Strona · s. 12strona oryginału ↗
MINISTERSTWO JAK GALERIA SZTUKI
Слово Просвіти, №28 за 2008 рік
...titucja, jak ministerstwo, wciąż jest potrzebna. Inna kwestia to jej treść i podtekst. Musimy wiedzieć, że zarządzanie kulturą i polityka kulturalna to zupełnie różne pojęcia. Nie sądziłem, że będę miał tyle nieporozumień w tej sprawie, ale jednocześnie odczuwam wielkie przesunięcia. Wybiegając naprzód, powiem, że od września chcemy przekształcić Ministerstwo Kultury w galerię sztuki „Mińkult”, aby stało się ono dostępne, bo właśnie ministerstwo powinno być koordynatorem otwartego życia kulturalnego. Niestety, ruch obywatelski, jako fundament takiego życia, u nas jest dość słaby. Skoro już o związku między samymi ministerstwami: pierwsze, co zrobiliśmy, to zawarliśmy umowy o współpracy. Ponieważ wiele jest wspólnego, zwłaszcza między Ministerstwem Rodziny, Młodzieży i Sportu a Ministerstwem Kultury. Takich umów jest już około dziesięciu i zaczynają działać. Obecnie dla nas bardzo ważne są organizacje społeczne i rady nadzorcze. Zaproponowaliśmy nową koncepcję tworzenia rad nadzorczych, bo przekształcały się one w ozdobniki. Ich cel był niejasny i w tym sensie bardzo łatwo pracowały, bo niczego nie robiły.
Rozumiemy, że rządy, zwłaszcza ukraińskie, są krótkotrwałe. Dlatego ważne jest stworzenie takich podstaw, które działałyby długo i wynosiły kulturę na wyższy stopień rozwoju. Popchnąć kulturę do rozwoju! Dzisiejszą bezkształtność i bezwładność tłumaczą ograniczonym finansowaniem. To nieprawda, bo na ciekawy i ważny projekt pieniądze zawsze można znaleźć. Teorii i ideologii polityki kulturalnej poświęciliśmy bardzo dużo czasu. Potrzeba koncepcyjności dawno dojrzała. Strategia rozwoju zależy od warunków, w jakich znajduje się kulturowo-duchowa przestrzeń kraju. Na przykład, rozmawiając z ministrem kultury Portugalii, zrozumiałem, że ich kraj ma podobne problemy, bo musi chronić własną kulturowo-duchową przestrzeń przed hiszpańską ekspansją.
Prawdę mówiąc, spotkanie z kierownikami zarządów kultury wywarło smutne wrażenie. Po pierwsze, ministerstwo ma niepełną strukturę. Czy można wyobrazić sobie je bez wydziału informacji? Oczywiście, w XXI wieku jest to już niemożliwe. Połowę etatów zarządów kultury zredukowano. Dlaczego? W związku z tym,
...zlikwidowano całe segmenty kultury: „dziedzictwo" (spadщину), „turystykę", „kino", „język". Czym zajmują się lokalne zarządy? Organizacją koncertów z okazji świąt państwowych: Dnia Konstytucji, Dnia Pisma, Dnia Niepodległości… Jeśli teraz nie poruszymy tej sytuacji, to trochę się poprawi w Kijowie, ale nie na Ukrainie. To, co zniszczyli politycy, kultura musi załatać. Mam na myśli tworzenie jednolitej przestrzeni kulturalno-informacyjnej z regionalnymi osobliwościami, to znaczy, że i w Sewastopolu, i w Czerniowcach powinniśmy z taką samą uwagą i zasadniczością obchodzić, na przykład, Dzień Miasta, wykorzystując nie ideologię polityczną, lecz kulturę wysokiego poziomu. Co dziś jest dla mnie jako ministra korzystne? Oczywiście mam najlepszy budżet od 16 lat. Ale można mieć budżet o rząd wielkości większy i on nie zadziała. Według mnie trzeba poszerzać naszą przestrzeń innowacyjną, wykorzystując doświadczenia zachodnich sąsiadów. Przez 16 lat Niepodległości nie uchwalono ani jednej ustawy dotyczącej kultury, z wyjątkiem jednej, jedynej, z 2008 roku. Nie mamy wypracowanych nowoczesnych warunków i norm, które pozwalałyby gałęziom kultury rozwijać się samodzielnie. Wstrzymałem projekt Ustawy o mecenacie. Dlaczego? Ponieważ pracowaliśmy nad ustawą o narodowym produkcie kulturalnym i już przesłaliśmy ją sąsiednim ministerstwom sfery humanitarnej w celu wniesienia poprawek. Dążymy do tego, aby ta ustawa trafiła do Rady Najwyższej wraz z szeregiem ustaw o mecenacie. Oczywiście to rewolucja, długo oczekiwana reforma. Dla mnie dziś stworzenie bazy legislacyjnej jest zadaniem najpilniejszym. Jeśli w tym nie posuniemy się naprzód, to dalej będziemy grzęznąć i płakać. Dla skutecznej polityki uświadamiamy sobie znaczenie współpracy ze środowiskiem obywatelskim i biznesowym. Dziś jest już ponad dziesięć projektów biznesowych, które same „przychodzą” do ministerstwa. Biznesmeni chcą inwestować pieniądze w projekty kulturalne. W szczególności istnieje pomysł, by na Wołyniu stworzyć potężne muzeum etnograficzne, takie jak w Pirohowie, bo to właśnie na Wołyniu zachowała się jeszcze ta patriarchalna kultura, którą warto zakonserwować. Dalej — „Temat Hołodomoru 1932–1933 lat”. W celu uznania przez światową opinię publiczną Hołodomoru w Ukrainie aktem ludobójstwa w innych państwach świata odbyły się programy upamiętnienia ofiar. A to ponad 500 tysięcy euro za wynajem filharmonii w tych krajach,
w których przebywaliśmy i będziemy przebywać. To są niezbędne wydatki. Jest człowiek, który chce zbudować muzeum Iwana Marczuka. Inny sponsor chce otworzyć muzeum Kateryny Biłokur. Fundacja Pinczuka ponownie wystąpiła z propozycją zorganizowania biennale w przyszłym roku. Można wymienić jeszcze pięć projektów, w tym plan uporządkowania grobu Tarasa Szewczenki. Ludzie są gotowi przekazać pieniądze na rekonstrukcję. Toczy się walka o nową ideologię muzealizacji w Kijowie. Bardzo trudno odejść od stereotypu i pokazać Szewczenkę z punktu widzenia współczesności. Oczywiście, im szybciej i energiczniej zacznie działać ruch obywatelski, tym skuteczniej będzie się rozwijać funkcja ministerstwa kultury. Chcemy mieć w telewizji wiadomości sportowe i wiadomości kulturalne. 48 milionów ludności – a żaden kanał tego nie wprowadza! Jeśli chodzi o kanał telewizyjny „Kultura”, ma on negatywną reputację. Trzeba stworzyć coś nowego, i obecnie rozpatrujemy tę propozycję. Dodam: podczas posiedzenia Senatu Rady Nadzorczej Europejskiego Parlamentu Kulturalnego, na którym omawiano miejsce przeprowadzenia kolejnej sesji parlamentu w 2009 roku, wśród miast-kandydatów wybrano ukraińską stolicę. To nasze zwycięstwo, ponieważ poza granicami Unii Europejskiej sesja parlamentu jeszcze się nie odbyła. W ukraińskim kinie nie jest tak źle, jak nawykliśmy sądzić. Powołaliśmy nową radę ekspertów, która rozpatruje scenariusze. Dziś wszystkie filmy zagraniczne są dubbingowane, udźwiękawiane lub napisy są tłumaczone na język ukraiński. W tym czasie wpływy z pokazów filmowych w porównaniu z 2007 rokiem wzrosły o 4%. We wrześniu–październiku planujemy na wysokim poziomie obchody jubileuszu Wytwórni Filmowej im. O. Dowżenki. Obecnie pracujemy nad jej modernizacją technologiczną. Trzeba zmienić oblicze wytwórni, aby pracowanie w niej było prestiżowe. Stworzyć muzeum, nowoczesną salę kinową. Słowem, plany są ambitne…” Sprawozdanie ministra kultury i turystyki trwało nie mniej niż dwie godziny. W tym czasie można było zrozumieć, że pan Wowkun rzeczywiście ma ambitne plany. Jeśli nie żartuje… Na przykład dziennikarz gazety „24” pan Wołodarski zapytał ministra, dlaczego ich liczby tak bardzo się różnią. Według jego informacji wpływy z pokazów filmowych, wręcz przeciwnie, katastrofalnie spadły do 30–40%. Czyje liczby są bliższe prawdy – nie wiadomo. Jednak jasne jest, że wojna o jedną kulturalno-duchową przestrzeń kraju trwa.
kolanową walką. Po drugie, Dziuba, który pisze o przesłankach kulturowego optymizmu w naszym państwie, sam staje się gwarantem tego optymizmu. Podobnie jak gwarantem optymizmu „Współczesności”.
Materiały przygotowała Uljana HLIBCZUK
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
