Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 9strona oryginału ↗

Ciąg dalszy artykułu «NOTATKI Z PODRÓŻY», s. 8

NOTATKI Z PODRÓŻY

Слово Просвіти, №29 за 2008 рік

Aleksander Macedoński. Ciąg dalszy nastąpi. Wira CZORNYJ-MESZKOWA posiada niepowtarzalne, unikalne dowody dawnej historii ojczystej, na którą pokłada się tutaj niemałe nadzieje. Wygląda na to, że jedno z najmniej rozwiniętych gospodarczo państw byłej Jugosławii ma szansę stać się strefą rekreacyjną całej Europy: warzywa, owoce, winogrona, owczarstwo, rybołówstwo, aktywna sfera usług mogą stać się podstawą do stworzenia solidnej strefy kurortowej. Jednak Republika Macedonii posiada taką strukturę przemysłu (metalurgiczny, chemiczny, spożywczy, maszynowy, tekstylny, skórzany, materiałów budowlanych), która pod warunkiem przybycia inwestorów będzie zdolna zwiększyć eksport i podnieść PKB (w 2006 roku prawie 17 mld dolarów USA). Warto powiedzieć także o składzie etnonarodowym kraju: Macedończycy — 67%, Albańczycy — 23%, Turcy — 4%, Cyganie — 2,3%, Serbowie — 2% oraz inni. Przynależność religijna ludności: prawosławni — 66%, muzułmanie — 30%. Są też inne wyznania religii chrześcijańskiej. Chcemy tego czy nie, musimy odnotować to, co rzuca się w oczy: majestatyczny krzyż (milenijny — tak nazywają go w Skopje) otoczony jest iglicami meczetów. Starożytności prawosławia i niepowtarzalność chrześcijańskiej tradycji macedońskiej muszą współistnieć z tradycją muzułmańską. W parlamencie interesy Albańczyków reprezentuje Partia Demokratycznego Dobrobytu Albańczyków Macedonii. W państwowej przestrzeni informacyjnej istnieje kilka albańskojęzycznych kanałów telewizyjnych i stałych audycji radiowych. Jednak to właśnie wśród ludności albańskiej są analfabeci. A skoro już zaczęłam mówić o „czwartej władzy” w Macedonii, to muszę powiedzieć: to rzeczywiście narodowe media, narodowa przestrzeń informacyjna, otwarta dla bałkańskich sąsiadów, ale taka, która konsekwentnie broni interesów państwowych. Przez pięć dni pobytu w Macedonii ani razu nie odczułam „kijowskiego syndromu”: cyrylica, muzyka, pieśń pracują na własne, a nie sąsiednie państwo. Jeśli napiszę, że Macedonia to pisarze, to mam nadzieję, że nie obrażą się na mnie inni wspaniali przedstawiciele tego jasnego, jasnookiego, szczerego i naturalnie otwartego narodu. „Duchowy wojownik” to nie tylko jedna z tradycyjnych nagród, którą wyróżnia się konsekwentne, ofiarne osobistości, których twórczość i działalność oświatowa złożone zostały na ołtarzu ojczyzny. To istotna cecha „wojowników cyrylicy”, którzy przez wieki nieśli wierność macedońskiej tożsamości i wysokiej duchowości własnego narodu. Byłam szczęśliwa, poznając Rade Siljana — poetę, eseistę, krytyka, tłumacza, mądrego przewodniczącego — szefa Związku Pisarzy Macedonii. To on założył i stanął na czele wydawnictwa „Matica Macedońska” w Skopje, którego produkcja książkowa wypełniła macedońskie księgarnie i biblioteki. Już w domu, wczytując się w poezje, eseje, artykuły krytyczne, odkryłam dla siebie jego niepowtarzalny styl pisarski.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn