Strona · s. 6strona oryginału ↗
NIE MAMY PRAWA DO PORAŻKI
Слово Просвіти, №28 за 2005 рік
CZY PRZEŻYWAMY? W odeskiej „Proświcie” zaszły zmiany — wybrano nowego przewodniczącego. Na czele organizacji stanęła znana w Odessie osoba — pani Halyna Dolnyk, przewodnicząca Fundacji Charytatywnej imienia Iwana i Jurija Łypów, propagatorka ukraińskiej książki. Odnowiono skład zarządu, a co najważniejsze — „Proświta” zaczęła aktywnie działać. Sporządzono nowe plany pracy, zorientowane przede wszystkim na najważniejsze wydarzenie — 100-lecie odeskiej „Proświty”, które jesienią tego roku będą świętować proświcianie Odessy; przeprowadzono szereg działań mających na celu poprawę pracy organizacji i podniesienie jej autorytetu. W tym czasie powstały nowe oddziały, w szczególności we wsi Usatowe (przewodnicząca oddziału, nauczycielka-filolog Marija Iwaniwna Demczuk), prowadzimy prace nad tworzeniem takich oddziałów w Akademii Łączności, w Południowoukraińskim Uniwersytecie Pedagogicznym oraz innych placówkach oświatowych. Aktywnie pracujemy nad stworzeniem „Młodej Proświty”. 1 czerwca 2005 roku w życiu odeskiej „Proświty” miało miejsce znaczące wydarzenie — odbyła się konferencja założycielska w Odeskim Uniwersytecie Rolniczym. Poprzedziło ją następujące wydarzenie. 10 maja br. w odeskiej telewizji państwowej, w autorskim programie dziennikarza Bohdana Czufusa „Zapowidnymy steżkamy” („Chronionymi ścieżkami”), wystąpili przewodnicząca stowarzyszenia p. H. Dolnyk oraz jej zastępca p. T. Ananczenko; opowiedzieli o skrajnie niepokojącym stanie obecnej odeskiej „Proświty”, która w listopadzie tego roku ma obchodzić swój jubileusz. Mówiono o braku odpowiedniego lokalu, organu prasowego, jakichkolwiek środków finansowych, obojętnym stosunku władz lokalnych do problemów Odeskiego Obwodowego Stowarzyszenia „Proświta”. Nowe kierownictwo stowarzyszenia i zarząd mają realne propozycje dotyczące radykalnej zmiany pracy odeskiej „Proświty”, aby stała się ona skuteczna i odrodziła swój autorytet wśród organizacji społecznych regionu. Audycję tę oglądał rektor Odeskiego Państwowego Uniwersytetu Rolniczego, profesor Serhij Serhijowycz Korluk — i nie mógł pozostać obojętny na to, co usłyszał. Postanowił stworzyć w swojej uczelni duży oddział proświciański. Konferencja założycielska na uniwersytecie rolniczym była szerokim zgromadzeniem studentów i wykładowców, które reprezentowało wszystkie wydziały placówki edukacyjnej, gdzie sprawie ukraińskiej duchowości poświęca się wiele uwagi. Uczestników konferencji witał chór studencki — laureat Ogólnoukraińskiego festiwalu „Sofijiwśki zori” (dzieło członka zarządu odeskiej „Proświty”, starszego wykładowcy ODAU p. Halyny Czekanowycz); z referatami wystąpili przewodnicząca odeskiej „Proświty” p. H. Dolnyk, rektor uniwersytetu prof. S. Korluk, doc. O. Łeszczenko, st. wykł. H. Czekanowycz, którzy poruszyli palące problemy dzisiejszego stanu proświcianstwa i oświaty w naszym mieście oraz regionie. Podsumowanie zgromadzenia — Odeski Uniwersytet Rolniczy stał się członkiem zbiorowym odeskiej „Proświty”, a na przewodniczącego organizacji wybrano rektora S. Korluka. Tak po raz pierwszy w stuletniej historii istnienia w odeskiej „Proświcie” pojawił się jej członek zbiorowy! 5 maja minęło 105 lat od dnia urodzin działacza społecznego i politycznego, geopolityka i pisarza, lekarza UPA Jurija Łypy. Dla uczczenia tej daty odeska „Proświta” przeprowadziła szereg działań. Przygotowano tematyczne audycje radiowe i telewizyjne, odbyły się spotkania ze studentami i uczniami, wygłoszono treściwe wykłady, a w gazecie „Dumska płoszcza” opublikowano artykuł Tetiany Ananczenko „Jurij Łypa — artysta i rycerz”. Odescy proświcianie robią wszystko, aby sławne imiona naszych rodaków były godnie czczone w ich ojczyźnie, aby młode pokolenie znało wybitnych działaczy, z których Odessa powinna być dumna. 8 maja na Ukrainie obchodzono święto państwowe — Dzień Matki, do którego dołączyli się także proświcianie Odessy. Tak, w Illicziwśku miejscowy oddział przeprowadził ciepłe święto uhonorowania Matki, 11 maja w radiu obwodowym zabrzmiała audycja z autorskiego cyklu „Storinkamy ukrajinśkoji duchownosti” („Na stronach ukraińskiej duchowości”) Tetiany Ananczenko — „Słowo o Matce”. Na Dzień Matki członek zarządu „Proświty”, docent wydziału historycznego Narodowego Uniwersytetu im. I. I. Miecznikowa Ołeksandr Muzyczko zorganizował wyjazd grupy studentów oddziału rosyjskiego wydziału filologicznego do Lwowa. Odescy studenci wzięli udział także w Dniu Miasta Lwa. 19—21 maja w Odessie odbyła się VI Ogólnoukraińska wystawa-forum „Ukraińska książka na Odesszczyźnie”, w której pracy aktywnie uczestniczyli członkowie zarządu odeskiej „Proświty”. Wzięli oni udział w szeregu prezentacji książek, które przeprowadzono w ramach akcji, w szczególności pierwszego tomu 10-tomowego wydania dzieł Jurija Łypy (wydawnictwo „Kameniar”, Lwów); w prezentacji dwutomnika W. Symonenki oraz książki W. Pacharenki „Jak win iszow”, a także w prezentacji książki W. Wynnyczenki „Zapysky kyrpatoho Mefistofelia” oraz broszury „Wołodymyr Wynnyczenko: Powertennia... 2005” (wydawnictwo „Brama”, Czerkasy). 22 maja społeczność ukraińska na całym świecie obchodzi dzień, w którym Taras Szewczenko na wieki spoczął w rodzimej ukraińskiej ziemi. Odescy proświcianie również uczcili poetę. 21 maja zabrzmiała autorska audycja radiowa T. Ananczenko „Kobzar u naszomu butti: do dnia perepochowannia Tarasa Szewczenka” („Kobziarz w naszym bycie: w dniu powtórnego pochówku Tarasa Szewczenki”). 22 maja 2005 r. członkowie odeskiej „Proświty” wzięli udział w uroczystościach pod pomnikiem Kobziarza w parku Szewczenki; doc. O. Muzyczko, prof. T. Mejzerśka wystąpili w audycji radiowej Odeskiego Obwodowego Radia Państwowego „Ukraina incognita”, poświęconej temu wydarzeniu. Odbyło się spotkanie przewodniczącej odeskiej „Proświty” p. Halyny Dolnyk z oddziałem „Proświty” w Jużnem, który przeprowadził prezentację książki W. Kudłacza „Diwczyna-kwitka”. Przedstawiciele zarządu brali udział w studencko-wykładowczym „okrągłym stole”, poświęconym 60. rocznicy zakończenia dla Ukrainy II wojny światowej; wspólnie z Centrum Odrodzenia Narodowego im. Jurija Łypy — w działaniach poświęconych Dniu Bohaterów; w konferencji teologicznej „Unia Brzeska” (Uniwersytet Katolicki); w konferencji poświęconej ukraińskiemu kozactwu (Narodowy Uniwersytet im. I. I. Miecznikowa) i innych.
Odeska „Proświta” dąży do twórczej współpracy ze środkami masowego przekazu — jest to jeden z priorytetowych kierunków jej pracy, ponieważ, jak już powiedziano, trzeba podnosić prestiż „Proświty”. Wszak wielu odesytów nic nie wie o tej organizacji, a znaczna część odnosi się do niej jeśli nie obojętnie, to bardzo sceptycznie. Bo też jest ku temu powód — wystarczy tylko odwiedzić jej „biuro” przy ul. Bielińskiego 17, a już nigdy nie będzie się chciało tam wrócić. Dlatego przeprowadzono szereg wywiadów i audycji w radiu oraz telewizji, w gazecie „Dumska płoszcza” zainaugurowano stronę z okazji jubileuszu Odeskiej „Proświty”, gdzie publikowane są interesujące materiały. W planach zarządu jest stworzenie własnego organu prasowego stowarzyszenia: do tego mamy, jak to mówią, zasoby ludzkie, lecz brak nam finansowych i materialnych. Zapraszamy do rozwiązania tego problemu wszystkich, którym nie jest obojętna sprawa ukraińska. Wszak w naszym mieście właściwie ukraińskich gazet są tylko dwie: obwodowa — „Czornomorski nowyny” i miejska — „Dumska płoszcza” (ukraiński dodatek do „Odieskogo wiestnika”). Posiadanie własnej gazety przez odeskich proświtian to sprawa honoru każdego narodowo świadomego obywatela naszego regionu. Byłoby to również przywróceniem dawnej tradycji — wszak na początku XX wieku w Odessie istniała taka gazeta, która, sądząc po historii Odeskiej „Proświty”, miała szerokie grono czytelników, była znana nie tylko w Odessie dzięki takim działaczom, jak Mychajło Komarow, Iwan Łypa, Iwan Łucenko, Serhij Szełuchin i inni. Odeska „Proświta” stara się nie obniżać tempa pracy twórczej. Niestety, pozostaje nierozwiązana kwestia lokalu, w którym byłaby biblioteka „Proświty”, księgarnia i sala wystawowa, gdzie nie wstyd byłoby pracować, wcielając w życie założenia ruchu proświtiańskiego. Tak czy inaczej, stulecie jednej z najstarszych na południu Ukrainy (i niegdyś bardzo szanowanych w ukraiństwie) organizacji proświtiańskich nadejdzie wkrótce — w listopadzie. Dlatego też rozpoczęły się „drogi przez mękę” przewodniczącej stowarzyszenia, pani Hałyny Dolnyk — od instancji do instancji, od jednego gabinetu władzy do drugiego. Mamy nadzieję, że władze lokalne zainteresują się naszymi problemami: stulecie Odeskiej „Proświty” do tego skłania. Nie mamy moralnego prawa do porażki. Zoriana WATRA z Na zdjęciu: Oto w takich warunkach pracuje Odeska „Proświta”. OŚWIADCZENIE-APEL
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
