Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 11strona oryginału ↗

UKRAIŃCY NA ŚWIECIE

Слово Просвіти, №29 за 2007 рік

W europejskich i ukraińskich mediach pojawiła się informacja o sukcesie kijowianki Myrosławy Kińko, której wkład w irlandzki projekt z dziedziny sztuk komputerowych zapewnił mu zwycięstwo w prestiżowym konkursie Digital Media Awards. Grupa twórcza pod kierownictwem Myrosławy Kińko stworzyła w Irlandii awangardowy typ elektronicznego wydawnictwa periodycznego, w którym połączyła telewizję z interaktywnym dodatkiem multimedialnym. Dla Irlandii to wydarzenie jest znaczące. Zielona Wyspa przeżywa boom związany z burzliwym rozwojem nowoczesnych technologii komputerowych i branża ta jest w niej nie tylko jedną z budżetotwórczych, ale i jedną z najbardziej atrakcyjnych dla inwestorów. Dlatego sukcesy, które są tu odnotowywane, mają dla kraju, który postawił na gospodarkę opartą na wiedzy i wysokich technologiach, ważne znaczenie. I zmuszają innych do przyglądania się im. To nie tylko prestiż, ale i inwestycje. A podatki i inwestycje to zarówno wzrost gospodarczy, jak i programy socjalne oraz wsparcie dla sztuki narodowej. Sławie stuknęło 29 lat, całe jej życie i działalność do niedawna były ściśle związane z Kijowem, a teraz wyszły poza granice Ukrainy. Potwierdziła swoją pozycję dwukrotnie: zarówno w domu, jak i na obczyźnie przyszło do niej uznanie zawodowe. „Ta Ukrainka przynosi sukces!” — mówią o Myrosławie koledzy i konkurenci. Teraz i oni wiedzą, że istnieje państwo Ukraina, a Ukrainki to nie tylko pomoce domowe, nianie, zmywaczki naczyń, ale także wykwalifikowane specjalistki i artystki. — Świat gwałtownie się zmienia, trzeba za nim nadążać. I ci, którzy zamówili taki innowacyjny produkt, i ci, którzy go wysoko ocenili — wszyscy oni patrzą w przyszłość. Dlatego miło, że nasi rodacy znaleźli się w gronie tych, którzy tę przyszłość tworzą. Myrosławo, proszę opowiedzieć krótko, kim Pani jest i skąd pochodzi. — Córka ojca, z łaski Bożej mam talent do rysowania, a z łaski ludzi — zawód artysty. Artystką chciała zostać babcia, ona nawet w lipcu 1937 roku jeździła z ojcem wyjaśniać warunki przyjęcia do instytutu artystycznego na następny rok, lecz w sierpniu 1937 r. jej ojca aresztowano, a 7 września rozstrzelano. Potem artystą miał zostać ojciec, ale w porę nie zdobył wykształcenia, bo dorastał w internacie. A zostałam już ja. Urodziłam się, dorastałam i uczyłam się w Kijowie. Nim jestem ukształtowana, nauczona i wychowana. Mój rodzinny dom jest w Kijowie, mój kraj — to Ukraina. — Czy to Pani pierwszy znaczący sukces? — Dyplom Prezydenta Ukrainy za osiągnięcia twórcze dla uczennicy znaczył kiedyś o wiele więcej! A jeszcze większy sukces jest wtedy, gdy na twoje wystawy płynie tłum widzów. To już nie sukces — to szczęście! — A za granicą? — Ten — pierwszy. Jeśli, oczywiście, nie brać pod uwagę takich rankingów online, jak Neovision i Golden Web Awards. — Co to za rankingi? — To bardzo pożyteczna rzecz! Zwłaszcza dla uczciwej samooceny. Ranking online — to coś w rodzaju niezależnej światowej online, czyli stale działającej rady artystycznej: wysyłasz swoje najlepsze prace na konkursy rankingowe, a tam oceniają je eksperci. Oceny wystawiane są za wskaźniki estetyczne i za wykonanie. O cechach estetycznych sądzą eksperci-krytycy, a wykonanie oceniają eksperci-programiści. Krytycy oceniają grafikę, kolorystykę, rozwiązanie kompozycyjne. A oto programiści designu nie rozpatrują: oni czytają, jak wszystko opisano językiem programowania i oceniają projekty z punktu widzenia technicznego wykonania. Wpłynąć na oceny anonimowych ekspertów lub przeciągnąć ich na swoją stronę jest po prostu niemożliwe. Tym ich oceny są dobre, że są uczciwe, profesjonalne i od niczego, poza jakością pracy, nie zależą. I jeśli jesteś w rzędzie nominowanych — to prawdziwe profesjonalne uznanie. Zresztą sam po tym czujesz się pewniej. Po sobie wiem… I dlatego radzę innym. — Czy pamięta Pani swój największy sukces finansowy? — Oczywiście! Przyszedł do mnie wiele lat temu. Było to w Dzień Kijowa na Andrijiwskim Uzwozie, w ostatni weekend maja. Panował upał. Straszny tłum. Właśnie tam i wtedy, na rogu zielonego ogrodzenia przy „domu Ryszarda”, w 1990 roku po raz pierwszy szczęśliwie znaleźli się nabywcy na mój obraz „Dzwon wiosennych kropel”. Na nim sowy dzwoniły w lodowe dzwoneczki. Razem z dźwiękami dzwoneczki w mroku marcowej nocy promieniowały blaskiem. To mój sen, który namalowałam. Żal mi było rozstawać się ze swoim snem. Ale nasza rodzina była w trudnej sytuacji, dlatego innego wyjścia nie miałam. Ten sukces miał posmak goryczy. Ale było też przyjemne uczucie, że praca przyciągała uwagę ludzi, a nabywcy obrazu przez dwa dni próbowali zbić cenę, widząc przed sobą dwunastoletnią dziewczynkę… To były pierwsze pieniądze. I były uczciwe. — Może porozmawiamy trochę o projekcie? Dlaczego taką pracą zajmuje się Pani nie w ojczystym kraju? — Stworzyliśmy nowy typ elektronicznego wydania periodycznego, w którym połączyliśmy telewizję i interaktywny dodatek multimedialny. To zasadniczo nowy projekt. Jest on powołany, by popularyzować i rozszerzać wiedzę o zaletach korzystania z szerokopasmowego Internetu. A kto teraz tym chociaż interesuje się na Ukrainie, nie mówiąc o tym, żeby to robić? A ja mam siłę, by takie rzeczy robić. I siła prosi o ujście… Gdybym jej nie zastosowała, zostałaby zmarnowana. Jak u Czypki, którego Panas Myrny nieprzypadkowo nazywał „straconą siłą”. Takiej straconej siły obecnie na Ukrainie jest pod dostatkiem! Ja ratuję ją na obczyźnie, zachowując i pomnażając także dla swojego narodu. Będę miała z czym wracać. To jak w biblijnej przypowieści o talentach, których nie można zakopać w ziemię, mając nadzieję, że się je uchroni. Uchronić je można tylko w pracy. Bez niej nasze możliwości giną. Razem z nami samymi. A także dlatego, że to żywa sprawa. Gdybym za pieniądze opiekowała się tutaj dziećmi, zmywała naczynia czy wynosiła nocniki po starszych, marnowałabym swoją siłę. A tak tylko ją pomnażam. Pracuję nie tylko i nie tyle dla pieniędzy, co dla samorealizacji i zachowania tego, co dała mi Ukraina. Oczywiście, smutno, że wszystko tak wygląda… Ale „i cudzego się uczcie, i swego nie porzucajcie”… — Gdzie i u kogo uczyła się Pani rysowania? — Rysować zaczęłam od małego (w rodzinie rysowali wszyscy). Uczyć się — w Republikańskim Pałacu Pionierów (wykładowca Pacijewśkyj). Skończyłam ze złotym medalem Republikańską Szkołę Artystyczną im. T. H. Szewczenki Ministerstwa Kultury Ukrainy (wykładowcy specjalizacji Mudra, Dobruckyj i in.), przy składaniu egzaminów wstępnych do szkoły zwróciłam na siebie uwagę kolorysty O. Żywotkowa. Dodatkowo uczyłam się rysunku akademickiego (prywatne studio Twerdoho). Wstąpiłam na katedrę grafiki książkowej wydziału poligraficznego Narodowego Uniwersytetu Technicznego „KPI”, którą ukończyłam, otrzymując tytuł specjalisty w dziedzinie sztuki i dyplom z wyróżnieniem (wykładowcy specjalizacji Perewaśkyj, Wałujenko, Mikłowda i in. — ludzie bardzo szanowani). W wieku 21 lat zostałam członkiem młodzieżowej sekcji malarstwa Narodowego Związku Artystów Ukrainy, a w niespełna 23, jeszcze jako studentka ostatnich lat, zostałam pełnoprawnym członkiem sekcji malarstwa NZAU (rekomendowali Stebłowśka, Perewaśkyj i Błudow — znani na Ukrainie artyści). Brałam udział w prawie 40 wystawach. — Jak zdobywała Pani swoje umiejętności zawodowe w zakresie obsługi komputera? — Było i wielkie pragnienie, i zrozumienie, czego chcę i co dla tego trzeba zrobić. A pomógł przypadek. Kiedyś na otwarciu wystawy moich znajomych na Andrijiwskim rozgadałam się z odwiedzającym. Opowiedziałam o sobie, swoich planach i o tym, że chciałabym nauczyć się pracować na komputerze, ale nie mam takiej możliwości. Mój rozmówca, nie zastanawiając się, napisał karteczkę z adresem i prośbą, by mi pomóc. Tak trafiłam do kijowskiej firmy na Stalince, gdzie pracowali jego przyjaciele. Posadzono mnie przed dość starym PC z jeszcze starszym monitorem, przy czym z PC od czasu do czasu zdejmowano jeszcze lepsze części, żeby przełożyć je do innych, i powiedziano: „Ucz się sama. Nie mamy dla ciebie czasu”. Zaczęłam od 3D Studio Max — zaczęłam odważnie, a dalej zainteresowanie sztuką komputerową rosło i zabrałam się za „Photoshopa” i „Web design”. I poszło! Tak krok po kroku przez pół roku wytrwałych zajęć stworzyłam pierwszą galerię internetową, w której wystawiłam prace swoje i kilku znajomych ze szkoły. Wtedy na Ukrainie były tylko dwie wirtualne galerie: moja i Narodowego Banku, któremu szefował Juszczenko. Dzięki tej galerii online otrzymałam pierwszą propozycję pracy od niemieckiej firmy w Hesji. Dalej nadeszła propozycja przejścia kursu animacji Cambridge Animation Systems — wakat był już opłacony w zespole jednej z firm. Zgodziłam się. Tak zdobyłam jeszcze brytyjski certyfikat i umiejętności w animacji komputerowej. Życie — to nieustanny uniwersytet: wiele wiedzy zdobywa się tylko w pracy. Marzyć to za mało. Trzeba jeszcze działać. Jeśli marzenia się realizuje, one się spełniają. — Czy teraz też maluje Pani obrazy? — Trafił Pan w bolesny punkt. Dzisiaj gromadzę zamysły, robię szkice. Obmyślam fabuły, w myślach dobieram interpretację i stylistykę, a do realizacji jeszcze daleko — dotkliwie brakuje czasu, a także środków. Obciążenia w pracy są szalone, tempo też… Wbrew wyobrażeniom naszych rodaków o Zachodzie, codzienne życie Europejczyków zawiera o wiele więcej stresów, a i koszty życia również przytłaczają. Głowa kręci się od ubezpieczeń, wahań cen, skoków, zmian… Zdołałam pomieszkać i popracować w Niemczech, Szwajcarii, Hiszpanii, teraz dostałam pracę w Irlandii i mogę powiedzieć: wiele rzeczy w Europie nie jest takimi, jakimi się wydają, jeśli patrzeć z rodzinnego ukraińskiego okienka. — Dlaczego tak jest? — Życie jest sprzeczne. Jedno znajdujesz, drugie tracisz. Korzyści bez strat nie bywa. Nie chciałabym, żeby ta szarpanina przeszła też w Ukrainę. A oto ustrój sądowniczy, policja i porządek — chciałabym. — A jak Pani ocenia Irlandczyków? Są do nas podobni? — Czasem uderza, jak bardzo Irlandczycy są podobni do Ukraińców — mentalność, styl życia, rolnictwo, przebogaty folklor i kultura. Wiele paraleli istnieje także w losach historycznych i niedolach, oraz w zmaganiach wyzwoleńczych. Ale są też istotne różnice: my tradycyjnie trzymamy się domu, a Irlandczycy to naród migrantów. Chce Pan, żeby mnie zdziwiło? Tutaj dowiedziałam się, że do Irlandii Celtowie przybyli nie tak dawno temu z kontynentu, w szczególności z terytorium… obecnej Ukrainy. Było to w przededniu epoki książęcej. A tutaj oni przysyłali później swoich artystów i kamieniarzy, aby ozdabiali nasze pierwsze księgi i świątynie. O wędrownych irlandzkich artystach i kamieniarzach, którzy roznosili niegdyś dawną sztukę, wie cała kulturalna Europa. Ich wzory są także w naszych zabytkach! Lecz na Ukrainie mało kto o tym wie. Teraz i my poszliśmy ich śladami, ale już w epoce komputerowej. I to jakoś dziwnie odbija się w sercu. Niestety, i my stajemy się narodem migrantów. A Irlandczycy — wracają! — Czy życie w Europie jest lepsze niż w domu? — Pod pewnymi względami tak. Ale rzecz wcale nie w pieniądzach, jak uważa większość. Płacą mi dwa razy mniej niż swoim. Ale tutaj jest coś więcej niż pieniądze. Tutaj znaczenie człowieka jest wyższe, a ludzkie cechy i talent cenione są bardziej niż na Ukrainie. Tutaj nie mylą przyjaźni z poręką zbiorową, która istnieje wszędzie, ale nie wszędzie jest podstawą sukcesu, jak na Ukrainie. Oto na przykład taką pracę mogłam znaleźć tylko tutaj. Ale raczej nie otrzymałabym jej w domu, nawet gdybym idealnie pasowała do jej wykonywania. Dlatego u nas nie tworzy się takich projektów. A szkoda! — Nie odrywa się Pani od Ukrainy, długo żyjąc na obczyźnie? — Jestem jej częścią i z Ukrainą nie zrywam. Zmieniać obywatelstwa nie myślę, chociaż mogę. Chciałabym, aby mój mały sukces był moim wkładem nie tylko w dobrobyt Irlandii, która dała mi i pracę, i zawodowe uznanie, ale także w dobrą sławę właśnie tej Ukrainy, którą kocham, szanuję i, mam nadzieję, reprezentuję… Rozmowę prowadził Taras KIŃKO

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn