Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 14strona oryginału ↗

OLEKSANDR SUDAKOW — «PORTRET ZIEMI»

Слово Просвіти, №29 за 2004 рік

PALETA Malarstwo na lewkasie — podłożu, na którym w dawnych czasach pisano ikony, które z czasem stawały się cudotwórczymi — jest nie tylko widzialne, ale i wymowne, wchodzi w otwarte serce widza. I jest to jedna z tajemnic obrazów Ołeksandra Sudakowa, której nie wyjaśnisz tylko profesjonalnym kunsztem. Krajobrazy rodzinnej ziemi, zdaje się, oddychają, jakby pulsowała w nich energia Słońca. I nie chce się wierzyć, gdy słyszysz, że artysta zaczynał swoją twórczą drogę od poszukiwań abstrakcyjnych. Tytuł zasłużonego artysty Ukrainy — wyróżnienie, które przyszło do niego dopiero w tym roku, chociaż obchodził on już sześćdziesięciolecie. Ołeksandr Sudakow urodził się na Ługańszczyźnie, uczył się i do dziś pracuje w Charkowie. Jego aktywna ludzkość potrzebowała oddania w pracy społecznej, i przez długi czas artysta pracował w kierownictwie Charkowskiej organizacji Związku Artystów, pomagając kolegom, i nie dążył dla siebie do żadnych korzyści. Ale nadszedł czas i malarstwo na lewkasie zawładnęło jego czasem niepodzielnie. Rodzinna ziemia z jej równinami, górami i wzgórzami, rzekami, lasami i niebiosami, gdzie chmury napomykają o subtelnym świecie, otworzyła się przed jego duszą swoją mądrą pięknością. Oczywiście, nadszedł czas prób. Przecież i najmniejszą pracę, i wielkie płótno tematyczne pisze Ołeksandr Sudakow jednakowo długo. A dusza, która poznała prawdziwą jedność w twórczości, już nie mogła odrywać się na korzystne zamówienia. Jak wiadomo, cnoty, nieutracone w tyglu prób, bywają nagradzane z góry: do Ołeksandra Sudakowa pomoc przyszła niespodziewanie, choć i zgodnie z logiką, przez profesora-chemika Borysa Hryniowa. Stał się on zachwyconym kolekcjonerem dzieł artysty, a po części i jego mecenasem. Na wystawie «Portret ziemi» w galerii «Mystec» zaprezentowano niemało obrazów z jego osobistego zbioru. Zresztą, wiele wspaniałych obrazów Ołeksandra Sudakowa przechowywanych jest w muzeach Ukrainy i prywatnych kolekcjach zagranicy. Jego obrazy są elegijne, bywa w nich połączony ascetyczny duch ziemskiej przyrody, którą dążeniem w niebo wieńczy białościenny monastyr, i słychać jakby srebrny dzwon, który zwiastuje wieczorną służbę, i jednoczy się człowiek z Najwyższym poprzez przejawiony przez Niego świat. A obok — biała koza wśród pachnących ziół patrzy spokojnie i przenikliwie na widza. Ta biała droga jego dzieciństwa, która szeroko rozciągnęła się na obrazie między prostymi domami ukraińskiego miasteczka, perspektywą idzie w górę, gdzie, znów-таки, wyraźnie i niezawodnie wznosi się na tle chmur dzwonnica cerkwi prawosławnej… Droga wyprowadziła artystę do prawdziwego uświadomienia jego przeznaczenia w już wybranej i zgłębionej profesji. Wszakże nie tylko patriarchalnych krajobrazów, choć niemało ich było zaprezentowanych w galerii «Mystec». Obraz, poświęcony pamięci Maksymiliana Wołoszyna, — to krajobraz górski, gdzie brzmią zupełnie inne barwy, przecież prawdziwość południowych kontrastowych kolorów przynosi radość i realne ziemskie uniesienie w przestrzeń wokół. Ołeksandr Sudakow od kilku dziesięcioleci bierze udział i w republikańskich, i w niegdyś wszechzwiązkowych, i w zagranicznych wystawach, ale każde spotkanie z jego obrazami staje się nowym objawieniem dla widza. A ten «Portret ziemi» w kijowskiej związkowej galerii «Mystec» nienachalnie uczy nas kochać i cenić każdą chwilę tego życia, które każdy z nas może na swój sposób uczynić lepszym. LOS TALENTU Tak napisał we wstępie do swojej książki „Ukraińscy śpiewacy we wspomnieniach współczesnych” autor-opracowujący Iwan Łysenko. Ukazała się ona w 2003 roku w amerykańskim wydawnictwie M. P. Kocia oraz kijowskim „Rada”. Bohaterowie 780 ilustrowanych stron — stu dwudziestu operowych i koncertowo-kameralnych śpiewaków XVII—XX wieku. Kompozytorzy, dyrygenci, reżyserzy, śpiewacy, pisarze, a czasem i po prostu wielbiciele sztuki wokalnej opowiadają o posiadaczach unikalnych głosów, ich kunszcie wykonawczym, wprowadzają czytelnika w atmosferę życia teatralnego różnych czasów, podają niemało ciekawych faktów z historii ukraińskiej kultury. Rzadkie głosy, które rozczulały publiczność w Petersburgu i Moskwie, Kijowie, Charkowie, Lwowie, Swierdłowsku, w Paryżu, Bolonii i Mediolanie, Warszawie, Wiedniu, Chicago, Nowym Jorku, — miały ukraińskie korzenie, co dodawało sił ich twórczości na obcych terenach. Niektóre wspomnienia przydadzą się wokalistom jako podręcznik. Cudzymi i swoimi wspomnieniami Iwan Łysenko otwiera przed nami tajemnicę wokalu, wybitne osobowości, które z przyczyn ideologicznych były u nas niesprawiedliwie zapomniane. Właśnie Łysenko zwrócił Ukrainie, kijowskiej operze, zdumiewającą Marię Sokił. W 1945 roku wraz z mężem, kompozytorem A. Rudnyckim, odbyła wielkie koncertowe tournée. NATCHNIENIE Koncert odbywał się w bardziej niż skromnych warunkach. Ani dziennikarzy z kamerami, ani skupisk ludzi zainteresowanych — wszystko powściągliwie i spokojnie. Niepostrzeżenie na scenę wyszła kobieta w czerni, która ogłosiła wykonawcę oraz wykonywany utwór i tak samo niepostrzeżenie odeszła. Prawie od razu pojawił się i sam wykonawca. Spokojnie zareagował na relatywnie żywe oklaski i milcząc przysiadł na krześle, stawiając przed sobą instrument. Jeszcze chwila — i smyczek dotknął strun. Właśnie tutaj dokonała się ta sama tajemnica narodzin muzyki z kawałka drewna, strun oraz ludzkiego serca. Patrząc na Irme Kalmana w tych chwilach, trudno było wyobrazić sobie, że to człowiek. Gdyby nie urywane oddechy, można by pomyśleć, że on — to taki sam instrument, jak i jego wiolonczela. Muzyk wydawał się częścią muzyki, nieodłączną od niej. Hanna KOZACZENKO WYSTAWA INDYWIDUALNA

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn