Strona · s. 12strona oryginału ↗
NASZA KSIĄŻKA
Слово Просвіти, №29 за 2007 рік
Dmytro DROZDOWSKI, Narodowy Uniwersytet „Akademia Kijowsko-Mohylańska” W 2005 roku w języku ukraińskim ukazała się monografia amerykańskiego teoretyka Roberta Lanhama, zatytułowana „Elektroniczne słowo”. W książce Lanham wskazywał, że najwygodniejszym wynalazkiem drukarstwa nowej ery będzie cyfryzacja wszystkich nośników i tworzenie indywidualnych dysków, które każdy właściciel będzie mógł samodzielnie uzupełniać, robić notatki, przepisywać, wyrzucać nudne akapity itp. Słowem, taki dysk będzie niemal największym przełomem w świecie technologii, gdyż książka jako znak epok, jako kod etnokulturowy odejdzie w przeszłość wraz z klasycznymi bibliotekami... ...Nie wiem, co czeka bibliotekę i książkę jako atom każdej biblioteki, jednak kiedyś, w VIII wieku naszej ery na Dalekim Wschodzie książkę przyrównywano do daru niebios. Tylko najmądrzejszy człowiek (czyli zwiastun wiedzy Boga) może stworzyć ten skarb na ziemi. Książki na Wschodzie były przedmiotem zazdrości, wojen, gdyż uważano, że ukryto w nich odpowiedzi na najważniejsze pytania egzystencjalne. Książka w świadomości Arabów była skarbcem prawdziwej wiedzy, każda litera książki to symbol. I nie tylko książki religijne uważano za święte, ale także, na przykład, słowniki i encyklopedie. Tak arabski mędrzec i, jak teraz można powiedzieć, językoznawca Sibawayh stworzył w VIII wieku „Al-Kitab” (w tłumaczeniu z arabskiego – „księga”). Jest to pełna gramatyka języka arabskiego, książka w istocie niezgłębiona, święta, gdyż język w tamtym czasie był zjawiskiem niemal najdroższym na świecie. Poznanie własnego języka i języka podbitych narodów (w arabskim językoznawstwie niemal najwięcej uwagi, w porównaniu z innymi dawnymi szkołami językoznawczymi, poświęcano nauce innych języków) zapewniało posiadanie niezwyciężonej siły. I mądrość płynąca z książek to ta siła, która miała najwyższą cenę w starożytnym świecie. Z biegiem czasu zainteresowanie książkową mądrością rosło. I w XIV wieku Firuzabadi układa stutomowy słownik „Kamus” (w tłumaczeniu z arabskiego – ocean). Od tego czasu wszystkie słowniki zaczęto nazywać słowem „kamus”, a sam słownik zawierał ogromny zbiór słów języka arabskiego i ich klasyfikację, setki synonimicznych nazw, gdyż znając jak najwięcej słów własnego języka, można uznać, że pojęło się także granice własnego świata (znacznie później w europejskim językoznawstwie tę myśl wyrazi Wilhelm von Humboldt), ale mimo wszystko idea zgłębienia kodu językowego jako sposób zbliżenia się do zrozumienia praw kosmosu już istniała u arabskich uczonych. Biblioteki na Wschodzie były ogromnymi budynkami, do których prawo wstępu mieli tylko wybrani. Forma budynków była kolista, gdyż mądrość książek nigdy nie może się zakończyć, ona jest wieczna, a wiedza, przecinając się, tworzy nową wiedzę i tak proces rekombinacji może odbywać się wiecznie. Z drugiej strony, nie można zapominać o czasach, kiedy na Wschodzie palono setki książek, bo konserwatywni sułtani i ich wezyrowie bali się, że te książki wywołają bunt, że nowa wiedza będzie niebezpieczna dla świata, gdyż jedynym prawem powinien być tylko Koran. Podobne czasy średniowiecznej ciemności świadczą jedynie o tym, jak ludzie byli zależni od książek, nadając im magiczne właściwości, siłę, która nie podlega człowiekowi, a dlatego ludzie-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
