Strona · s. 7strona oryginału ↗
GDZIE W WOŁODARCE SUKCES, TAM W WYSZNEWYM PROBLEM
Слово Просвіти, №29 за 2007 рік
Mykoła CYWIRKO. Przewodniczący zarządu Kijowskiego Obwodowego Zjednoczenia Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. Tarasa Szewczenki, Wasyl Kliczaki, otworzył 11 lipca rozszerzoną radę KOZ miłym komunikatem o pomyślnym finale wszystkich udręk i „drogi przez mękę”, związanych z rejestracją i uzyskaniem statusu osoby prawnej. Tak, wszystko już za nami: jest adres, pieczątka, a kropkę nad i ma postawić otwarcie rachunku w banku, bez czego nie sposób wyobrazić sobie pełnowartościowej dalszej pracy. Podział dawnej Kijowskiej Organizacji Krajowej „Proświty” na obwodową i miejską (ta ostatnia niestety jeszcze nie wyszła z biurokratycznego labiryntu i nie może pochwalić się swoim zalegalizowaniem) podpowiedziało samo życie. Według słów odpowiedzialnego sekretarza Towarzystwa Mykoły Nesterczuka, który wziął udział w posiedzeniu rady, KOK w latach swojego istnienia w istocie była strukturą miejską. Taka już specyfika oddziałów „Proświty”, że w swojej pracy zmuszone są one angażować odpowiednie służby władz lokalnych. Otóż, nawet zważywszy na, delikatnie mówiąc, wątpliwy pod względem ukraińskości charakter administracji Ł. Czernoweckiego, krajowa „Proświta” współpracowała głównie ze stołeczną władzą, a obwodowa jakby nie istniała. I to przy tym, że w Białej Cerkwi, Fastowie, Perejasławiu Chmielnickim i innych rejonach obwodu działały silne ośrodki proświtańskie. Działały, ale w rozproszeniu, nieskoordynowanie, bo ręce do nich u kierownictwa krajowego zarządu nie dochodziły. Tak jak nie dochodziły do skutecznego wpływu na struktury władzy Kijowszczyzny. Oto dlaczego postanowiono dokonać tej reorganizacji. Wystąpienia na rozszerzonej radzie KOZ kierowników szczebla rejonowego: Anatolija Maruszczaka (Wasylków), Tamary Ustiniwskiej (Wołodarka), Wołodymyra Iwanciwa (Biała Cerkiew), Wałentyny Doneć (rejon kijowsko-swiatoszyński), Eduarda Mondzelewskiego (Fastów), Hryhorija Ostronosa (Perejasław Chmielnicki) i innych właśnie poświadczyły istnienie problemów związanych z dawną nieokreślonością organizacyjną. Bez wątpienia miłe wrażenie wywarło na uczestnikach rady swoiste sprawozdanie Tamary Ustiniwskiej, w przeszłości stołecznej nauczycielki. Udało jej się nawiązać współpracę nie tylko z władzami miejskimi i rejonowymi w Wołodarce, ale także z lokalną prasą, w szczególności z gazetą rejonową „Hołos Wołodarszczyny”. Na łamach tego wydania zaczęły regularnie pojawiać się materiały historyczne i inne proświtańskie, które dotyczyły działalności OUN-UPA, takich liderów ukraińskiego ruchu narodowowyzwoleńczego, jak Symon Petlura, Jewhen Konowalec, Stepan Bandera, Roman Szuchewycz i inni. Imponowało też to, że wołodarska „Proświta” w organizacji swoich przedsięwzięć i akcji w rodzaju „okrągłych stołów”, obchodzenia świąt kalendarzowych itp. kładła i kładzie nacisk nie na ilość, a na jakość. Koledzy pani Tamary z innych rejonów, słuchając jej, raz po raz wykrzykiwali: „Brawo!”. Chyba najczęściej ze wszystkich aprobująco reagowała na wołodarskie osiągnięcia Wałentyna Doneć, przewodnicząca kijowsko-swiatoszyńskiego rejonowego zjednoczenia „Proświty”, którego siedziba znajduje się w mieście Wysznewe pod Kijowem. Niestety, zarówno władze tego regionu, jak i lokalna gazeta, mimo wszystkich wysiłków proświtańców, do spraw ukraińskich odnoszą się z rezerwą, jeśli nie wrogo. O współpracy nie ma nawet mowy! Oprócz samego Wysznewego, ośrodki „Proświty” działają tylko we wsiach Kriukiwszczyna, Zabirja i mieście Bojarka. Sytuacja komplikuje się tym, że na terenie rejonu w ostatnim czasie bardzo aktywnie działają totalitarne organizacje religijne, które między innymi potępiają przejawy narodowej odrębności i świadomości. Zatem wszystkie czynniki, które w Wołodarce dość skutecznie działają, w Wysznewym, Bojarce, Biłohorodce, Sofijiwskiej Borszczahiwce itp. obracają się w minusy. Redaktor gazety w Wysznewym jest sympatykiem jednej z najnowszych organizacji religijnych, o których była mowa wyżej. Czy potrzebne są tu komentarze? W Białej Cerkwi, sądząc po wystąpieniu przewodniczącego MRO, znanego pisarza Wołodymyra Iwanciwa, subiektywnym czynnikiem udanej pracy proświtańców jest ścisła współpraca z potężnym lokalnym oddziałem Związku Pisarzy Ukrainy. A weteran ruchu proświtańskiego Hryhorij Ostronos nie ukrywał, że osiągnięcia kierowanego przez niego Perejasławsko-Chmielnickiego MRO w dużej mierze zapewniają partnerskie stosunki z muzeum i uniwersytetem pedagogicznym. A co robić tam, gdzie takich czynników nie ma lub prawie nie ma — w Wasylkowie, Fastowie, Wysznewym? Być może dlatego Anatolij Maruszczak, Eduard Mondzelewski, Wałentyna Doneć i niektórzy inni przyjęli utworzenie i rejestrację KOZ ze szczególnym entuzjazmem (choć może autorowi się wydawało). Przejawiło się to w szczególności w dyskusji o tym, czy trzeba, czy nie trzeba otwierać rejonowemu lub miejsko-rejonowemu zjednoczeniu rachunku bieżącego w banku. A Eduard Mondzelewski podkreślił ważność jasnej i potężnej wertykali — wzmocnienia struktury proświtańskiej od oddziału podstawowego do obwodu i centrum. Cokolwiek by się działo, KOZ stało się faktem życia społecznego Kijowszczyzny, a jego obecny kierownik Wasyl Kliczaki jest pełen pragnienia i determinacji, by zmusić do liczenia się z tym zarówno administrację obwodową, jak i regionalne struktury różnych partii oraz szeroką opinię publiczną stołecznego regionu.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
