Емблема «Просвіта»Prosvita.DigitalWiedza · Ludzie · Przyszłość
Strona · s. 13strona oryginału ↗

Kryształowa czara kobziarza Wiktora Lisowoła

Слово Просвіти, №29 за 2017 рік

15 lipca w Wyszogrodzie odsłonięto tablicę pamiątkową poświęconą znanemu bandurzyście, kompozytorowi, zasłużonemu pracownikowi kultury Ukrainy Wiktorowi Lisowolowi. Na otwarciu wystąpili: przewodniczący Wyszogrodzkiej Rejonowej Administracji Państwowej Wiaczesław Sawenok, poeta i autor tekstów piosenek, artysta ludowy Ukrainy Wadym Kryszczenko, artystka ludowa Ukrainy, wolontariuszka Switłana Myrwoda, zespół „Kozackie zabawy” pod kierownictwem artysty ludowego Ukrainy Andrija Weresa, chór „Złoty wiek” (m. Wyszogród), chór „Homin” im. Leopolda Jaszczenki (m. Kijów), pisarz Roman Kowal, kobziarze i banduryści Taras Syłenko, Witalij Moroz oraz Ołeksandr Honczarenko, mecenasi Wałerij Wyhowski i Anatolij Kozaczok, córka żony kobziarza, reżyser teatru Patimat Mirzojewa, wyszogrodzcy proświcianie Serhij Prokopenko i Hałyna Dmytrenko, doradczyni przewodniczącego Wyszogrodzkiej Rejonowej Administracji Państwowej Stefania Sidlar. Na wydarzenie, które trwało ponad 3 (!) godziny, przybyli mieszkańcy Wyszogrodu oraz przyjechało wielu gości ze stolicy. Zaszczyt odsłonięcia tablicy pamiątkowej przypadł znanemu poecie i autorowi tekstów piosenek oraz przyjacielowi bandurzysty-kompozytora Wadymowi Kryszczence, a także znanemu działaczowi społecznemu i mecenasowi wielu patriotycznych projektów Wałerijowi Wyhowskiemu. Wiktor Iwanowycz Lisowol – bandurzysta, kompozytor – urodził się we wsi Semeniwka w obwodzie połtawskim, dzieciństwo spędził na Obołoni. Ojciec Wiktora zginął na wojnie. Syna wychowała matka Nadija Serhijiwna Zaworotnia, która znała mnóstwo ukraińskich pieśni. Ważną rolę w duchowym rozwoju Wiktora Lisowoła odegrały utwory Wasyla Symonenki, Iwana Dracza oraz Borysa Neczerdy. Pierwszy publiczny występ Lisowoła jako bandurzysty odbył się w październiku 1971 roku w Muzeum Tarasa Szewczenki w Kijowie. Wiktor Lisowol w 1973 roku ukończył studio sztuki kobziarskiej przy Ukraińskim Towarzystwie Chóralnym. Występował na koncertach jako kobziarz, śpiewak chóru „Homin”, uczestnik Kapeli Bandurzystów (1987–1991). W 1988 roku przy kapeli ukończył studio kobziarskie. Należał do wspólnoty Narodowego Związku Kobziarzy Ukrainy. Najsłynniejsza kompozycja napisana przez Lisowoła to „Nalywajmo, brattia, krysztalevi chaszczi” („Nalewajmy, bracia, kryształowe czary”) do słów Wadyma Kryszczenki. Do marsza, ułożonego do jej melodii, maszeruje współczesne ukraińskie wojsko. Jerzy Hoffman, bez zgody autorów, wykorzystał ją w filmie „Ogniem i mieczem”. Ale choć obraz z dystrybucji przyniósł milionowe zyski, ukraińskiemu bandurzyście, poza satysfakcją moralną, nic się nie dostało. Ogółem kobziarz Lisowol stworzył ponad 70 własnych melodii. W zbiorze „50 pieśni Wiktora Lisowoła” z 2007 roku przedstawiono część dorobku kobziarza – 50 historycznych dum i pieśni do słów Tarasa Szewczenki, Pantełejmona Kulisza, Wołodymyra Sosiury, Dmytra Łucenki, Pawła Tyczyny, Wadyma Kryszczenki oraz innych znanych poetów, a także opracowania twórczości ludowej. Wśród spuścizny twórczej znajdują się tak znane dumy o tematyce historycznej, jak „Oj pid lisom ta pid Lebedynom”, „Pro Abazyna”, „Z Połtawśkoho boju”, „Oj powijte, witry, z dałeho kraju”, „Duma pro otamana Zełenoho”, „Kryczat sychi ta czornyj woron kriacze”, „Skilky lit Wkraina-maty…”, „Wstawaj, narode”, „Jak ruszały kozaczeńky”, „Krysztalevi chaszczi”… Osobowość Wiktora Lisowoła – to ten diament, ta perła, której imię będzie błyszczeć w plejadzie działaczy ukraińskiej kultury, będącej symbolem i duszą ukraińskiego narodu. Wiktor Iwanowycz był koryfeuszem ukraińskiej kultury muzycznej. Proroczymi stały się słowa L. Czerewatenki: „Lisowol śpiewał, budził, inspirował zdezorientowanych Ukraińców, stworzył ogólnonarodową pieśń marszową, do której współczesne ukraińskie wojsko zwycięsko maszeruje w przyszłość”. Pozostała muzyka i pieśni, książki, przyjaciele, bliscy i ludzie o podobnych poglądach. Pozostało dobre imię i jasna pamięć o człowieku, który promieniował światłem swojej duszy dla własnego narodu. Na budynku, w którym przez ostatnie siedem lat mieszkał Wiktor Lisowol, obecnie zainstalowano tablicę pamiątkową; jest w tym wielka i ogólnoludzka sprawiedliwość, hołd oddany człowiekowi, którego imię stanowi chwałę i dumę kobziarstwa Ukrainy. A najlepszym pomnikiem dla patrioty, artysty i prawdziwego obywatela naszej Ukrainy będą nasze dobre uczynki na rzecz rozkwitu wolnego, niepodległego, demokratycznego, sobornego europejskiego państwa. Stronę przygotował Heorhij ŁUKJANCZUK. Zdjęcie autora. Bandurzysta Witalij Moroz, pisarz Roman Kowal, poeta i autor tekstów piosenek Wadym Kryszczenko, kobziarze i banduryści Taras Syłenko oraz Ołeksandr Honczarenko.

«Слово Просвіти», CC BY 4.0; machine translation from Ukrainian by Prosvita.Digital · PDF w Wikimedia Commons ↗ · Tłumaczenie maszynowe

Емблема «Просвіта»Prosvitianyn