Strona · s. 5strona oryginału ↗
Ustawa językowa jako test
Слово Просвіти, №29 за 2012 рік
Wołodymyr FERENC, m. Iwano-Frankiwsk
Co do ustawy „O podstawach państwowej polityki językowej” Kiwałowa–Kolesniczenki, wszyscy zgadzają się co do jednego: to ustawa o prawie do ignorowania języka państwowego. Przy powstaniu tej sytuacji z językiem mimowolnie lub celowo przyczynili się prawie wszyscy politycy w okresie niepodległości Ukrainy i wielu spośród nas. Czekaliśmy z lękiem na chłopca, który rozbiera granat, i nie wierzyliśmy w możliwość tak wybuchowego cynizmu. Jak inaczej wytłumaczyć nieobecność wielu posłów-opozycjonistów w dniu głosowania nad ustawą? Reagować naprawdę, jak zawsze, okazaliśmy się nieprzygotowani. Narodowi, zaabsorbowanemu codziennymi sprawami, trudno pojąć własną odpowiedzialność i rolę obywatela w tym trudnym wydarzeniu ukraińskiego życia. Razem wszyscy przechodzimy test na naród godny posiadania własnego państwa. Każdą błędną czy zbyt słabą reakcję na wydarzenia niemiłe dla narodu bardzo uważnie badają zainteresowani obserwatorzy w Ukrainie i na świecie, aby użyć jej przeciwko nam. Czujemy, jak działa technologia nieustannego poniżania z celem odsunięcia czynnika ukraińskiego od zarządzania gospodarką i państwem. Nic tak nie rozbraja rodzimego etnosu, jak fałszywa iluzja państwowości jego języka na tle walki o szczególne prawa języka dawnego kolonizatora. Mechanizm jest oczywisty: stopniowo poddajemy się, a nas powoli spychają do rezerwatu bez określonego terytorium, czyli do tłumu ludzi drugiej kategorii. Reakcja na ustawę Kiwałowa–Kolesniczenki, która boleśnie dotyka żywotnych interesów każdego etnicznego Ukraińca, powinna być znacznie silniejsza. Najwyraźniej możliwości masowego protestu są sztucznie ograniczone. Większość pracujących nie ma zapasu finansowych możliwości, by zlekceważyć pracę i na własny koszt spontanicznie jechać protestować do stolicy. Organizacje społeczne również nie mają środków, by zapewnić transport protestującym-ochotnikom. Partie pieniądze mają, ale dla swoich aktywistów, którzy wykorzystają okazję do agitacji wyborczej. Partie mają własny interes – wybory, dlatego temat języka już płynnie przechodzi w rebranding „Ukraina bez Kuczmy” – „Ukraina bez Janukowycza”. Pospieszna inicjatywa Arsenija Jaceniuka, bo trzeba koncentrować się na języku i doprowadzić sprawę do końca. Wtedy ustawę, przyjętą z naruszeniami i sprzecznościami z Konstytucją, uchyli prezydent pod naciskiem Ukraińców. Jeżeli zaś sprawa pójdzie w stronę polityczną,
Zbyt brudne przed wyborami, grozi więc, że będzie przerabiane w różnych programach typu „Szuster-szou”. Nie mając potężnej organizacji społecznej, Ukraińcy samodzielnie nie są w stanie zapewnić finansowo i organizacyjnie masowych akcji ogólnoukraińskich, w tym miliona-osobowego marszu z żądaniem kary dla uciskających język ukraiński. Żyjemy w świecie informacji, a reakcja narodu działa wtedy, gdy otrzymuje wsparcie informacyjne albo jest wyjątkowo masowa. O wsparciu informacyjnym dla Ukraińców trzeba zapomnieć, bo media są w przeważającej mierze w nieukraińskich rękach. Dlatego fakt, że obiektywnie nie możemy zapewnić potrzebnej masowości, daje sygnał politycznym i światowym graczom: etniczni Ukraińcy nie są jeszcze gotowi utrzymywać silne organizacje społeczne do obrony swojej językowej, kulturowej i duchowej tożsamości. W odpowiedzi nastąpi agresywne nastawienie do naszego państwa i władzy, niezależnie od tego, kto ją sprawuje. Jeżeli elita narodowa nie zacznie pilnie działać zamiast mówić, cały silny świat, przede wszystkim Rosja, nie oprze się pokusie, by „dodusić Ukraińców”. Wygląda na to, że chwalony cywilizowany świat po raz kolejny w historii jest gotów poświęcić etnicznych Ukraińców „ze względu na zapobieganie ekstremizmowi i zachowanie bezpieczeństwa prowadzenia biznesu w regionie”. Dlatego w tych wyborach naród podświadomie oczekuje politycznej siły, zdolnej pojąć całą powagę sytuacji i zaproponować zwycięski plan samoratowania ukraińskiego etnosu w takiej formie, by został on poparty przez resztę społeczeństwa obywatelskiego. Potrzebny jest plan szybkiej i silnej, masowej reakcji ukraińskiej wspólnoty na wydarzenia, które działają przeciwko rozwojowi i zachowaniu językowej oraz kulturowej tożsamości Ukraińców. Te konstytucyjne gwarancje ukraiński etnos, niestety, może i powinien zapewnić sobie wyłącznie sam, pozostawiając troskę o prawa mniejszości państwu. W kwietniu 2006 roku, po wyborze parlamentu z większością „pomarańczową”, opublikowałem artykuł „Unikalna szansa nowego parlamentu”, w którym przewidywałem obecne kłopoty z językiem ukraińskim i proponowałem sposoby ich uniknięcia. Niestety politycy prawdopodobnie nie czytają prasy ukraińskiej. Dlatego do parlamentu powinni trafić inni politycy. Jesteśmy odpowiedzialni za skład osobowy parlamentu, bez względu na nazwy partii. Ważne, by do parlamentu weszła przeważająca liczba rozsądnych i sumiennych Ukraińców, zdolnych szybko zneutralizować niebezpieczne procesy przekształcania Ukrainy w kolonię.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
