Strona · s. 12strona oryginału ↗
NESTOR MACHNO, KTÓREGO NIE ZNAMY
Слово Просвіти, №29 за 2008 рік
Nestor Machno był w owych czasach niezwykle popularny, poparły go tysiące jego zwolenników. Z niego, anarchokomunisty, jak sam siebie nazywał Nestor, chcieli skorzystać bolszewiccy przywódcy. Nestora Iwanowicza gościnnie przyjmują na Kremlu Swierdłow i Lenin, wzywając go do podwojenia wysiłków w walce z wrogami rewolucji. Dla Machna wyrabiają fałszywy ukraiński paszport na nazwisko Iwana Szepela, z którym wraca na Ukrainę i formuje oddziały zbrojne; do końca 1918 roku ustanawia swoją władzę w 72 wołostach. W dokumentach tamtych lat wódz podpisuje się: naczelny dowódca rewolucji ojciec Machno. Za zdobycie Berdiańska i Mariupola dowódcę 30-tysięcznej armii chłopskiej odznaczają Orderem Czerwonego Sztandaru: był jednym z pierwszych kawalerów tego bojowego odznaczenia. A wkrótce, widząc siłę i wpływy Machna, bolszewicy rzucają przeciwko niemu prawie 250-tysięczną armię z artylerią, pociągami pancernymi i samolotami.
Nestor Machno, choć nie miał pełnego średniego wykształcenia, posiadał dar intuicji, towarzyskości, umiał myśleć strategicznie, znał się na ludziach, był dobrym psychologiem i organizatorem. We wspomnieniach Nestor Machno przewiduje prawdziwą istotę władzy bolszewickiej. Czytamy: „Bardzo często można było usłyszeć wśród chłopów ich prawdziwe zdanie o władzy przedrewolucyjnej i rewolucyjnej. Mówili jakby żartem, ale naprawdę na serio i zawsze z szczególnym bólem i nienawiścią, że głupca Mikołaja Romanowa od władzy przegnano, drugiego głupca zaczął był odgrywać Kiereński; teraz i tego przegnano. Kto zaś po nim zacznie odgrywać w naszych czasach, za nasz rachunek, tego głupca? — Wołodka Lenin! — mówili jedni. Inni mówili: bez „głupca” się nie obejdzie. (Pod słowem „głupiec” rozumieli zawsze władzę). Miasto istnieje tylko po to: jego idea i system są głupie: miasto wywołuje do życia tego „głupca” — mówili chłopi”.
Już wtedy Nestor Machno przewidywał, jakie próby i śmiertelne zagrożenia niosą prostym ludziom ci, którzy doszli do władzy w listopadzie 1917 roku. „W pierwszych dniach grudnia w Jekaterynosławiu faktycznie już triumfował blok bolszewików i lewicowych eserowców. Rejon gulajpolski, uznając te partie za rewolucyjne, od razu bezbłędnie określał stopień ich rewolucyjności. Pracujący mówili: »Szanujemy bolszewików i lewicowych eserowców za ich aktywną działalność w rewolucji. Witamy ich jako wytrwałych bojowników. Wszędzie wprowadzane są komisariaty. I te komisariaty mają bardziej policyjne oblicze niż oblicze równego brata, który chce nam wyjaśnić, jak lepiej byłoby nam urządzić się samodzielnie, bez krzyków przełożonych, którzy dotąd żyli nam na karku i nie przynieśli nam nic dobrego, prócz szkody. A jeśli tego pragn
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
