Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

ODNALEZIONO SPUŚCIZNĘ ZNANEGO RODAKA

Слово Просвіти, №28 за 2008 рік

Ołeksandr CZORNUCHA, przewodniczący Nowopskowskiego Rejonowego Zrzeszenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa «Proświta» im. Tarasa Szewczenki, obwód ługański Jednym z kierunków pracy proswitian Nowopskowszczyny jest krajoznawstwo. Miejscowi krajoznawcy zjednoczyli się w towarzystwo „Słobidśka Hromada”. Od ponad 15 lat ukazuje się krajoznawczy biuletyn rejonowej gazety „Pieremoha” „Słobożanszczyna — wola wolna…”. Na jego łamach publikują swoje rozprawy znani badacze rodzimego słobidśkiego kraju: Walentyn Złotariow, Wołodymyr Hurski, Wasyl Kaplunow, Tetiana Dem'ianenko, Harij Własiuk, Wiktor Kozłow. Od kwietnia tego roku miejscowy dziennikarz W. Kozłow redaguje gazetę „Telespektor” oraz dodatek krajoznawczy — biuletyn „Hetmański szlak”. Poszukiwania materiałów zaprowadziły go na jedną z witryn internetowych. Odnaleziono biografię i twórczą spuściznę naszego zemka Piotra Hryhorowycza Butkowa, rodem ze słobody Osynowa. Urodził się 17 grudnia 1775 roku w rodzinie szlacheckiej. W wieku szesnastu lat wstąpił do służby wojskowej w Włodzimierskim pułku dragonów i brał udział w walkach pod Anapą. W 1796 roku w wojnie perskiej działa już jako adiutant generała majora S. A. Bułhakowa. Wtedy właśnie rozpoczyna karierę historyka. W 1801 roku Butkow jest szefem kancelarii generała porucznika Knoringa. W 1811 roku z powodu stanu zdrowia odchodzi ze służby wojskowej i przebywa w stanie spoczynku do 1820 roku. Osiedla się w Petersburgu, bada życie i obyczaje narodów Kaukazu, studiuje dawne kroniki. Następnie ponownie wraca do służby państwowej — najpierw na stanowisku dyrektora szkoły w gubernii woroneskiej, a od 1829 roku w ministerstwie spraw wewnętrznych. W 1841 roku P. Butkowa wybrano członkiem rzeczywistym Akademii Nauk. W Petersburgu utrzymuje kontakty z wybitnymi działaczami nauki i kultury, pochodzącymi z Ukrainy. W liście do znanego historyka i etnografa Osypa Bodiańskiego, datowanym na 29 czerwca 1843 roku, Taras Hryhorowycz Szewczenko pisał, że zamierza namalować cykl akwafort „Malownicza Ukraina” na temat historyczny, a w poszukiwaniu wątków zamierzał zwrócić się do P. Butkowa. Dorobek naukowy historyka-akademika jest dość znaczny. Za życia wydał prace naukowe z historii Rusi, badał kroniki, propagował wielkie znaczenie kulturowe Ławry Kijowsko-Peczerskiej. Mimo że uważano go za historyka rosyjskiego, Piotr Hryhorowycz gorąco kochał Ukrainę, dobrze znał jej historię i był prawdziwym patriotą. Dlatego nie dziwi, że Taras Szewczenko chciał zwrócić się do niego jako do autorytatywnego historyka. W 1849 roku P. Butkowa wybrano senatorem, lecz uczony nadal prowadzi badania historyczne. Był zwolennikiem koncepcji historycznej niemieckiego uczonego A. Schlözera i rosyjskiego badacza M. Karamzina; na podstawie analizy źródeł dowodził autentyczności dawnoruskiego pierwotnego latopisu. Piotr Hryhorowycz przeżył długie i ciekawe życie. Zmarł 12 grudnia 1857 roku, pochowano go w Petersburgu. O pracach historycznych Piotra Butkowa pisali rosyjski historyk M. P. Pogodin i radziecki uczony M. O. Kosven. Naukowa spuścizna P. Butkowa wymaga głębszego przemyślenia i upowszechnienia.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn