Strona · s. 12strona oryginału ↗
ARCHIWALNE ŹRÓDŁA CYWILIZACJI
Слово Просвіти, №29 за 2007 рік
16 lipca w Akademii Kijowsko-Mohylańskiej świętowano jubileusz Głównego Budowniczego NaUKMA — Wiaczesława Briuchoweckiego. Po oficjalnych powitaniach zaprezentowano książkę „Ten, który odrodził Mohylankę: Zbiór ku czci Wiaczesława Briuchoweckiego”, która ukazała się w Wydawnictwie „KM Akademia”. Szczególne miejsce w odrodzeniu Mohylanki zajmuje jej księgozbiór, którego formowaniu wielką uwagę poświęcał i poświęca Wiaczesław Stepanowycz. Właśnie roli książek i biblioteki w rozwoju edukacji uniwersyteckiej oraz nauki poświęcona jest ta publikacja. Niedawno miało miejsce ważne wydarzenie w życiu Akademii Kijowsko-Mohylańskiej — zakończono projekt rekonstrukcji gmachu Biblioteki Bakalarskiej. Biblioteka to serce uniwersytetu i pomimo wszystkich dostępnych dzisiaj technologii niezmienna pozostaje aura książek... Wkład w rekonstrukcję i remont budynku na bibliotekę wniósł znany ukraiński mecenas Omelan Antonowycz (USA). Dlatego gmach Biblioteki Bakalarskiej będzie nosił nazwę „Biblioteka Tetiany i Omelana Antonowyczów”. Otwarcie tej biblioteki w odrestaurowanym budynku XIX wieku to tylko jeden z kroków fundamentalnej koncepcji rozwoju uniwersytetu, formowania potężnego centrum naukowego. W ten sposób zostanie stworzony jednolity kompleks naukowy, informacyjny i kulturalno-oświatowy NaUKMA: Biblioteka — Muzeum — Archiwum. A rola biblioteki w zwiększeniu właściwej wagi intelektualnej Mohylanki jest pierwszorzędna. Prezydent Akademii Kijowsko-Mohylańskiej Wiaczesław Briuchowecki i mecenas Omelan Antonowycz na i nie będzie w stanie zapobiec złu wyrządzonemu przez książki. Grube folianty uważano za rezultat podszeptów i często tym podszeptującym mógł być zły demon. Ciekawe, że przez tysiąc lat wyobrażenia o książce na Wschodzie choć się zmieniły, to nie radykalnie. Potwierdziła to powieść „Nazywam się Czerwień” Orhana Pamuka, laureata Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 2006 roku. W tym utworze odzwierciedlono, jak współcześni Turcy w głębiach swojej wschodniej mistycznej duszy pamiętają dawne podania o magicznej sile książek i sztuki. Księgozbiory dla mieszkańców Wschodu to rajskie miejsca, w których można znaleźć harmonię ducha i poczuć spokój życiowych energii. Nie mniej mistycznymi uważano również chińskie biblioteki. Język chiński liczy mnóstwo hieroglifów, których człowiek nie jest w stanie nauczyć się przez całe życie. W takim razie pomocnikiem w świecie są książki, które należy gromadzić w domowej bibliotece, wszak książki to skarbnica, do której zawsze można się zwrócić i zapytać o radę. Oto dlaczego w chińskiej kulturze tak rozpowszechnione jest wróżenie z książek. Stare folianty, które przetrwały kilka tysięcy lat, otwierano podczas magicznego seansu na określonej stronie i w ten sposób człowiek mógł dowiedzieć się, co czeka go tego dnia. Próby poznania świata poprzez klasyfikację słów w słownikach i gromadzenie tych słowników w bibliotekach pochodzą z I w. n.e., kiedy klasyk chińskiego językoznawstwa Xu Shen po raz pierwszy przeprowadził klasyfikację hieroglifów, odkrywając prawa ich łączenia. W II w. Liu Xi układa słownik „Shiming” („Wyjaśnienie imion”), w którym podano etymologię chińskich imion. Takie słowniki są obowiązkową książką nawet we współczesnych chińskich bibliotekach, gdyż książka z własnym imieniem przechowuje również energię człowieka, a dlatego wymaga do siebie troskliwego traktowania. A jaka jest bliższa nam europejska historia bibliotek? Wymienię tylko najważniejsze „kamienie milowe”: 1700 r. p.n.e. — Babilończycy byli pierwszymi, którzy stworzyli własną bibliotekę. 1100 r. p.n.e. — pierwsze historyczne biblioteki zostały znalezione w świątyniach starożytnego Egiptu. 1100 r. p.n.e. — biblioteki królewskie powstają w Fenicji. Najsłynniejsza biblioteka królewska nosiła nazwę „Assurbanipal” i została zbudowana w Niniwie. 900—700 r. p.n.e. — królowie Asyrii nakazali stworzyć bibliotekę dla kolekcji tysięcy tabliczek z gliny. 400 r. p.n.e. — prywatne biblioteki Eurypidesa, Arystotelesa i Platona. 300 r. p.n.e. — szkoły z bibliotekami zakładane są w Atenach. 384—322 r. p.n.e. — Arystoteles był pierwszym znanym systematycznym kolekcjonerem i klasyfikatorem książek. Opracował pojęcia hierarchii i klasyfikacji. 300 r. n.e. — biblioteka w Rzymie zawierała ponad 62 000 tomów książek. 400 r. n.e. — już dwadzieścia osiem bibliotek publicznych zbudowano w Rzymie. 600 r. n.e. — w Rzymie zbudowano pierwszą bibliotekę publiczną. 1683 r. — pierwsza biblioteka akademicka w Stanach Zjednoczonych — Biblioteka Kolegium Harvarda. 1731 r. — Benjamin Franklin założył pierwszą bibliotekę abonamentową w koloniach amerykańskich. 1800 r. — otwarto Bibliotekę Kongresu Stanów Zjednoczonych — największą bibliotekę w USA. 1871 r. — Jacob Schwartz stworzył system liczbowy Cuttera, który zachowuje porządek alfabetyczny autorów w systemach klasyfikacji bibliotecznej. 1887 r. — pierwsza szkoła bibliotekarska została stworzona na Uniwersytecie Columbia w Nowym Jorku. Po takim ekskursie w historię trudno nie zgodzić się z opinią, że książka to wytwór kultury, a biblioteka — miejsce zachowania historycznej pamięci cywilizacji. Jeszcze w antycznych liceach i kolegiach rola bibliotek była decydująca. Mądrość książek łączyła w sobie mistyczną wiedzę, starodawne podania, mity, legendy i naukowe pierwociny europejskiej wiedzy (o właściwościach roślin, zachowaniu zwierząt itp.). W średniowieczu stosunek do książek również był niejednoznaczny, książki, które sprzeciwiały się kanonowi, palono niczym najniebezpieczniejszych wrogów. Uważano, że książka jest zdolna wprowadzić człowieka w błąd, a diabelskie książki mają biesią energię, która może przenikać w człowieka i przemieniać go w niewolnika złych sił... Czas Oświecenia to również epoka bibliotek nowego typu. Książkę uważano za najlepszego doradcę, wszystkie cechy moralno-etyczne człowiek musiał chłonąć tylko z książek, wszak świat jest chimeryczny, nieprzewidywalny. Antyczne Museiony, domy mądrości Arabskiego Kalifatu, izby związkowe chińskiego imperium, które przetrwały w Państwie Środka od VI wieku p.n.e. do początku XX, pozostając podstaw-
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
