Strona · s. 15strona oryginału ↗
Twórczość bez antraktów (Bordulak T. H. Nieznane utwory / oprac. T. W. Bordulak; red. nauk., wstęp i komentarze M. J. Szalaty. — Lwów: PAIS, 2010. — 428 s.: il.)
Слово Просвіти, №28 за 2011 рік
wymaga znajomości procesu literackiego, biografii i twórczości artysty, a także należytej znajomości leksykalnych „wymiarów” epoki, w której żył i pracował pisarz. Oprac. i autor przypisów M. Szalata musiał dokonywać pewnych korekt, porównywać warianty utworów, uwzględniać autorskie poprawki itp., nie naruszając istotnych cech dzieła, dobrze rozumiejąc, że pierwodruk to sprawa odpowiedzialna archiwalnie. Zebrane i opublikowane nieznane utwory T. Bordulaka stanowią organiczne ogniwo jego spuścizny, cenny składnik ukraińskiego procesu literackiego. Opowiadania są wymowne narodowo swoistymi obrazami Ukraińców, mistrzowsko nakreślonymi w ujęciach etnograficznych, charakterystycznym dla twórczości tego artysty dydaktyzmem, uzasadnionymi psychocharakterystykami bohaterów, artystycznym odzwierciedleniem filozofii życia ukraińskiego chłopa-rolnika itp. Znamienna jest zorientowanie na naród opowiadań o podłożu autobiograficznym („Batiuszka Spirydion”, „Tatarzy”), które uwydatnia poglądy T. Bordulaka jako pisarza i obywatela, jego troskę o ukraińską mowę, oświatę, książkę, jego pretensje do Rosji za wieloletnie i ówczesne krzywdy wyrządzone Ukrainie, za politykę zaborczą i brutalną rusyfikację narodów. Przedstawione w książce przekłady T. Bordulaka z literatury starogreckiej, starorzymskiej i staroruskiej jakby uzmysławiają jeszcze jeden aspekt jego dorobku i podkreślają znaczenie jego postaci w literaturze ukraińskiej, w utwierdzaniu rodzimego słowa. Ten obszar twórczości artysty wciąż wymaga badań specjalistów z zakresu translatoryki. Słuszne są zaakcentowane przez M. Szalatę porównawcze akcenty, na przykład przekładów „Słowa o wyprawie Igora” Ju. Fedkowycza i T. Bordulaka, a także przekładów „Elektry” Sofoklesa, dokonanych przez I. Franka (1874), T. Bordulaka (koniec lat 20. – początek lat 30. XX w.) oraz A. Sodomorę (1980). Autor artykułu wstępnego przedstawia szczegółową analizę nieznanych utworów T. Bordulaka, podkreśla oderwanie pisarza od ośrodków kulturalno-artystycznych i wydawniczych, rozpatruje opowiadania przez pryzmat kreowania typażu, wykorzystania elementów autobiograficznych, wyjaśnia problemowo-tematyczne pokrewieństwo prozy ukraińskiego pisarza z utworami O. Makowieja, W. Stefanyka, O. Kobylańskiej, Marka Czeremszy-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
