Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 15strona oryginału ↗

Szlak pielgrzyma

Слово Просвіти, №29 за 2007 рік

Walentyna Dawydenko W Narodowym Muzeum Tarasa Szewczenki otwarto wystawę prac ludowego artysty Ukrainy, laureata Narodowej Nagrody Ukrainy im. T. H. Szewczenki Wasyla ŁOPATY „Święte imię mamy”. Wśród organizatorów wystawy jednego z najjaśniejszych mistrzów sztuk plastycznych Ukrainy – Ogólnoukraińskie Towarzystwo „Proświta”. …Pyłek, przefrunąwszy całą wiosnę, śpi w kieliszkach kwiatów, a coś nieprzewidzianego, efemerycznego, co unosiło się w powietrzu, teraz zdobi koronę lata lśniącą wiśniową kropelką. Na szczęście w przyrodzie rozwój wydarzeń jest konsekwentny i niezmienny, i nie wpływa na niego korupcja. Nie przekupisz krańca nieba, by świecił tylko jednej możnej posiadłości, a miodowa zachodnia nirwana rozlewa się na wszystkich, nawet na małych i osieroconych, i otacza rzekę taką kolorową gamą, że przejmuje serce jak muzyka. W hojności przyrody jest coś macierzyńskiego; dla niej wszyscy jesteśmy dziećmi. Tylko westchnąć nad tym, co już bezpowrotnie stracono. Ale ścieżka biegła zawsze bez przerwy do podwórka matki, a artysta z najodleglejszych horyzontów, dokąd rzucił go los, przyjeżdżał do tych rodzinnych rąk, które potem będzie malował przez całe życie: to pobożnie uniesionych do modlitwy, to zamyślonych, to spokojnie złożonych i, jak pasma wełny, splecionych żyłami. Filigranowa technika graficzna, która wsławiła autora w oficjalnym designie: w projektowaniu ukraińskich hrywien – portretów, pejzaży, ornamentów – przysłużyła się przy tworzeniu najbardziej wzruszającej kroniki – Macierzyńskiego losu. Czytasz ją od jednego portretu do drugiego, najdelikatniejsze rysy i zmarszczki, i taka piękna ona swoją promienną duszą, jak Księżna. Bo rodzona matka każdemu z nas jest piękna, jak Księżna. …Chciał ubrać ją w najlepszy strój, jakiego nigdy nie miała za życia, przywoził z zagranicznych podróży i prosił: „Mamo, chociaż przymierz!” A ona się krępowała: jak można teraz takie świąteczne, niech będzie później, gładziła, rozwijała drogie tkaniny, a potem wszystko chowała gdzieś w szufladach szafy albo komuś darowała. Ukraińska matka, która przeżyła okrutne XX stulecie, zamiast jedwabnych szat zachowała na ostatni spoczynek tylko cierniową chustę. Dziwna homonimiczna zbieżność: cierniowy wieniec, cierniowa chusta. Choć smutek przebijał w głosie autora, gdy opowiadał te wzruszające historie na otwarciu ekspozycji, wrażenie z jego obrazów – jakby rzeczywiście w pobliżu maminych dłoni – jest ciepłe. I to jednoczyło wszystkich, którzy chcieli podzielić się wrażeniami o twórczości Wasyla Łopaty, nastrojem jednym. Byli to poeta-akademik Borys Olijnyk, zastępca przewodniczącego Ogólnoukraińskiego Towarzystwa „Proświta” im. T. H. Szewczenki Mykoła Nesterczuk oraz akademik Dmytro Stepowyk. A solista Narodowej Opery Stepan Ficz powitał artystę, którego zna cały świat, pieśnią. Bo, jak napisali krytycy sztuki: „Jego wielki dorobek twórczy (ponad 700 prac) obejmuje niemal wszystkie aspekty ukraińskiego życia w jego historycznej i geograficznej perspektywie”. Artysta-filozof Mykoła Storożenko ujął to po swojemu, obrazowo i bardzo trafnie: Wasyl Łopata jest pielgrzymem, który pokonuje szerokości nie tylko geograficzne, ale też czasowe, bo credo i artystyczna jakość jego twórczości to wieczny ruch. …Dokąd więc znów rusza? Ku Ogniowi Jasnemu krańca nieba, który rozlewa się na wszystkich, nawet na małych i osieroconych…

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn