Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

Hanna Dowbnia: „W każdą rolę wkładam cząstkę swojego życia”

Слово Просвіти, №28 за 2021 рік

14 lipca swój jubileusz świętowała solistka-wokalistka Kijowskiego Narodowego Akademickiego Teatru Operetki, zasłużona artystka Ukrainy Hanna Dowbnia. To ona jest Hanną w „Wesołej wdówce” F. Lehára, Rosalindą w „Zemście nietoperza” J. Straussa, Theodorą w operetce „Mister X” I. Kálmána, Chymką w musicalu „Za dwoma zającami” W. Iljina i W. Łukaszowa oraz odtwórczynią innych ról. Hanna Dowbnia jest różnorodna i niepowtarzalna, w nowych kreacjach zmienia się tak, że nie sposób jej poznać. Sukces sceniczny artystka zawdzięcza swoim rodzicom: mamie – Oldze Petriwnie Dowbni, która wspiera Hannę również teraz we wszystkich jej przedsięwzięciach, oraz ojcu – Petrowi Iwanowyczowi Dowbni, głównemu znawcy i krytykowi jej twórczości. Hanna kontynuuje dynastię artystów. Jej służba na scenie Narodowej Operetki Ukrainy darzy widzów prawdziwą radością. Dzisiaj pani Hanna jest gościem „Słowa Proświty”. – Najwyraźniej nieprzypadkowo na swój jubileusz wybrała Pani spektakl „Soroczyński jarmark”, w którym gra Pani rolę Chwiri. – Ten spektakl jest mi bardzo bliski. Jest skomplikowany i ciekawy, wywołuje wiele emocji i subtelnych uczuć. Wyznaczono mnie do tej roli jeszcze na etapie przygotowań, ale po raz pierwszy zagrałam ją dopiero kilka lat temu, 1 grudnia 2018 roku, w dniu, w którym przyznano mi zaszczytny tytuł Zasłużonej artystki Ukrainy. Niezmiernie kocham nasz teatr, zespół, kierownictwo, jestem dumna ze wszystkich. Jestem pewna, że teatru takiego poziomu na Ukrainie więcej nie ma. Nigdy nie zatrzymujemy się na jednym gatunku. Nasz szef Bohdan Strutyński daje możliwość rozwoju wszystkim. Wspaniale, że dzisiaj stworzono dla nas doskonałe warunki do twórczości. Przyznam: kiedy przyszłam do teatru w 2000 roku, tutaj wszystko było inaczej. Lecz wróćmy do spektaklu. „Soroczyński jarmark” – to nasze życie, obyczaje, koloryt. To osobny świat, niezwykle ciekawy, emocjonalny i, co najważniejsze, bliski Ukraińcom. Kiedy ponad dziesięć lat temu Bohdan Strutyński zaproponował mi tę rolę, szczerze mówiąc, przestraszyłam się. W konserwatorium uczono nas śpiewać, a warsztatu aktorskiego brakowało. To tytaniczna praca, nie zawsze wszystko wychodzi od początku, ciągle trzeba pokonywać jakieś przeszkody. A ja należę do tych ludzi, którzy, kiedy coś robią, muszą być absolutnie pewni siebie. Tylko tak można osiągnąć dobry rezultat. A kiedy aktor jest niepewny siebie, to i publiczność będzie w nim wątpić. Wcześniej trudno było wyjść w tej roli, bo wielu rzeczy nie wiedziałam i nie rozumiałam. Dopiero teraz uświadamiam sobie, ile w tej postaci jest mądrości, kobiecego bólu, rozczarowania. Młodej dziewczynie trudno zrozumieć kobiece emocje, do tego trzeba wiele przeżyć samej. Każda postać ma swoją historię do momentu, w którym wyszła na scenę, i musimy przekazać widzowi, dlaczego teraz zaistniała właśnie taka sytuacja. W naszym teatrze trzeba umieć wszystko: jednocześnie mówić, śpiewać i tańczyć. Jeszcze jedną trudnością było wejście w spektakl, który ma już wiele lat. Jest on „obżyty”, ma własne życie. Najważniejsze – nie złamać tego życia, które rodziło się nie jednego dnia, nie zerwać tej niewidzialnej nici, która łączy partnerów. Moja postać ciągle się zmienia. Za każdym razem znajduję w niej coś nowego. Czasami wychodzę od nastrojów widza. Z różnymi partnerami wszystko wygląda inaczej. Ale nawet te spektakle, w których grasz z tymi samymi partnerami, nie są do siebie podobne. Przyznam: często bywam niezadowolona z siebie. Staram się wyciągać wnioski, przemyśliwać, co zrobiłam nie tak. Bywam zadowolona ze swojej roli, ale takie rzeczy zdarzają się rzadko. – A jaka była Pani droga do operetki? – Mój ojciec – narodowy artysta Ukrainy Petro Iwanowycz Dowbnia (tenor) – rozpoczynał swoją twórczość w amatorskim ruchu artystycznym w osadzie Kamjani Potoky pod Krzemieńczukiem. Właśnie z amatorskim zespołem przyjechał do Kijowa, występował w Teatrze Operetki. Po koncercie podeszła do niego pedagog z Kijowskiego Konserwatorium (obecnie Narodowa Akademia Muzyczna Ukrainy im. Piotra Czajkowskiego), nazwiska niestety nie pamiętam, i zapytała, czy nie chce wstąpić do nich na naukę. Taka propozycja była całkowitym zaskoczeniem. Przyszedł na ostatni etap przesłuchań, gdzie powiedziano mu: „Został pan przyjęty”. Oczywiście ojciec chciał śpiewać, ale taki dar losu stał się prawdziwą niespodzianką. Uczył się u Zoi Hajdaj, która poznała moich rodziców. Ja od dzieciństwa kochałam komedię muzyczną, filmy „Mister X”, „Zemsta nietoperza” i inne. Z niecierpliwością czekałam, kiedy pokażą je znowu, potem pojawiły się na płytach. Z czasem wstąpiłam do konserwatorium, moimi wykładowcami byli Serhij Szutko i Wołodymyr Szejko. Trafiłam do wspólnego projektu klasy operowej Akademii Muzycznej i Teatru Operetki. Mieliśmy zrobić spektakl. Początkowo było wielu kandydatów, a ostatecznie zostało trzech. Obejrzałam wszystkie spektakle w operetce, znałam wszystkich wykonawców, porównywałam, jak tę samą operetkę czy musical grają różni aktorzy. Było to dla mnie niezwykle ciekawe, chociaż jeszcze nie wyobrażałam sobie siebie w tym teatrze. Wielkie wrażenie na mnie wywarli Femij Mustafajew, Olha Kamińska, Tamara Tymoszko, Ołeksandr Denjakow, Mykoła Butkowśkyj – wszystkich nie sposób wymienić. Kiedy kończył się nasz projekt z tym teatrem, wyznałam Wołodymyrowi Szejce, że najprawdopodobniej nie będę mogła pracować w operetce. Na co on mi odpowiedział: „A ja cię nie wypuszczam. Będziesz pracować w tym teatrze, to jest twoje miejsce. Pomyśl…”. Pomyślałam i zdecydowałam się przyjść na przesłuchanie. Zresztą, przedtem zagrałam tu dwa spektakle. Przyjęto mnie. Pierwszą była rola Maricy w operetce pod tym samym tytułem Imre Kálmána, którą wyreżyserował Serhij Smijan. Kiedy po raz pierwszy wychodziłam na scenę – trzęsłam się jak osika. Denerwowałam się, brakowało mi tchu, zapomniałam wszystko, co wiedziałam i czego nie wiedziałam (śmieje się). Nie mogę powiedzieć, że bałam się sceny. Od trzeciej klasy śpiewałam w chórze Ukraińskiego Radia i Telewizji. Nie bałam się też publiczności, ale strasznie było zrobić coś nie tak albo kogoś zawieść. Podczas pierwszego spektaklu nie wszystko wyszło. Ganiłam siebie, mówiłam, że więcej nigdy nie będę się tym zajmować. Ale nie święci garnki lepią. Przez lata odczucia się zmieniły. Oczywiście nerwy są, bez tego nijak nie można. Jeśli aktor-wokalista w ogóle się nie denerwuje przed wyjściem na scenę, to powinien odejść z zawodu. W pewnym momencie jest przeżycie, ale wszystko jest już inaczej. Nawet trudno porównać dawne i obecne emocje. – Oprócz „Maricy”, grała Pani także w innych spektaklach Serhija Smijana? – Były „Holenderka” i „Fiołek z Montmartre”. Jako reżyser Serhij Kostowycz bardzo mi pomagał. Mieliśmy ciepłe i pełne zaufania relacje, teraz pozostały dobre wspomnienia. Ciekawą rolą była Hanna w „Wesołej wdówce” – szykownej i bogatej kobiety, która wyszła do ludzi, by pograć z mężczyznami. Było ich wielu u jej stóp, flirtowała i nie mogła znaleźć pary, dopóki nie spotkała hrabiego Daniły. Hanna to jedna z moich ulubionych ról ze wspaniałą muzyką. A jedną z najtrudniejszych pod względem aktorskim i muzycznym była rola mądrej Rosalindy w operetce „Zemsta nietoperza”. Bardzo kocham tę postać, długo ją grałam. Spektakl ten wyreżyserowała Tamara Tymoszko-Horiuszko. Wiele nam podpowiadała, dzieliła się swoim doświadczeniem aktorskim. Dziś przeszłam już na bardziej charakterystyczne role. Czasami pytają mnie, jaka jest moja ulubiona rola. Nie potrafię odpowiedzieć na to pytanie, bo kocham wszystkie role. W każdą wkładam cząstkę siebie, cząstkę swojego życia. – Chyba najwięcej ról zagrała Pani w spektaklach, które wyreżyserował Bohdan Strutyński? – On też nas wiele nauczył. Ciekawie jest obserwować, jak pracuje Bohdan Dmytrowycz. Podoba mi się jego niezłomny duch. Mamy wielkie szczęście, że mamy takiego reżysera i kierownika. Mam trudną rolę Teodory w jego inscenizacji „Mistera X”. I w ogóle nie mam prostych ról. Osobna karta w mojej biografii twórczej to spektakl „Za dwoma zającami”. Początkowo miałam grać Popadię. Potem Bohdan Dmytrowycz zaproponował rolę Chymki. Tam w ogóle nie trzeba śpiewać, to czysto dramatyczna rola. Przyszłam do domu, przez jakąś godzinę siedziałam i myślałam, czy podołam. Potem nauczyłam się roli i postanowiłam spróbować. Stopniowo powstała postać Chymki. Przyznam: była to rola przełamywania samej siebie. Przecież wszystkim kobietom chce się być tak pięknymi jak Hanna Glawari czy Rosalinda, a to już zupełnie inna postać. Jedna z ostatnich na dziś ról to swatka Jenta w spektaklu „Skrzypek na dachu”. Ten spektakl jest wyjątkowy, przypomina o niełatwej sytuacji, w której znalazła się dziś Ukraina. – Ma Pani doświadczenie w pracy z reżyserami z innych krajów? – „Rodzinę Addamsów” wystawił reżyser z Litwy, bardzo ciekawa praca. Po kwarantannie zagraliśmy już ten spektakl kilka razy. Pierwsze dwa spektakle szły ciężko, a po trzecim wyszliśmy uskrzydleni. Stopniowo odnawiamy nasze emocje. Półtora roku przerwy dla aktora to za dużo. Graliśmy małe formy, ale to za mało. Lubię pracować z różnymi reżyserami. Każdy ma swoje podejście, ale zawsze udaje się znaleźć wspólny język. Bardzo ciekawie pracowało się też z gruzińskim reżyserem Iraklim Gogią, który wystawił u nas spektakl „Chanuma”. Oprócz dużej sceny, gram na małej scenie w spektaklu „Dzwoneczek”, który wyreżyserował Witalij Palczykow. Czuję, że brakuje mi przestrzeni scenicznej. Niektórym z moich kolegów przeszkadza, że widzowie są tuż obok, a mnie tak jest nawet ciekawiej. Czasami muszę występować z koncertami, zarówno w dużych, jak i kameralnych salach. W moich planach jest zrobienie koncertu solowego w Centrum Sztuki imienia Iwana Kozłowskiego, podczas którego zabrzmią arie z oper, operetek, romanse. – Co może Pani powiedzieć o swojej rodzinie? – Mój ojciec bardzo pomagał radami, potrafił trochę skrytykować albo pochwalić. To właśnie on w największym stopniu wpłynął na wybór zawodu. Oprócz śpiewu, od dzieciństwa o niczym nie myślałam. Jeszcze w szkole wiedziałam, że pójdę do szkoły muzycznej. Ta kwestia nawet nie była dyskutowana. Mama pracowała jako inżynier. Dziś to moja podpora, bez mamy nigdy nie zdołałabym osiągnąć tego, co mam. Nie każdy spektakl przychodzi łatwo, bywają nieprzespane noce, łzy rozczarowania. A rodzina to wszystko wytrzymuje. Mój mąż Hennadij Waszczenko to zasłużony artysta Ukrainy, baryton, czołowy solista Narodowej Opery Ukrainy. Uczyliśmy się razem, a potem spotkaliśmy się i już wiele lat wspólnie idziemy przez życie. Córka początkowo chciała iść naszą drogą, ale potem zrozumiała, że to nie dla niej. Nie nalegałam. Niektórzy myślą, że wystarczy wyjść na scenę, otworzyć usta – i już jesteś gwiazdą. W rzeczywistości, aby osiągnąć sukces, trzeba codziennie nad sobą pracować. Mam wnuka i wnuczkę. Wnuk jest jeszcze całkiem mały, a wnuczka ma trzy lata i cztery miesiące. Wnuczka była już w teatrze, oglądała spektakl „Koci dom”, gdzie gram Świnkę. Rozpoznała mnie, krzyknęła „Babcia!” i zaczęła rwać się na scenę. Musiałam ją wyprowadzić na korytarz. Od tego czasu minął rok. Kiedy pytam ją, czy pójdziemy jeszcze do teatru, interesuje się: „A na scenę wyjdziesz?” – „No tak” (uśmiecha się). Razem z nią śpiewamy. Dziecku potrzebne są i tańce, i muzyka. A tam już jak ułoży się życie. Muszę grać w spektaklach zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci. Różnice oczywiście są. Dzieci trzeba zmusić do słuchania, trzeba je zainteresować. Również w spektaklach dziecięcych pracujemy dla dorosłych, którzy siedzą obok. Jeśli im się spodoba, to znów przyprowadzą dziecko do teatru. W spektaklach dla dorosłych i dzieci są inne odczucia, inna energia. Uważam, że do każdego spektaklu trzeba podchodzić jak do pełnowartościowej pracy. – Była Pani na występach gościnnych? – Tylko na Ukrainie. Muszę powiedzieć, że publiczność w różnych miastach nie jest taka sama. Wspaniali widzowie są w Iwano-Frankiwsku, Czerniowcach – tam bardzo dobrze nas przyjmowali. A w Kijowie publiczność jest wybredna, być może czasami nawet cyniczna. Pewnie dlatego, że ma dostęp do wielu rzeczy, których nie mogą zobaczyć ludzie w innych miastach. Ale i w samej stolicy czujesz na każdym spektaklu, że widz jest inny. Czasami spektakl idzie ciężko, a inny – jak piosenka. Wiele zależy od czynnika ludzkiego. – Próbowała Pani swoich sił w spektaklach dramatycznych? – Na razie nie, chociaż bardzo lubię takie spektakle. Uważam, że i komedię trzeba grać przez dramat. Ale kiedy przychodzę do męża do opery, to choć kocham ten gatunek, łapię się na myśli, że bliższe są mi operetka i musical. Jasna, dobra komedia muzyczna jest szczególnie potrzebna ludziom dzisiaj. Jak już mówiłam, gram i w operetkach, i w musicalach. Inna specyfika, inne podanie głosu. Łatwiej mi wykonywać klasykę, a do musicalu trzeba się przystosować. Tam muzyka jest stylizowana, bliższa wykonaniu estradowemu. Tam trzeba pracować z mikrofonem, a przez niego słychać wszystkie wady głosu. – Czy są role, które chciałaby Pani jeszcze zagrać? – Bardzo chcę, żeby przywrócono operetkę „Baron cygański” Johanna Straussa. Długo grałam w tym spektaklu Mirabellę, a ostatnie trzy-cztery pokazy – Cziprę. Byłoby dobrze popracować nad tą postacią. Chętnie zagrałabym też Karolinę w „Misterze X”. Próbowałam sceny z tej operetki z Serhijem Jacukiem. Ogólnie mam dziś wiele różnorodnych ról, tylko trzeba zdążyć zagrać. W wolnym czasie lubię wyszywać koralikami, wyszyłam wiele obrazów i dwie sukienki. Lubię też gotować. Gdyby nie operetka, to pewnie chciałabym otworzyć restaurację, gdzie w jednym tygodniu gościom oferowano by jedną kuchnię, a w następnym – inną. Chociaż rozumiem, że w naszym kraju uczciwy biznes prowadzić nie jest łatwo. Tym, którzy chcą poświęcić się operetce, chcę powiedzieć: aby osiągnąć sukces, trzeba nie po prostu kochać ten gatunek, a kochać go bezgranicznie. Rozmawiał Eduard OWCHARENKO

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn