Strona · s. 9strona oryginału ↗
Po jednej stronie przedsionka — „Sława Ukrainie!”, po drugiej — „Sława Bohaterom!”
Слово Просвіти, №29 за 2013 рік
Według kanonów kościelnych w przedsionku każdej świątyni parafian powinny witać błogosławione ikony. Takie wizerunki znajdują się również w przedsionkowym kąciku cerkwi Świętej Opieki Matki Bożej (Święto-Pokrowskiej) Kościoła autokefalicznego we wsi Płoska w rejonie dubieńskim. A także dwa żółto-niebieskie sztandary z napisami „Sława Ukrainie!” i „Sława Bohaterom!”, również poświęcone. — Nie każdy sztandar ma szczęście być symbolicznie zrównanym z ikoną — mówi pomocnik proboszcza cerkwi w Płoskiej, 72-letni Serhij Najdiuk — a naszym dwóm sztandarom pisany był taki los. Proboszcz cerkwi ks. 70 lat powstańcza tajemnica ukrywała się właśnie w tej cerkwi Świętej Opieki Matki Bożej Jewhen pobłogosławił je, pokropił święconą wodą, a wiejska społeczność poparła taką inicjatywę, ponieważ za tymi relikwiami kryje się wielka historia. W 1941 roku mnie, wówczas niemowlę, chrzczono w cerkwi Pokrowskiej. I w tym samym czasie, jak się okazało, w świątyni pojawiły się narodowe sztandary, wyhaftowane ręcznym ściegiem z tryzubem, obramowanym wieńcem z kwiatów leśnych i polnych. Przez 70 lat sztandary nie wyblakły, nie straciły swojego piękna. W cerkwi postanowiono wymienić ołtarz, który służył jeszcze od 1884 roku, kiedy to zaczęła działać cerkiew Świętej Opieki Matki Bożej w Płoskiej. Kiedy parafianie rozbierali ołtarz, natrafili na dwa zawiniątka. Okazały się nimi wyhaftowane sztandary — z tryzubami i wezwaniami do sławienia Ukrainy oraz jej bohaterów. — Kiedyś stary kościelny napomknął mi, że nasza cerkiew nie jest zwyczajna, są w niej prawdziwe narodowe świętości — zauważa ks. Jewhen — ale człowiek ten odszedł do wieczności, a wraz z nim ta tajemnica. Co prawda zrywaliśmy podłogę, bo myśleliśmy, że coś jest tam ukryte, ale niczego nie znaleźliśmy. Teraz zrozumieliśmy, o jakie świętości chodziło. — Były różne wersje dotyczące pochodzenia sztandarów — opowiada mieszkanka Płoskiej Hałyna Biłous. — Według jednej z nich wyhaftowane płótna należały do miejscowej „Proświty”. Kiedy w 1939 roku przyszła władza radziecka, sztandary ukryto w ołtarzu cerkiewnym, gdyż dotykać go może tylko kapłan. Istnieje również wersja, że przez Płoską na Hurby, gdzie odbyła się największa w historii UPA bitwa z wojskami NKWD, szli powstańcy, w cerkwi przed bitwą modlili się i zostawili w świątyni swoje wyhaftowane świętości. Na jednym ze sztandarów zachowały się ślady krwi rannego żołnierza. A była też rodzina, która zapisała, by pochować ich w całym wyhaftowanym stroju. Ich dom tonął w wyhaftowanych ręcznikach, serwetkach, obrazach. Były tu też narodowe sztandary, za co władza radziecka chciała Mieszkaniec wsi Płoska Serhij Najdiuk: „Ten powstańczy sztandar to mój rówieśnik” aresztować Ukraińców. Ale dowodów przy przeszukaniu nie znalazła. Zatem nasza wieś nawet w trudnych dla Ukrainy czasach była przeniknięta ideą narodową, strzegła świętości, aby służyły przyszłym pokoleniom. Nasza cerkiew nieustannie działała zarówno za okupacji niemieckiej, jak i za radzieckiego reżimu totalitarnego, kiedy trwał brutalny atak na religię. A wszystko dlatego, że rodacy byli silni duchem i wiarą. Według słów sołtysa Płoskiej Serhija Żenewskiego, znalezione sztandary to jeszcze jedna wyrazista karta tutejszej, bogatej w wiekową sławę historii. Najdawniejszym symbolem tej historii jest Kozacki Redut w pobliżu wsi, gdzie bohatersko zginęli w walce z polskimi żołnierzami kozacy-bohuńcy w ostatnim dniu bitwy pod Beresteczkiem w 1651 roku. Ogólnie rzecz biorąc, ta ziemia do dziś skrywa tajemnice, w okolicznych wsiach i lasach jest wiele powstańczych mogił. Straszną historię zniszczenia oddziału powstańczego przez korpus pancerny skrywa w sobie uroczysko Tartak. Ale historia odkrywa swoją tajemnicę — dla prawdy i uświadomienia sobie chwalebnych oraz gorzkich lekcji przeszłości. Materiały przygotował Jewhen CYMBALIUK, obwód rówieński.
«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe
