Strona · s. 12strona oryginału ↗
«DZIĘKUJĘ BOGU, ŻE URODZIŁEM SIĘ UKRAIŃCEM»
Слово Просвіти, №29 за 2008 рік
Nina HNATIUK Nina HNATIUK Jak zaznaczył we wstępie do książki wspomnień Nestora Machny doktor nauk politycznych, profesor Mykoła Hołowaty, ciężko odszukać w naszej historii, w pamięci narodu postać bardziej barwną, a zarazem bardziej skomplikowaną i kontrowersyjną. Ludzie starszego pokolenia pamiętają go z radzieckich filmów, gdzie atamana pokazywano jako przerysowane uosobienie anarchizmu — kudłatego, krzykliwego, bezlitosnego rębajłę. A jakim w rzeczywistości był ojciec Machno, śmiałek-desperat, dowódca-samouk? Los tej legendarnej osobistości czasów wojny domowej nie jest prosty, a nawet tragiczny — głodne dzieciństwo, dziesięć lat więzienia, wyrok śmierci, dziesiątki błyskotliwych operacji wojskowych, jedenaście zamachów na życie, trzydzieści ran ciętych i postrzałowych, kontuzja, ucieczka za granicę, śmierć na obczyźnie. Zmieniały się pokolenia, rodziły się i rozpadały potężne imperia. Europę szarpały wojny, odchodzili w zapomnienie wszechwładni wodzowie. A imię Nestora Machny do dziś przyciąga uwagę, nie pokryło się kurzem historii. Jego imieniem nazywa się stowarzyszenia społeczne, szkoły, wznosi się mu znaki pamięci. I wszyscy, którzy interesują się historią, pragną zrozumieć fenomen Nestora Machny. Temu, mamy nadzieję, sprzyjać będzie 600-stronicowy zbiór wspomnień „Nestor Machno. Spowiedź anarchisty”, wydrukowany w stołecznym wydawnictwie „Knyha rodu”. Otwierając prezentację książki, która odbyła się w Domu Pisarzy, dyrektor wydawnictwa Mykoła Sławynski opowiedział wiele ciekawego o burzliwym życiu legendarnego wodza powstań chłopskich w latach 1918–1921 — ojca Machny. Ideały, którymi się kierował, były proste i zrozumiałe dla chłopstwa. Jednoczył szerokie masy i prowadził za sobą, aby „zawładnąć ziemią i zająć się wyżywieniem ze swojego ciała pasożytów, którzy nic nie produkują, żyją w dostatku i luksusie”. Machno uświadamiał sobie, że Ukraina musi mieć własną narodową drogę rozwoju. Dążył do samorządu ludowego, samoorganizacji. Masowe zgromadzenia u Antów, wiece u Słowian, rady kozackie u zaporożców, a u Nestora Machny — dobrowolne komuny rolnicze. Miotał się między lewicą a czerwonymi, ofiarnie walczył o wyzwolenie chłopów, pragnąc utwierdzić gospodarza na własnej ziemi. czytelnym charakterem pisma, dobrymi, uskrzydlającymi słowami. O Honczarze-pisarzu, jego powieściach, opowiadaniach, nowelach, publicystyce napisano wiele. A my często zapominamy przypominać dzisiejszej elicie politycznej, naukowej i twórczej, współczesnej młodzieży, jak wspaniałą, jasną, wielostronną osobistością był ten niezwykle pracowity, szlachetny, a zarazem mężny i odważny człowiek. Wszystkie tragedie i bóle narodu ukraińskiego chłonął swoim sercem. „Dziękuję Bogu, że dał mi urodzić się Ukraińcem” — w tych słowach Olesia Terentijowycza jest cała jego dusza, wszystkie obszary piękna i mądrości, które dodawały mu natchnienia, niestrudzoności, wiary. Szewczenkowskiemu laureatowi Wasylowi Zacharczence należą się takie wersy: „Oles Honczar — to zjawisko. Szczęśliwe, jasne zjawisko, objawione przez Boga dla nas, Ukraińców, i z czasem to zrozumiemy”. Bieżący rok jest dla nas rokiem Olesia Honczara. Na 90-lecie klasyka literatury ukraińskiej ukazało się wiele monografii, zbiorów artykułów, wydań specjalnych czasopism. Wśród nich — monografia doktora nauk filologicznych, profesora, dziekana wydziału filologicznego Połtawskiego Państwowego Uniwersytetu Pedagogicznego
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
