Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

NOWE OBLICZA TALENTU

Слово Просвіти, №28 за 2007 рік

Swego czasu pani Diana KŁOCZKO wykładała historię sztuki ukraińskiej w Narodowej Akademii Sztuk Pięknych i Architektury (dawny Kijowski Instytut Sztuki). Była bardzo wymagająca wobec nas na seminariach, ale jej punkt widzenia dotyczący, na przykład, filozoficznych podstaw ukraińskiego średniowiecznego ikonopisu był niezwykle interesujący. Pani Diana dowodziła nam, studentom, że do każdego pytania seminaryjnego trzeba podchodzić jak do osobnego badania. Minęły lata, spotykałam jej nazwisko to na łamach gazety „Deń”, to jako autorki kronik kulturologicznych w fundacji „Widrodżennia”, to jako autorki i redaktorki ciekawych projektów w wydawnictwie „Duliby”, gdzie między innymi opracowała i przygotowała do druku album-przewodnik „Bity szlach, abo Ukrajina, jakoju my jiji lubymo” (2005), a teraz rozmawiamy z Dianą Kłoczko w młodym, ale już dobrze znanym wydawnictwie „Hrani-T”, którego jest szefową redakcji. — Pani Diano, proszę powiedzieć, jakie są najczęstsze problemy na krajowym rynku książki? Jak państwa wydawnictwu udało się wybrać ten segment — wydawanie literatury dziecięcej i kulturologicznej? Czy na początku zakładania wydawnictwa robiono specjalne badania stanu naszego rynku książki? — Zaczynaliśmy opracowywać strategię wydawnictwa z przekonaniem, że na ukraińskim rynku książki brakuje tekstów współczesnych ukraińskich autorów dla dzieci nie mniej niż wartościowej literatury kulturologicznej dla ich rodziców. Sześć książek serii „Kazky narodiw switu” i pierwsza książka serii „Hrani switu” „Ukrajina-Japonija: derewjana architektura” potwierdziły (każda na swój sposób), że kierunki wybrano prawidłowo, ponieważ popyt na ilustrowane bajki (ale nie w formacie książki-albumu, a książki do czytania!) pozostaje stały, podczas gdy albumów z ciekawymi komentarzami do oryginalnej koncepcji wizualnej w ogóle nie ma. Twórczością w tych dwóch niszach książkowych zajmujemy się nadal i rok później, zrozumiawszy jeszcze jedno: książka dziecięca musi być tańsza od obecnie istniejącego poziomu cen, album również musi być dostępny dla znacznie szerszego kręgu czytelników. Tak powstała koncepcja wydawniczo-handlowa: nowe oblicza talentu znanych autorów wraz z nieoczekiwanym designem i przyzwoitą jakością poligraficzną. — Czy możliwy jest w ogóle zysk komercyjny z wydawania tak wyrafinowanych książek, które drukujecie? — Tak. Zarówno „Ukrajina-Japonija…”, jak i „Ukrajinśka hrafika…”, a nawet „Ioann Heorh Pinzel…” są całkowicie komercyjnymi projektami. Pierwsze dwie książki mają dodruki, album o Pinzelu finansowo wsparły szanowana firma „Hałnaftohaz” oraz koncern „Uniwersalna inwestycyjna kompanija” (obie ze Lwowa). W rzeczywistości na Ukrainie niemało ludzi potrzebuje wysokiej jakości (w każdym sensie) produktu książkowego i aktywnie wspiera go na różne sposoby. Niewielki, ale wymowny fakt: album o mało znanym rzeźbiarzu Pinzelu nawet bez wcześniejszej promocji dobrze sprzedawał się na kiermaszu książki (dziecięcej!) w Ukraińskim Domu. A monografia Olhy Łahutenko „Ukrajinśka hrafika perszoji tretyny XX stolittia” jest już aktywnie studiowana, a nawet cytowana w innych podręcznikach, a minęło zaledwie pół roku od dnia jej wydania! Zawsze uważałam, że sytuacja z „niebytem” nowoczesnej ukraińskiej kultury jest sztucznie stworzona, że brak książek o tej przebogatej warstwie kultury, brak konceptualnych wystaw i oryginalnych projektów artystycznych jest ogromnym ideologicznym zniekształceniem prawdy o Ukrainie. Urodziłam się i wychowałam w wołyńskiej wsi, już 20 lat mieszkam w Kijowie (i zawsze będę odczuwać swoją „ziemną” naturę), ale rozmyślania nad fenomenami kultury miejskiej nie opuszczały mnie nigdy. One na Ukrainie nie są przeciwstawione, a mocno powiązane, ale priorytet z jakiegoś powodu oddaje się etnograficzno-wiejskiemu wizerunkowi naszego kraju. To niesprawiedliwe, bo na przykład fenomen pańskiego majątku czy miasteczkowego mieszkania, które były nieodłączne od wiejskiego bytowania, u nas również są niedoprzemyślane i odpowiednio — niedoreprezentowane. Jest co robić, jest czym dziwić i siebie, i zagranicę. — Wiadomo mi, że właśnie Pani należy niemało pomysłów dotyczących uruchomienia takich projektów wydawniczych, jak „Suczasna dytiacza proza”, „Ukrajina:Japonija”, „Powertennia Pinzelia” itp. Proszę opowiedzieć nieco o każdym z tych projektów. — Te projekty są wynikiem prywatnej, ale bardzo otwartej i nasyconej emocjami komunikacji. Książka „Ukrajina-Japonija: derewjana architektura” pojawiła się wtedy, gdy przejrzałam archiwum Hałyny Szewcowej i omówiłam jej domysł dotyczący podobieństwa dwóch tak odległych terytorialnie, a w rzeczywistości — pokrewnych kultur. „Suczasna dytiacza proza” jest w istocie kontynuacją projektu „Kinoromany: ukrajinśki pysmennyky pro ulubleni filmy”, wszak właśnie tym, z którymi „przeszłam” temat miłości do kina, zaproponowałam podzielić się także swoją miłością do dzieci. Inna kwestia, że nie wszyscy oni zgodzili się pisać dla dzieci właśnie teraz, ale jestem przekonana — ich teksty pojawią się w tej serii później, kiedy przejrzą książki swoich kolegów. Album „Ioann Heorh Pinzel. Skulptura. Powertennia” również wynikł z rozmów z Tarasem Wozniakiem i Iryną Mahdysz, a lwowski niezależny czasopismo „Ji” stało się naszym głównym partnerem w tworzeniu, promowaniu i rozwijaniu tego projektu. Nie zakończył się on wydaniem powieści Jewhenii Kononenko „Żertwa zabutoho majstra”. Dni temu wydawnictwo „Hrani-T” zawarło umowę z Wołodymyrem Jeszkilewym z Iwano-Frankiwska, który ukończył powieść o Pinzelu, ale w zupełnie innym gatunku. Zatem — rozmawiajmy z przyjemnością, a pomysły obowiązkowo się urzeczywistnią! — Jakie jeszcze projekty wydawnicze są w najbliższych planach wydawnictwa? — Lista wyjdzie niemała. Z najbliższych — wydanie albumu artystycznego Olhy Łahutenko „Ukrajinśka hrafika perszoji tretyny XX stolittia”, książki Hałyny Szewcowej „Derewjani cerkwy Ukrajiny”, całej serii przewodników, z których zaznaczę „5 szlachiw zi Lwowa” oraz „Derewjani cerkwy Lwiwszczyny”, książki-albumu o historii Soboru św. Michała Archanioła o Złotych Kopułach (w przyszłym roku minie mu 900 lat), ilustrowanej „Biblii z komentarzami” dla dzieci, 10 książek serii „Żyttia wydatnych ditej”, unikalnego projektu artysty Wiktora Hukajła „Rustam i Sohrab” (na motywach Firdousiego), projektu artystycznego „Narodni kazky tatar Ukrajiny” i jeszcze kilku wydań oraz serii, które obecnie są „w produkcji”. — Na jakich warunkach pracujecie z autorami, czy otrzymują oni honoraria i procent ze sprzedaży? Czy możecie sprzedawać prawa autorskie zagranicznym wydawnictwom? — Tak, wszyscy nasi autorzy i artyści otrzymują honoraria i tantiemy, o których umawiamy się z każdym z osobna. Zaczynając pracę, wszystkim wyjaśniamy, że interesuje nas wieloletnia współpraca, a nie „jednorazowa” akcja. Nieważne, jakie dywidendy wizerunkowe obiecywałaby każda unikalna książka. Co do sprzedaży praw — obowiązkowo będziemy sprzedawać, zwłaszcza

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn