Strona · s. 13strona oryginału ↗
Szczęście to skomplikowana rzecz. Bardzo trudno znaleźć je w sobie i niemożliwe gdzie indziej. N. Chamfort
Слово Просвіти, №28 за 2005 рік
powstrzymał się i jak nie chlasnął syna batem po plecach, aż krwawa pręga wystąpiła! Fedir zerwał się i uciekł. A ojciec tylko mruknął w ślad: „Choroba jego matki! Chłop jak dąb, a głupi… Sam się umęczy i babę wymęczy… A jak ona wołowi na rogi trafi — to w ogóle będzie kaplica!”. Wieczorem w chacie panowała przygnębiająca cisza, ojciec był zachmurzony, nikt nie śmiał mu nawet słowa powiedzieć. Z rana zaczęli przygotowywać się do drogi, szykowali jarzma, koła, suszyli suchary. Kiedy zaś rodzina zebrała się do wieczerzy, Fedko oświadczył wprost: „Jeśli Marijka nie pojedzie, nie pojadę i ja!”. Dopiero po dniu stary dał zgodę na tak ryzykowną sprawę. Marijce przydzielono osobny wóz, na który złożono żywność, łyżki, kocioł, w którym codziennie gotowała czumakom kaszę, kulesz, kluski. Na wiosennego Mikołaja wyruszyli. Codziennie pokonywali 20—30 wiorst drogi. Marijka przygotowywała czumakom obiady i kolacje, lecz pewnego dnia, gdy byli na Połtawszczyźnie, zdarzyło się nieszczęście: nie doliczono się pary wołów — weszły w szkodę. Pan, na którego ziemię trafili, długo nie chciał ich oddawać. Od tego czasu Karczewski patrzył na synową nieco krzywo, bo uważał, że to właśnie kobieta w taborze była przyczyną kłopotów… — Ja szczerze powiem, zawodu księgowej nie szanowałam. Ale jakoś przyszłam do pracy do męża, zobaczyłam, że ma dużo problemów i niewykwalifikowanego księgowego, że przychodzi do domu ciemny od tych problemów, i zaczęłam wnikać w niuanse tej pracy. I, wiecie, spodobało mi się. Zaczynało się, oczywiście, od frazy „jeśli nie ja, to kto?”, ale potem zrozumiałam „poezję cyfr”. Teraz, prawda, już porzuciłam tę pracę. — Porzuciła Pani rodzinny biznes? — A co miałam robić? To bardzo ciężko — być obok swoich mężczyzn i w pracy, i w domu, a jeszcze — pracować bez urlopów. Moje dzieci — to nadzwyczaj szybki pociąg, który trudno dogonić. — Aż tak celowe? — A jakże. To przecież moje dzieci i dzieci Witalija, czyż mogą być inne? — Państwa dzieci zewnętrznie bardzo wyraźnie podzielone są na ojcowskie i matczyne… — A to my z Witalijem tak się umówiliśmy — najpierw rodzimy syna dla niego, a potem — dla mnie (śmieje się). Ale obu synów kocham jednakowo, choć są różni: na różne sposoby mnie kochają, na różne sposoby żałują, na różne sposoby się troszczą. — A jakie niespodzianki najbardziej zapadły w pamięć? — Jest ich tak wiele, że wszystkich nie wyliczysz. Można wspominać różne prezenty, wyjazdy, ale milsze są prostsze momenty. Tak, na moje urodziny młodszy syn zabrał mnie do przedsiębiorstwa i dopiero tam dowiedziałam się, że on jest szefem. Jeszcze moi mężczyźni dają mi dużo kwiatów. Młodszy syn cały czas daje mi pamiątkowe koszulki, w których chodzę na daczy. — Pan Witalij to taki odnoszący sukcesy człowiek. Przyzwyczaiła się Pani już do jego sukcesów czy jeszcze jakoś reaguje? — A on nigdy w tyle nie zostawał, bo dobrze wykonywał swoją robotę. Dlatego spokojnie podchodzę do wszystkich osiągnięć. Tym bardziej, że wszystko to — jest względne. Jakoś przeczytałam wywiad żony naszego mera, gdzie pytają ją: czy ciężko być żoną mera? Ona zaś zacytowała Hillary Clinton: „Nawet gdybym wyszła za mąż za taksówkarza, zrobiłabym go prezydentem”. — A bycie żoną opozycjonisty nie było straszne? — Różnie bywało. Ale Witalij to uczciwy człowiek, jakże mogłam go powstrzymywać? Ja, jako żona, powinnam wspierać go. — Ma Pani wielu przyjaciół? — To także pojęcie względne. Mamy wielu znajomych, członków partii Witalija, moich kolegów z Towarzystwa, krewnych. Przyjaźnimy się z rodzinami Łukjanenków, Rubanów, Zadorożnych. Oprócz tego mam dużą rodzinę, a ponieważ jestem starsza, to czuję odpowiedzialność za brata i siostrę. Co roku zbieramy się 9 maja — to rodzinne święto, wszak mój ojciec w przeszłości — pilot-nawigator, uczestnik wojny. Ojciec ma już 85 lat i jego urodziny dla nas są także rodzinnym świętem. Zawsze się zbieramy i śpiewamy. Mamy bardzo śpiewającą rodzinę. Ja gram na bajanie i Witalij również. Kiedy w szkole dzieci pytano, co rodzice robią w wolnym czasie, odpowiadały: „Śpiewają”. Nauczycielka dopytywała — nie wierzyła. Jura, starszy, kiedyś też grał, nawet konserwatorium mu proponowali, pisał piosenki, ale porzucił. — Oprócz śpiewności, Państwa dzieci odziedziczyły po rodzicach patriotyzm. Oto niedawno rodzina Korżów przelała środki na budowę pomnika Włodzimierza Monomacha w Czernihowie, przy czym — zrobiła to jako pierwsza… — To zwykła sprawa dla Korżów. Ani dzieci, ani mąż nigdy mi o tym nawet nie opowiadają. Te kwestie nawet nie są omawiane. Podczas Pomarańczowej Rewolucji nawet bym nie wiedziała, że Roman przelał pieniądze na Majdan, gdybym przypadkiem nie znalazła wyciągów bankowych. Witalij też jest bardzo hojny, cały czas komuś pomaga, ja czasem nawet się złoszczę (śmieje się). — Pani Lubo, jest Pani szczęśliwą kobietą? — Tak. — A jaki jest przepis na szczęście od Lubow Korż? — Jestem absolutnie wolną kobietą. Mogę spotykać się z kimkolwiek, zapraszać ludzi w gości, zajmować się tym, co mi się podoba. I umiem wszystko, co powinna umieć kobieta. Ale nigdy nie chciało mi się czegoś takiego, czego nie chciałaby moja rodzina. I ta wolność jest najlepsza, bo organiczna. Oto w tej wolności jest szczęście. Rozpytywała Marija KRYSTOPA. Każdego ranka czumacy wyruszali przed wschodem słońca. Prawie wszyscy chodzili boso, myli się rosą. Umęczyła się Mariczka w tym czumakowaniu — ani ci odpoczynku, ani święta, ani niedzieli… A jednak tę podróż Marijka uważała za najszczęśliwszą część swojego życia. Wszak czumacy prawie nigdy się nie kłócą, nie spierają. Obowiązywało u nich niepisane prawo: wszyscy za jednego i jeden za wszystkich. Do tego Marijkę mężczyźni szanowali, nie śmieli nic złego przy niej mówić. To był 1869 rok. Marija późną jesienią wróciła do domu, do swojej zwykłej pracy w gospodarstwie. Nigdy więcej nie jeździła czumakować, ale tę piękność i romantykę zapamiętała na zawsze i przekazała w opowieściach swoim potomkom. Jej wnuk opowiedział swojemu bratankowi, pisarzowi Petrowi Hradowskiemu, o czumaczce-Poleszczuce. A ten przekazał tę dziwną historię w swojej książce „Kalendarz ludowych zwyczajów i obrzędów we wsi Zabriddia na Żytomierszczyźnie”. To — bodaj jedyna wzmianka o tym, jak kobieta czumakowała. Pewnie już nie istnieje taka „męska” profesja, której nie opanowały kobiety. I walczyły, i stal przetapiały, i samolotami kierowały… Lecz dotąd nie trafiały się wzmianki — nawet folklorystyczne — o udziale „słabej płci” w czumakowaniu. Ta dawna ukraińska profesja uważana była za czysto męską, kobiet do niej od dawna nie dopuszczano… Ale, okazuje się, były i wyjątki! I nie gdziekolwiek, a na Polesiu, które, według legend, kiedyś zamieszkiwały wojownicze amazonki! Petro Hradowski, literat i krajoznawca, „odkopał” unikalne świadectwa o kobiecie-czumaczce, która żyła w jego wsi… Weronika KAWUN, m. Lwów
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
