłyczko ocenił pełną poświęcenia pracę pisarza takim wierszem:
Dla mnie Pepa – to teraz Pepá! Duch Francji, co królów ścinała, Żyje w nim. On – człowiek nie ślepy, Wszystkich tragedii widzi on początki. Tragedie swego narodu, jak strzelec UPA, On widzi. I nie pisze, a woła. Jeśli jesteś mieczem, nie bądźże jak motyka, Mój drogi, mój rodzinny, kochany kraju! Od Wadyma Iwanowycza wiem, że przenikliwe myśli nawiedzają go, kiedy w nocy budzi się ze snu. Są mędrcy, którzy zapewniają, że właśnie wtedy niektórym otwierają się ukryte tajemnice Wszechświata. Nie daj Boże, żeby dalekosiężne rozważania głuchły, jak głos wołającego na puszczy. Z duszy i serca ukraińskiej elity przez rozmaite zgubne przyczyny wyrwano z korzeniami pamięć o przeżytym przez niezmierzone tysiąclecia prehistorycznego okresu bytu. A przecież miało być ono takie samo, jak u Hellenów z ich zdumiewającą mitologią, jak u “synów Izraela”, którzy w Biblii komunikują się swoim wrodzonym językiem z Wszechwiedzącym... Pamięć genetyczna jest niezgłębiona. Niech tam co, iskry tego, co skryte, migoczą i błyskają, jak złote drobinki, w gęstej mgle niedostępnej, zdawałoby się, starożytności. Było im pisane taić się w przedwiecznych zwyczajach, legendach, podaniach, bajkach, w odwiecznej symbolice tego, co ręcznie tworzone, w szczególności w tkactwie, haftach, kilimiarstwie, a także w przesądach, lamentach, szeptach, powiedzeniach, przysłowiach, przyśpiewkach oraz w obrzędach przy narodzinach, podczas wesel, odprowadzaniu zmarłych. Międzynarodowy Fundusz Walutowy ogłasza prawdopodobne znaczne zmniejszenie populacji na Ukrainie. Walka o istnienie na kuli ziemskiej zaostrza się, jak nigdy wcześniej. Ukraińska świadomość narodowa musi nie zginać się w pałąk w “In Sclavenia Terra” – w “Ziemi Niewolniczej”, a wyprostować się w pełnym wzroście. Komuż, jak nie jednemu z największych europejskich narodów, utwierdzać się w okrutnym padole ziemskim równym wśród równych i wolnym wśród wolnych? Laureat nagród literacko-artystycznych imienia Iwana Neczuja-Łewyckiego oraz imienia Ołesia Honczara, pisarz Wadym Pepa zaprezentował w Narodowym Muzeum Literatury Ukrainy swoją nową książkę “Władca Gromu”.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
